|
Cassatierechtspraak
In cassatie kunnen partijen in de gevallen en binnen de grenzen bij de wet bepaald een eis tot cassatie (dat wil zeggen: vernietiging) instellen tegen uitspraken van met name gerechtshoven. Het doel van cassatierechtspraak is de rechtseenheid, rechtsontwikkeling en rechtsbescherming te verzekeren en te bevorderen. Cassatie verschilt wezenlijk van hoger beroep. In hoger beroep wordt een zaak geheel opnieuw beoordeeld en kan dus ook een geheel nieuw onderzoek naar de feiten plaats vinden. In cassatie kunnen alleen rechtsvragen aan de orde komen. De Hoge Raad onderzoekt daarom niet of de feiten die de lagere rechter heeft vastgesteld juist zijn, maar alleen of het recht, inclusief de procesregels, juist is toegepast. De Hoge Raad gaat daarbij uit van de feiten die de lagere rechter heeft vastgesteld. De zaak wordt dan ook niet in haar geheel opnieuw behandeld. De mogelijkheden om in een cassatieprocedure een eerdere rechterlijke beslissing te vernietigen zijn derhalve beperkt.
De wetgever heeft aan de Hoge Raad de bevoegdheid verleend om beslissingen van lagere rechters te vernietigen (casseren) als die rechters de procesregels niet in acht hebben genomen of als hun beslissingen niet in overeenstemming zijn met het geldend recht. De bevoegdheid van de Hoge Raad is gegrond op art. 118 van de Grondwet en nader uitgewerkt in art. 78-81 van de Wet op de Rechterlijke Organisatie.
Uitspraken door de Hoge Raad worden door drie of vijf raadsheren gedaan. De beslissingen komen tot stand in de raadkamer. Artikel 7 lid 3 van de Wet op de Rechterlijke Organisatie verplicht de raadsheren tot geheimhouding van hetgeen in de raadkamer over aanhangige zaken is geuit. Van de discussies in de raadkamer mag dus niets naar buiten komen. Het is voor derden derhalve niet kenbaar of beslissingen unaniem of met meerderheid van stemmen zijn genomen.
De bevoegdheid van de Hoge Raad strekt zich uit over een drietal rechtsgebieden, namelijk het burgerlijk recht, het strafrecht en het belastingrecht. De Hoge Raad bestaat dan ook uit drie kamers, zie voor de samenstelling van die drie kamers de rubriek Raad. Elk rechtsgebied kent zijn eigen regels en voorwaarden waaronder cassatie kan worden ingesteld. In onderstaande rubrieken kunt u per rechtsgebied informatie vinden over de bijzondere kenmerken van de desbetreffende cassatieprocedure.
Apart aandacht wordt besteed aan de bijzondere kenmerken van de cassatierechtspraak voor de Nederlandse Antillen en Aruba in de rubriek: Nederlandse Antillen en Aruba.
In de rubriek Internationaal wordt aandacht besteed aan de internationale context waarbinnen de cassatierechtspraak van de Hoge Raad plaats heeft.
In de rubriek Bijzondere taken HR en PG zal worden ingegaan op de bijzondere taken die de Hoge Raad bij de wet zijn opgedragen.
|