Binnen de rechtspraak wordt meer aandacht besteed aan hoe rechters hun werk doen, door middel van jaarlijkse functioneringsgesprekken. De gerechtsbesturen krijgen extra mogelijkheden tot ingrijpen als het niet goed gaat. Dat zei minister Ivo Opstelten woensdag in een overleg met de vaste Kamercommissie voor Veiligheid en Justitie.
De commissie sprak onder meer over de vraag of rechters voldoende op de hoogte zijn van wat in de maatschappij leeft. Dat zit wel goed, bleek uit cijfers van de minister. Bijna alle rechters hebben eerst een andere loopbaan gehad, maatschappelijke ervaring speelt een belangrijke rol bij de selectie en opleiding van rechters en zij maken regelmatig tijd vrij voor werkbezoeken en stages bij andere organisaties.
Opstelten streeft ook naar meer transparantie in de afhandeling van klachten over de gang van zaken binnen een gerecht, zodat het publiek kan zien welk gevolg daaraan wordt gegeven. In 2010 zijn 1177 klachten behandeld, en 208 gegrond verklaard, op een totaal van bijna twee miljoen zaken.
Rechtzoekenden kunnen eenvoudig klachten indienen via de website www.rechtspraak.nl, die volgens een vaste procedure worden afgehandeld. VVD-Kamerlid Ard van der Steur toonde zich ‘zeer blij’ met die service aan de burgers. "Maar nu is het tijd voor een vervolgstap", zei hij. "Essentieel is dat de bevolking kan zien wat er met de klachten gebeurt, bijvoorbeeld via het jaarverslag"
Op het gebied van transparantie valt nog wel een slag te maken, verwacht de minister.
Dat geldt ook voor interne toetsing en disciplinaire maatregelen. Als zich een probleem met een rechter voordoet, kan een rechtbankpresident op dit moment alleen een waarschuwing geven. De enige andere mogelijkheid is ontslag door de Hoge Raad. De Raad voor de rechtspraak heeft daarom om extra wettelijke mogelijkheden gevraagd.
Een PVV-voorstel om de vrijheid van rechters in te perken door hen niet voor het leven, maar bijvoorbeeld voor tien jaar te benoemen, kreeg geen bijval. Dat kan rechters in de verleiding brengen om in hun uitspraken rekening te houden met hun kansen op een herbenoeming. "De rechter heeft de plicht om soms te mishagen, door uitspraken te doen die tegen de publieke opinie ingaan", citeerde PvdA-Kamerlid Jeroen Recourt de president van de Hoge Raad, Geert Corstens.
Opstelten maakte duidelijk pal te staan voor onafhankelijke rechtspraak en prees – onder bijval van de Kamerleden - de hoge kwaliteit van het geleverde werk. Het respect voor ons rechtssysteem zorgt onder meer voor een gunstig vestigingsklimaat, zei hij. "Ondernemers durven risico’s te nemen, want ze weten dat eventuele conflicten deugdelijk worden beslecht."
Om de kwaliteit van de rechtspraak hoog te houden, is ook deskundigheidsbevordering nodig. Rechters krijgen steeds vaker complexe zaken voorgelegd, waar specialistische kennis voor nodig is. D66 en het CDA willen in die gevallen deskundigen aan de rechtbank toevoegen. Het CDA wil alleen deskundigen in de raadkamer toelaten die ook een meestertitel hebben, in verband met vertrouwelijkheid. D66 maakt dat voorbehoud niet. Opstelten neemt voor het zomerreces een standpunt in.
-