Hier vindt u vragen en antwoorden over rechtspraak in het algemeen. Vragen over procedures bij de rechter vindt u elders op de site. Om het zoeken naar een vraag makkelijk te maken, hebben we de vragen gegroepeerd. Staat uw vraag hier niet bij, probeer het antwoord dan te vinden op de site met behulp van de zoekfunctie. Mogelijk staat de informatie die u zoekt op een andere overheidssite. Klik daarvoor op 'Mijn vraag staat er niet bij'.    

Uitspraken
Strafrecht
Zittingen en functies
Mijn vraag staat er niet bij    

Uitspraken

•  Kan ik iedere uitspraak inzien?
  De vonnissen worden in het openbaar uitgesproken. Iedereen moet dus in principe kennis kunnen nemen van de inhoud. Afschriften van vonnissen worden echter niet zonder meer aan iedereen verstrekt. Dit heeft te maken met de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, de privacy. Soms wordt geen afschrift verstrekt, maar is het wel mogelijk om het vonnis in te zien. Als u een bepaald vonnis wilt inzien of een afschrift wilt ontvangen, kunt u het best contact opnemen met het gerecht dat de uitspraak heeft gedaan.
  
  
• Worden alle uitspraken op Rechtspraak.nl gepubliceerd?
  Nee. Het gaat om een selectie van uitspraken die juridisch relevant zijn of om uitspraken in zaken waar maatschappelijke belangstelling voor is. De uitspraken worden geanonimiseerd in verband met de privacy, voor zover het om personen gaat. Bedrijven en personen die beroepsmatig met de rechtspraak te maken hebben worden niet geanonimiseerd. Zie ook verder bij anonimiseringsrichtlijnen.
   
• Waar staat de afkorting LJN voor?
  De afkorting staat voor Landelijk Jurisprudentie Nummer. Het nummer, dat qua opbouw op een postcode lijkt (2 letters gevolgd door 4 cijfers) wordt automatisch door het computersysteem aan een op de site gepubliceerde uitspraak toegekend. Het nummer heeft geen inhoudelijke betekenis.
   
  
• Worden de vonnissen bewaard?
  Van iedere rechtszaak worden de uitspraken en dossiers tijdelijk bewaard in een archief. Nederland kent negentien arrondissementen. Per arrondissement worden de gegevens opgeslagen. Op bepaalde tijden, dit verschilt per soort zaak, worden de archieven geschoond. Sommige zaken worden dan doorgestuurd naar het Rijksarchief, andere worden vernietigd. Als u een bepaalde uitspraak wilt inzien, kunt u het best contact opnemen met de betreffende rechtbank of gerechtshof.

Strafrecht

• Wanneer wordt een taakstraf opgelegd?
  Met ingang van 1 februari 2001 kan een taakstraf worden opgelegd voor ieder misdrijf en iedere overtreding waar een vrijheidsstraf op staat. Qua zwaarte zit de taakstraf tussen de geldboete en de vrijheidsstraf in. Een taakstraf kan een werkstraf zijn of een leerstraf of een combinatie van beide. Het maximum aantal uren werkstraf dat opgelegd kan worden is 240 uur. Het maximum aantal uren leerstraf is 480 uur. Het maximum bij de combinatie van werk- en leerstraf is ook 480 uur. Het werkgedeelte hiervan mag niet meer dan 240 uren bedragen. Als iemand de opgelegde taakstraf niet verricht, zal hij alsnog een vrijheidsstraf moeten uitzitten.
  
  
• Hoe vaak komt het voor dat mensen door een vormfout hun straf ontlopen?
  Niet vaak. In de wet is geregeld dat van geval tot geval bekeken moet worden hoe ernstig een vormfout is en wat daar de gevolgen van moeten zijn. Ook kan tegenwoordig de dagvaarding nog in een later stadium worden aangepast dan vroeger mogelijk was. Zelfs nog in hoger beroep. Als een vormfout niet nadelig is geweest voor de verdachte, zal de rechter er ook geen gevolgen aan verbinden. Een vormfout die enigszins nadelig is geweest kan tot strafvermindering leiden. Als de vormfout zo ernstig is dat de verdachte wezenlijk in zijn verdediging is geschaad, kan het openbaar ministerie 'niet ontvankelijk' worden verklaard. De verdachte gaat dan vrijuit. Dit komt weinig voor.
  
  
• Hoeft iedere gevangene maar een gedeelte van de straf uit te zitten?
  Bij straffen hoger dan een jaar gevangenisstraf wordt men in de regel na het uitzitten van tweederde van de straf vervroegd in vrijheid gesteld.
  
  
• Kan ik als burger nagaan of een andere Nederlandse burger ooit met justitie in aanraking is geweest?
  Nee, de strafregisters zijn niet openbaar. Als iemand zijn straf heeft ondergaan, is het niet de bedoeling dat hij of zij daarna nog door anderen wordt geconfronteerd met zijn strafblad.
  
  
• Wat is snelrecht?
  De verdachten moeten binnen een paar dagen na het misdrijf voor de rechter verschijnen. Het wordt alleen toegepast bij zaken die eenvoudig van aard zijn, zoals bijvoorbeeld bij voetbalvandalisme. Via snelrecht kan er een goed lik-op-stukbeleid worden uitgeoefend.
  
  
• Wat betekent het als een officier 'niet-ontvankelijk' wordt verklaard?
  Soms heeft de officier van justitie niet het recht om iemand te vervolgen, bijvoorbeeld wanneer een misdrijf verjaard is. De rechter zal de officier van justitie dan niet-ontvankelijk verklaren. De zaak is daarmee afgedaan. Het verschil met vrijspraak is dat de rechter zich in dit geval helemaal niet buigt over de vraag of een verdachte iets wel of niet heeft gedaan.    

Zittingen en functies 

• Waarom zijn de zittingen openbaar?
  Zittingen zijn openbaar om controle op de rechtsgang mogelijk te maken. Het publiek kan zo zelf nagaan of bijvoorbeeld een verdachte een eerlijk proces krijgt en of er geen sprake is van klassenjustitie. Niet alle zaken zijn openbaar. De zittingen bij de kinderrechter - voor jeugdigen in de leeftijd van 12 tot en met 17 jaar - zijn niet openbaar. Ook echtscheidingszaken zijn niet openbaar.  
   
• Wat is een politierechter?
  Zaken waar de officier van justitie van plan is niet meer dan een jaar gevangenisstraf te eisen, brengt hij aan bij de politierechter. De politierechter spreekt alleen recht. Er wordt dan ook wel gesproken van enkelvoudige kamer. Zaken waar de officier van justitie van plan is meer dan een jaar gevangenisstraf te eisen, worden behandeld door de meervoudige kamer, die bestaat uit drie rechters.
  
• Wat doet een rechter-commissaris?
  De rechter-commissaris in strafzaken verricht onderzoek op verzoek van de officier van justitie, het zogenoemde gerechtelijk vooronderzoek (GVO). De rechter-commissaris hoort verdachten en getuigen. Het verslag hiervan wordt aan het strafdossier toegevoegd, dat door de zittingsrechters wordt behandeld. De verhoren bij de rechter-commissaris zijn niet openbaar. Ook neemt de rechter-commissaris beslissingen over allerlei dwangmiddelen zoals huiszoekingen en afluisteren van telefoons. De officier van justitie mag een verdachte een aantal dagen in verzekering stellen. De rechter-commissaris beslist of de verdachte daarna nog langer mag worden vastgehouden (inbewaringstelling voor een periode van tien dagen).
  
  
• Wat is het verschil tussen een advocaat en een advocaat-generaal?
  Een advocaat is een raadsman of -vrouw in juridische aangelegenheden. In het strafproces staat de advocaat een verdachte bij.
  Een advocaat-generaal is de vertegenwoordiger van het openbaar ministerie bij het gerechtshof. Zijn taak komt overeen met die van officier van justitie bij de rechtbank. Ook de Hoge Raad kent advocaten-generaal. Die hebben een wat andere functie. Zij eisen geen straf, maar adviseren wat er met de zaak moet gebeuren.

Mijn vraag staat er niet bij
   
Ik heb een vraag naar aanleiding van een procedure
Als u een vraag heeft naar aanleiding van een procedure bij de rechtbank of het gerechtshof, dan kunt u telefonisch contact opnemen met de betreffende instantie. Kijkt u daarvoor op de website van de rechtbank of het hof via de optie ‘Gerechten’ boven aan deze pagina. In het linkermenu ziet u vervolgens de optie ‘Telefoonnummers’.

Ik wil juridisch advies
U kunt contact opnemen met het Juridisch Loket. Het Juridisch Loket is een onafhankelijke organisatie waar iedere burger terecht kan voor gratis juridisch advies.

Ik zoek een rechterlijke uitspraak
Kijk in de databank op Rechtspraak.nl. Als de uitspraak niet is opgenomen in de databank, kunt u de rechtbank (of het gerechtshof) vragen om een afschrift van het vonnis. Om privacyredenen kan de rechtbank beslissen geen inzage te geven.

Ik heb een algemene vraag over rechtspraak/juridische procedures/wetgeving
Via Postbus 51, de informatiedienst van de overheid, kunt u vragen voorleggen.

Ik heb een vraag over een boete
Kijk op www.om.nl, de site van het Openbaar Ministerie.

Ik wil weten of ik een strafblad heb
Kijk op www.justid.nl, de site van de Justitiële Informatiedienst van het Ministerie van Justitie.

Rechtspraak.nl werkt niet
Vragen over technische functionaliteiten van Rechtspraak.nl kunt u stellen aan Bistro, het bureau van de Raad dat de site technisch beheert.