Meningen en feiten over dé rechtspraak lopen nogal eens uiteen. President Evert van der Molen van de rechtbank in Alkmaar maakt zich in zijn programma Rechtspraak & Samenleving sterk voor een beeldvorming overeenkomstig de feiten.
Minimumstraffen, het proces-Wilders, wraking, kinderporno. Er gaat bijna geen dag voorbij of 'de rechtspraak' is in het nieuws: een advocaat die van zich doet spreken, een officier van justitie die zijn ongenoegen uit, een rechter die een stevige straf oplegt…. In de beleving van de samenleving maken zij allen deel uit van dé rechtspraak. En de samenleving is niet altijd even positief over die rechtspraak. Meningen en feiten lopen daarbij snel door elkaar. De rechtspraak moet – om te beginnen - de feiten over zichzelf beter presenteren.
Evert van der Molen is president van de rechtbank in Alkmaar. Dagelijks ziet hij alle lagen van de samenleving aan zich voorbijtrekken. En hij weet wat er gebeurt als mensen in aanraking komen met de rechtspraak. Mede daarom is het volgens hem niet zo raar dat het af en toe schuurt tussen de rechtspraak en samenleving.
'De rechtspraak heeft een gigantische impact op het leven van mensen. En dan heb ik het niet zozeer over een verkeersovertreding. Hoewel, als je rijbewijs wordt ingetrokken dat ook grote gevolgen kan hebben. Als rechter heb je een belangrijke, zo niet beslissende rol in de rechtsgang en daar zijn wij rechters ons bijzonder bewust van. Dat wordt niet altijd goed opgepikt in de media of bij de borrel. Daar kun je over gaan somberen, maar je kunt ook kijken of je dat beeld bij kunt stellen. Ik hoefde er in elk geval niet lang over na te denken toen ik werd gevraagd een programma te gaan leiden over dit onderwerp.'
Het programma Rechtspraak & samenleving startte in mei 2011. Veel facetten van de beeldvorming over rechtspraak moesten in het programma aan de orde komen. Van der Molen: 'Dat leverde nogal wat vragen op. Om er een paar te noemen: wat denken verschillende groepen mensen over ons en klopt dat beeld? Hoe zien onze rechtszalen eruit? Hebben we faciliteiten voor journalisten en omroepen? Willen we eigenlijk wel dat er opnamen worden gemaakt in onze rechtszalen? Mogen rechters twitteren?' Evert van der Molen: 'We zijn met vijf verschillende projecten aan de slag gegaan. De projecten hebben veel met elkaar te maken. Een goed voorbeeld is het maken van geluid- en beeldopnamen in de rechtszaal. En de uitzending daarvan. Dat raakt aan de manier waarop we met de pers omgaan, met social media en met de manier waarop we onze gebouwen inrichten.'
De eerste adviezen uit het programma liggen binnenkort bij de Raad voor de rechtspraak, onder andere over nieuwe richtlijnen voor camera's in de rechtszaal. Het programma wordt juli 2012 afgerond.