De Hoge Raad der Nederlanden is het hoogste rechtscollege in Nederland op het gebied van het civiele-, straf- en fiscale recht. Voor het civiele- en strafrecht is hij dat tevens voor Aruba, Curaçao, Sint Maarten en Bonaire, Saba en Sint Eustatius. De Hoge Raad is cassatierechter, wat betekent dat een beroep bij de Hoge Raad geen gewoon hoger beroep is. De zaak wordt niet overgedaan, er wordt getoetst of het gerechtshof – en in voorkomende gevallen de rechtbank - in zijn uitspraak het recht juist heeft toegepast en of de gegeven motivering begrijpelijk is. De cassatieprocedure is er op gericht de rechtseenheid, rechtsontwikkeling en rechtsbescherming te bevorderen en te verzekeren.
Aan de Hoge Raad is een parket verbonden, waarvan advocaten-generaal en de (plaatsvervangend) procureur-generaal deel uitmaken. De voornaamste taak van het parket is het geven van onafhankelijke rechtsgeleerde adviezen, conclusies. Het parket is onafhankelijk en wordt geleid door de procureur-generaal. De conclusies worden door de advocaten-generaal (AG’s) namens de procureur-generaal genomen.
De organisatie van raad en parket is gebaseerd op het onderscheid in de drie rechtsgebieden, waarop de cassatierechtspraak aan de Hoge Raad is opgedragen: het burgerlijk recht, het strafrecht en het belastingrecht.
De leden van de raad zijn ingedeeld in één van de drie kamers: de eerste of civiele kamer, de tweede of strafkamer en de derde of belastingkamer. In de rubriek Cassatierechtspraak wordt ingegaan op de werkzaamheden van deze kamers. De Hoge Raad kent nog een vierde kamer. Daarbij gaat het niet om cassatierechtspraak, maar om de behandeling van vorderingen van de procureur-generaal bij de Hoge Raad tot schorsing of ontslag van rechters en onderzoek naar gedragingen van rechters over wie bij de procureur-generaal bij de Hoge Raad is geklaagd. De vierde kamer wordt gevormd uit leden van de andere kamers. Meer informatie vindt u in de rubriek Bijzondere taken Raad en PG.
De leden van raad en het parket zijn elk werkzaam op één van de drie rechtsgebieden.
Ook de onderdelen van de bedrijfsvoering die administratieve en wetenschappelijke ondersteuning bieden aan raad en parket, zoals de griffie en het wetenschappelijk bureau, kennen een onderscheid naar de drie verschillende rechtsgebieden.
Meer informatie over de organisatie van de Hoge Raad.
Algemene landelijke informatie over de rechterlijke organisatie in Nederland kunt u vinden op de landelijke website in het onderdeel Recht in Nederland.