DCSIMG

 
loading readspeaker...

Heldere criteria voor publicatie van rechterlijke uitspraken

Den Haag ,

De rechtspraak heeft nieuwe, heldere criteria geformuleerd om te bepalen welke rechterlijke uitspraken worden gepubliceerd op de website rechtspraak.nl. Voortaan is het bijvoorbeeld de bedoeling dat alle wrakinguitspraken worden gepubliceerd, net als uitspraken die media-aandacht hebben gekregen. De nieuwe selectiecriteria dragen onder meer bij aan de transparantie van de rechtspraak voor de maatschappij.

Belastinggeld

Op dit moment publiceert de rechtspraak gemiddeld zo’n twee procent van de jaarlijks 1,8 miljoen rechterlijke uitspraken op rechtspraak.nl. De selectiecriteria, uit 1999, waren aan vervanging toe, vertelt Ronald Philippart, voorzitter stuurgroep versterking informatievoorziening rechtspraak en president rechtbank Maastricht. “De oude criteria waren betrekkelijk vaag, daar was intern en extern kritiek op. Er werd zelfs gesuggereerd om alle uitspraken te publiceren, maar dat gaat veel te ver. Op jaarlijks 100.000 incassozaken, die allemaal geanonimiseerd moeten worden, zit geen burger te wachten. Dat is bovendien verspilling van belastinggeld.” Wel zinvol is het aanscherpen van de criteria op basis waarvan uitspraken geselecteerd worden.

Media-aandacht

Een van de nieuwe criteria voor de publicatie van uitspraken is dat in het vonnis de rechter een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van vier jaar of hoger heeft opgelegd, of tbs. Ook prejudiciële vragen die gerechten stellen aan het Hof van Justitie EU dienen via rechtspraak.nl toegankelijk te zijn. Daarnaast krijgen uitspraken die media-aandacht genereren ‘in de ruimste zin des woords’ volgens de nieuwe richtlijn een plek op de site van de rechtspraak. “Daar vallen alle soorten rechtszaken onder”, stelt Philippart. “Nu wordt vooral gefocust op strafzaken in de media, maar als Folkert Jensma in NRC Handelsblad over een civiele zaak schrijft, moeten we die ook toegankelijk maken voor het grote publiek.”

Alert op publicatie

Een deel van de nieuwe criteria is een bevestiging van de bestaande praktijk. Uitspraken van de Hoge Raad en de andere hoogste appelcolleges bijvoorbeeld werden al nagenoeg allemaal gepubliceerd: dat is nu definitief vastgelegd. Een verandering vindt plaats bij de publicatie van uitspraken die in een juridisch vakmedium worden gepubliceerd of besproken. “Dat lukte ons onvoldoende, daar zat een gat tussen”, aldus Philippart. "Maar de afgelopen tijd hebben we dat snel ingelopen.” Verder is het belangrijk dat rechters en medewerkers die vonnissen schrijven alert zijn op de mogelijkheid van publicatie op rechtspraak.nl. “Dat wordt op dit moment niet optimaal benut."

Buitenwereld

De nieuwe criteria moeten de transparantie naar de samenleving voor de publicatie van uitspraken vergroten, benadrukt Philippart. “Het moet duidelijk worden voor de buitenwereld hoe wij selecteren.” Daarnaast komt er intern meer helderheid. De criteria worden ingevoerd bij alle rechtbanken, hoven en hoogste appelcolleges. Naar verwachting leiden de nieuwe criteria op den duur tot een toename van gepubliceerde uitspraken. “Er zullen wel tempoverschillen zijn per rechtbank”, denkt Philippart. Hij verwacht veel van de aanstaande Herziening Gerechtelijke Kaart (HGK), de fusieoperatie die leidt tot grotere gerechten. “Dat zorgt hopelijk voor meer mogelijkheden om deze klussen nog beter aan te kunnen.”