Deelnamecriteria
Bent u NMI-gecertificeerd mediator (
Info over certificeringstoetsing) en wilt u mediations gaan doen voor de gerechten, dan moet u er rekening mee houden dat de escalatiegraad meestal hoger dan bij ´gewone´ mediations. Daarom worden er hoge vakbekwaamheidseisen aan u gesteld. U moet blijvend voldoen aan de
deelnamecriteria. Ook vanuit efficiëntie en effectiviteit worden er eisen gesteld. Zo moet u bijvoorbeeld binnen twee weken een eerste mediationbijeenkomst kunnen begeleiden.
Jaarlijkse evaluatie
Een van de deelnamecriteria is het jaarlijkse evaluatiegesprek met de mediationfunctionaris. Dit verloopt volgens een protocol.
Voorafgaand aan dit gesprek wordt getoetst of u nog voldoet aan de vakbekwaamheidsmaatstaven, meer dan tien mediations heeft begeleid in het afgelopen jaar en evenveel ´gemakkelijke´ als ´moeilijke´ zaken heeft gedaan.
Kwaliteitsbevordering
Van u wordt verwacht dat u deelneemt aan de bijeenkomsten en cursussen over mediation naast rechtspraak in uw eigen arrondissement. Indien nodig krijgt u (verplicht) aanvullende activiteiten voor kwaliteitsbevordering aangeboden. Denk aan co-mediation, coaching of intervisie.
Aanmelden
Bent u gecertificeerd mediator en wilt u zich aanmelden, dan kunt u een aanmeldingsformulier downloaden bij de Raad voor Rechtsbijstand en opsturen naar de Raad van het ressort waarin u werkt.
Uw aanmelding wordt voorgelegd aan een toelatingsadviescommissie, bestaande uit een vertegenwoordiger van de rechtspraak (meestal een rechter), een vertegenwoordiger van de Raad voor Rechtsbijstand en een ervaren mediator. De commissie toetst of u aan de kwaliteits- en deelnamecriteria voldoet. Als uw aanmelding wordt goedgekeurd wordt u bij besluit bij de Raad voor Rechtsbijstand ingeschreven.
Financiële zaken
De Minister van Justitie heeft tijdelijk een stimuleringsbijdrage ingesteld: de partijen hoeven de eerste 2,5 uur van de mediation niet te betalen. Deze stimuleringsbijdrage ontvangt u alleen als de mediationovereenkomst wordt ondertekend. U kunt in dat geval ook de contacturen voorafgaand aan het tekenen van de mediationovereenkomst declareren. Na beëindiging van de mediation kunt u de stimuleringsbijdrage aanvragen bij de Raad voor Rechtsbijstand, met het declaratieformulier stimuleringsbijdrage/beëindigingsbericht.
De overige uren betalen de partijen volgens uw uurtarief. De partijen maken onderling een afspraak over de verdeling van de kosten. Meestal betalen ze elk een gelijk deel.
Met overige uren wordt bedoeld:
- het op verzoek lezen van stukken
- het opstellen van de (concept)vaststellingsovereenkomst
- verslaglegging
- bijzondere kosten (bijv. huren ruimte) mits de cliënten hiermee vooraf ingestemd hebben
U bent verplicht na afloop van de mediation aan cliënten een urenverantwoording te laten zien waarin u uw tijdsbesteding gespecificeerd naar uur, activiteit en datum heeft vermeld. U kunt maximaal tweemaal het aantal contacturen declareren. Lees hier meer over de declaratieregelingen voor mediators. Met vragen kunt u contact opnemen met de Raad voor Rechtsbijstand.
Toevoeging
Ook bij mediation is een toevoeging mogelijk. Hiervoor moet u zo vroeg mogelijk voor de partij(en) een mediationtoevoeging aanvragen bij de Raad voor Rechtsbijstand. Hoe u dit aanpakt, leest u in de Leidraad. De toevoeging vraagt u aan met het Aanvraagformulier toevoeging mediation. Na afronding van de mediation kunt u uitbetaling van de toevoeging aanvragen met het declaratieformulier stimuleringsbijdrage/beëindigingsbericht. Wilt u de toevoeging verlengen, dan kunt u deze tijdens of na afloop van de mediation aanvragen.
De eindverantwoordelijkheid van deze regeling ligt bij de Raad voor Rechtsbijstand, u kunt zich met vragen richten tot de Raad van het ressort waarin u werkt.
Klachtenregeling
De mediators handelen volgens de gedragsregels van het Nederlands Mediation Instituut (NMI). Mediation naast rechtspraak kent geen eigen klachtenregeling. De klachtenregeling van het NMI is van toepassing als het om de mediator gaat. Het NMI meldt een ingekomen klacht bij het Landelijk bureau Mediation naast rechtspraak en geeft ook de uitkomst van de procedure door. Klagende partijen kunnen tegen de uitspraak van het NMI in beroep gaan bij de tuchtcommissie van de Stichting Tuchtrechtspraak Mediators. De uitkomst van deze procedure wordt ook via het NMI doorgegeven aan het Landelijk bureau Mediation naast rechtspraak.
Als partijen een klacht hebben over andere aspecten van de (doorverwijzing naar) mediation, dan kunnen ze die indienen bij het bestuur van de gerechtelijke instantie.
Eendaagse, team- en comediation
Eendaagse mediation
Bij (grote) commerciële zaken of als er veel partijen bij het conflict zijn betrokken, wordt vaak een eendaagse mediation ingezet. Meestal zijn er weinig emotionele blokkades op te ruimen en willen de partijen zeer snel tot een oplossing komen.
Gezien het intensieve karakter van een eendaagse mediation wordt vaak teammediation ingezet of fungeert een minder ervaren co-mediator als verslaglegger.
Ter voorbereiding moeten de partijen een vragenlijst invullen en die krijgt de mediator enkele dagen voor de bijeenkomst. Vooraf contact met de advocaten is niet ongebruikelijk. Ook gebeurt het dat de advocaten samen een stuk over de geschilpunten opstellen.
Teammediation
Bij teammediation is er sprake van twee gelijkwaardige mediators. Teammediation wordt regelmatig ingezet bij complexe zaken en eendaagse mediations. De inzet van twee mediators met een verschillende achtergrond kan voor balans zorgen.
Comediation
Bij comediation is er een leerling-coachverhouding en ligt de verantwoordelijkheid voor het goede verloop bij de hoofdmediator. Comediation is een goede manier om mediators specifieke ervaring te laten opdoen.
Meer informatie over een effectieve aanpak van teammediation:
H. Nijman en M. Pel, ‘Team- of comediation: alleen leerzaam voor de mediator of ook effectief? Resultaten van een praktijkonderzoek’, Tijdschrift voor Mediation, 2004 nr. 1, p. 2-8.
EU-richtlijn over mediation
Raadpleeg de pagina Internationaal over de Eu-richtlijn over mediation in civiele en handelszaken, of ga direct naar de richtlijn.
Voorlichtingsfilms
In de film Mediation naast rechtspraak, de praktijk is een nagespeelde mediation te zien vanaf de keuze voor mediation tot ondertekening van de vaststellingsovereenkomst. U kunt de film lenen ter ondersteuning van een voorlichtingbijeenkomst of training. Raadpleeg de voorwaarden of neem contact op met het Landelijk bureau Mediation naast rechtspraak: mediation@hetnet.nl.
Andere films over mediation tijdens een juridische procedure:
- Mediation naast rechtspraak over verschillen tussen mediation en rechtspraak aan de hand van interviews met partijen, advocaten, rechters en mediators.
- ...Vaak de voorkeur..., over de rol van de advocaat bij mediation over hoe een advocaat zijn cliënt ondersteunt bij de keuze voor mediation en tijdens de mediation.
- Stoppen om verder te komen over het waarom en wanneer van mediation in bestuursrechtzaken.