Werving en selectie raadsheren

Dit is een afdruk van een pagina op Rechtspraak.nl. Kijk voor de meest actuele informatie op Rechtspraak.nl (http://www.rechtspraak.nl). Deze pagina is geprint op 01-01-1970.

Skip Navigation LinksOver de Hoge Raad > Raad > Werving en selectie raadsheren

Wie kunnen raadsheer in de Hoge Raad worden?

Cassatievraagstukken zijn vaak ingewikkeld. Daarom komen alleen de knapste juristen in aanmerking voor een plaats in de Hoge Raad. Juristen bovendien die behalve veel kennis ook een grote beroepservaring hebben opgedaan, bijvoorbeeld in de rechterlijke macht, de advocatuur, de wetenschap of de belastingwereld. Raadsheer in de Hoge Raad worden mensen dan ook pas als zij al een flink eind zijn gevorderd in hun loopbaan. Voor een groot aantal raadsheren is het hun laatste functie.
De Hoge Raad heeft profielen opgesteld waarin eisen staan waaraan nieuwe raadsheren moeten voldoen.

Specialisten naast generalisten

Gemiddeld zijn er zo’n 10 raadsheren per kamer. Dat betekent dat die tien juristen die de civiele kamer, de strafkamer of de belastingkamer bemensen met elkaar het betreffende rechtsgebied volledig in de vingers moeten hebben. Daarvoor zijn  generalisten nodig, maar ook specialisten. Zo heeft de strafkamer behoefte aan deskundigen op het gebied van bijvoorbeeld strafprocesrecht en internationaal strafrecht. Heeft de civiele kamer raadsheren met allerlei specialismen nodig zoals intellectuele eigendom, internationaal privaatrecht of aansprakelijkheidsrecht. En kan de belastingkamer niet zonder experts op het gebied van bijvoorbeeld vennootschapsbelasting, omzetbelasting en douanerecht.
Alle kamers moeten bovendien de nodige kennis en ervaring in huis hebben wat betreft Europees recht. En met het oog op de rechtseenheid is het van belang dat raadsheren ook het nodige weten van de rechtsgebieden van de andere kamers.
Deze specifieke behoefte aan kennis en ervaring maakt dat er op het moment dat er een vacature is, heel gericht moet worden gezocht naar een kandidaat die de op dat moment nodige kennis en ervaring inbrengt. Die omstandigheid en het hoge niveau dat is vereist, maken dat de vijver waaruit kan worden gevist erg klein is.

Diversiteit

De Hoge Raad streeft naar een zo divers mogelijke samenstelling. Divers qua beroepsachtergrond van de raadsheren, dat wil zeggen een evenwichtige mix van mensen die binnen de rechterlijke macht, de advocatuur, de wetenschap, de belastingwereld of een combinatie daarvan hun sporen hebben verdiend. Daarnaast streeft de Hoge Raad naar meer vrouwelijke raadsheren. Nu is zo’n 26 procent  vrouw en dat moet hoger. De Hoge Raad kijkt in het bijzonder uit naar gekwalificeerde vrouwen maar hoopt ook op een natuurlijk effect. Aangezien er in de rechterlijke macht steeds meer vrouwen werkzaam zijn en de Hoge Raad pas aan het eind van een loopbaan in zicht komt, zullen naar verwachting in de toekomst ook meer vrouwen hun weg naar de Hoge Raad vinden.

Hoe vindt de Hoge Raad kandidaat-raadsheren?

De Hoge Raad oriënteert zich zo breed mogelijk op potentiële kandidaten. Door te polsen bij gerechten, in de advocatuur, de wetenschap, de belastingwereld naar wie voor deze functie geschikt zou kunnen zijn. Door jaarlijks door middel van een advertentie mensen op de mogelijkheid van een functie als raadsheer in de Hoge Raad te attenderen. Geïnteresseerden kunnen naar aanleiding daarvan zichzelf melden als potentiële kandidaat maar ook derden kunnen kandidaten aandragen.
Potentiële kandidaten worden gewogen door een selectiecommissie waarin de drie kamers van de raad zijn vertegenwoordigd. Zo nodig heeft de selectiecommissie oriënterende gesprekken met potentiële kandidaten. Leidraad bij de selectie van kandidaten zijn de profielen waarin staat aan welke eisen een raadsheer moet voldoen. De selectiecommissie stelt een definitieve kandidatenlijst voor. Hierop staan kandidaten die op enig moment in de Hoge Raad zullen komen, afhankelijk van hun eigen wensen, van wanneer er een vacature is en van welke expertise er op dat moment nodig is.

Hoge Raad beveelt aan, Tweede Kamer draagt voor

Bij een vacature in de Hoge Raad beveelt de Hoge Raad een kandidaat aan bij de Tweede Kamer. Daarbij krijgt de Tweede Kamer een lijst van zes kandidaatleden. De bovenste op de lijst is de aanbevolen kandidaat. De Tweede Kamer heeft met alle nieuwe kandidaten op de aanbevelingslijst een gesprek en hoort ook altijd de aanbevolen kandidaat, de nummer 1 van de lijst.
De Tweede Kamer neemt de aanbeveling van de Hoge Raad meestal over en draagt de betreffende kandidaat voor aan de ministerraad voor benoeming door de koning.

Benoeming leden van de raad

De leden van de Hoge Raad worden voor het leven benoemd bij koninklijk besluit. Op eigen verzoek of wanneer raadsheren de leeftijd van 70 jaar bereiken, wordt hun ontslag verleend. De aanstelling van een lid van de Hoge Raad die de leeftijd van eenenzestig jaar heeft bereikt kan op zijn verzoek worden gewijzigd in een aanstelling als raadsheer in buitengewone dienst. Een raadsheer in buitengewone dienst vervult niet meer een volledige taak.