Veelgestelde vragen 

De Hoge Raad is het hoogste rechtscollege in Nederland op het gebied van civiel recht, strafrecht en fiscaal recht. De Hoge Raad is echter geen derde feitelijke instantie na de rechtbank en het hof. De Hoge Raad is een cassatierechter en in cassatie kan uitsluitend nog geklaagd worden over de verkeerde toepassing van het recht door rechtbank en hof. De belangrijkste taak van de Hoge Raad is het bewaken van de rechtseenheid en de rechtsontwikkeling. De Hoge Raad als organisatie bestaat uit de raad, het parket, het wetenschappelijk bureau en de bedrijfsvoering.

 

De voornaamste taak van de de procureur-generaal bij de Hoge Raad (PG) is om de Hoge Raad te voorzien van onafhankelijke rechtsgeleerde adviezen (conclusies). Daarnaast heeft de PG enkele bijzondere taken, waaronder: (i) de vervolging van ambtsmisdrijven en ambtsovertredingen begaan door de leden van de Staten-Generaal, de ministers en de staatssecretarissen; (ii) het instellen van cassatie in het belang der wet; (iii) het voordragen van rechters voor ontslag door de Hoge Raad; (iv) het instellen van een herzieningsverzoek bij de Hoge Raad; (v) het (on)gevraagd adviseren van de regering. De PG vormt samen met de president van de Hoge Raad en de directeur bedrijfsvoering het dagelijks bestuur (DB) van de Hoge Raad en is in die hoedanigheid (mede-)verantwoordelijk voor het bestuur van alle onderdelen van de Hoge Raad, zoals raad, parket en (wetenschappelijke) ondersteuning. De bevoegdheden van de procureur-generaal bij de Hoge Raad der Nederlanden kunnen, tenzij de aard van de bevoegdheid zich daartegen verzet, tevens worden uitgeoefend door advocaten-generaal.

Onder parket wordt verstaan het parket van de procureur-generaal bij de Hoge Raad der Nederlanden. Tot het parket behoren de procureur-generaal (PG), de plaatsvervangend procureur-generaal en advocaten-generaal (AG’s). De dagelijkse leiding van het parket is in handen van de (plaatsvervangend) PG, daarin bijgestaan door het parketbestuur, waarin behalve de (plaatsvervangend) PG tevens de drie (naar anciënniteit) oudste AG’s van de secties civiel, straf en fiscaal zitting hebben. De leden van het parket geven uitvoering aan de aan de PG opgedragen wettelijke taken, waarvan het nemen van conclusies de voornaamste is. Het parket bij de Hoge Raad is onafhankelijk en maakt geen deel uit van het openbaar ministerie.

Voor de overige taken van het parket zie: Wat zijn de taken van de procureur-generaal bij de Hoge Raad der Nederlanden?

 

De leden van het wetenschappelijk bureau ondersteunen raad en parket bij het voorbereiden en opstellen van conclusies en arresten. Dit doen zij onder meer door het verrichten van dossieranalyse, het verzamelen van relevante literatuur en jurisprudentie en het opstellen van nota’s of concepten.

Als wetenschappelijk medewerker werk je bij (of voor) één van de drie secties bij de Hoge Raad. Dit betekent dat je in hoofdzaak met civiel-, straf- of belastingrecht bezig bent. Je werkzaamheden verricht je of voor de raad (je werkt voor de kamer), of voor het parket (je werkt voor een advocaat-generaal). Meestal werken wetenschappelijk medewerkers tijdens hun tijd bij de Hoge Raad afwisselend voor de raad als voor het parket. Bij de civiele sector werken echter vrijwel alle wetenschappelijk medewerkers voor het parket.

Medewerkers die voor de raad werken, bereiden concept arresten en bijbehorende notities voor. De medewerker schrijft een nota over de diverse juridische aspecten van de zaak. Tevens stelt hij een concept arrest op; dat product is de uitkomst van een samenspel met de raadsheer waarvoor hij of zij werkt, waarbij iedere raadsheer zijn of haar eigen werkwijze heeft. Na beraadslaging van de zaak in de raadkamer en vaststelling van de tekst van het arrest, zorgt de medewerker voor het opmaken van het uiteindelijke arrest.

Een indruk van de dagelijkse werkzaamheden kan ook worden verkregen in het onderdeel: een dag op het werk van een WB'er civiel/straf fiscaal.

Een medewerker die voor parket werkt, bereidt een zaak voor ten behoeve van zijn AG. De voorbereiding bestaat uit het analyseren van het dossier, het vaststellen van de (rechts)vragen die spelen en het jurisprudentie- en literatuur- en wetsgeschiedenisonderzoek. Het resultaat hiervan wordt neergelegd in een nota of concept-conclusie.

Een indruk van de dagelijkse werkzaamheden kan ook worden verkregen in het onderdeel:een dag op het werk van een WB'er civiel/straf fiscaal

Een wetenschappelijk medewerker moet een aan een Nederlandse universiteit relevant doctoraal of master diploma hebben behaald. Voor zowel de civiele sectie als de strafsectie is een voltooide opleiding Nederlands recht vereist. Voor de fiscale sectie kan men ook in aanmerking komen indien men een opleiding fiscaal recht of fiscale economie heeft afgerond.

Relevante praktijkervaring en/of publicaties strekken tot aanbeveling. Ook als men pas is afgestudeerd kan men in aanmerking komen, indien uitstekende studieresultaten zijn behaald.

Een wetenschappelijk medewerker moet een analytisch denkvermogen hebben, heel nauwkeurig zijn en goed kunnen schrijven. Verder moet hij/zij in staat zijn hoofd- van bijzaken te kunnen onderscheiden en snel te kunnen doordringen tot de kern van de zaak. Vanzelfsprekend dient een wetenschappelijk medewerker een wetenschappelijke interesse te hebben, maar ook blijk te geven van een maatschappelijke betrokkenheid.

De functie van wetenschappelijk medewerker is bedoeld voor jonge juristen (en fiscaal-economen) aan het begin van hun carrière. De meeste medewerkers hebben bij indiensttreding al een paar jaar werkervaring, maar sommigen komen rechtstreeks van de universiteit. Juridische werkervaring is dus geen vereiste, al is het wel belangrijk dat je beschikt over de juiste eigenschappen en kwaliteiten om een goede wetenschappelijk medewerker te (kunnen) zijn.

Veel leden van het wetenschappelijk bureau stromen door naar de rechterlijk macht, maar ook bij het openbaar ministerie, de advocatuur en universiteiten zijn oud-WB’ers werkzaam.

“WB'er” is de in de praktijk gehanteerde afkorting voor medewerker van het wetenschappelijk bureau. WB'er is dus hetzelfde als wetenschappelijk medewerker.