Rechtbank doet uitspraak in zaken Edelchemie

Dit is een afdruk van een pagina op Rechtspraak.nl. Kijk voor de meest actuele informatie op Rechtspraak.nl (http://www.rechtspraak.nl). Deze pagina is geprint op 01-01-1970.

Skip Navigation LinksRechtbank Limburg > Nieuws > Rechtbank doet uitspraak in zaken Edelchemie
Roermond, 22 december 2014

Vandaag, 22 december 2014, heeft de Meervoudige Kamer Bestuursrecht van de rechtbank Limburg uitspraak gedaan in een groot aantal zaken over de voormalige afvalverwerkingsinrichting Edelchemie Panheel B.V. Deze zaken zijn tussen augustus en oktober 2014 op zitting behandeld.  

Achtergrond

Het bedrijf heeft sinds 2004 geen milieuvergunning meer voor afvalverwerking. De provincie Limburg (GS) heeft in 2005 de inrichting stilgelegd en de ovens en gaswasinstallaties laten ontmantelen. De op het terrein aanwezige (afval)stoffen zijn destijds niet opgeruimd. In 2008 heeft de provincie alle aanwezige afval door Van Gansewinkel laten inventariseren. Tot een beëindiging van de opslag is het niet gekomen omdat in 2009 onderhandelingen zijn gevoerd om tot een herbestemming van het terrein te komen. Nadat deze onderhandelingen waren mislukt en het bedrijf ook geen nieuwe milieuvergunning kreeg voor een (beperkte) opslag van afval, heeft de provincie in augustus 2012 opnieuw een grondige inspectie laten uitvoeren naar de staat van de opslag op het terrein. Daarbij is onder meer geconcludeerd dat het hekwerk gebrekkig was en dat het terrein met daarop bassins met gevaarlijk afvalwater toegankelijk was voor derden.

Afvoer gevaarlijke stoffen voor rekening van Edelchemie en Phoenica

De omvangrijkste zaak ging onder andere over de in april 2013 aan eisers opgelegde last om de op het terrein aanwezige (gevaarlijke) (afval)stoffen en chemicaliën en het gevaarlijk afvalwater en slibben binnen een termijn van 22 weken af te voeren. Deze last was erop gericht de hele illegale opslag op het terrein van Edelchemie te beëindigen. Eisers hebben dat binnen de gestelde termijn maar beperkt gedaan, waarna de provincie en B&W het resterend afval en andere stoffen (in totaal 12.500 ton) hebben laten afvoeren en verwerken. Daarbij is aangekondigd dat de kosten op eisers zullen worden verhaald. De daartegen ingediende beroepen van Edelchemie en Phoenica en hun bestuurders zijn door de rechtbank ongegrond verklaard. Over de zonen en het bedrijf van één van de zonen, Edelchemie Benelux BVBA heeft de rechtbank echter geoordeeld dat zij niet voor alle gestelde overtredingen aansprakelijk zijn zodat op deze (rechts)personen niet alle kosten kunnen worden verhaald.

Beroep tegen noodbevel augustus 2012 gegrond

De burgemeester van de gemeente Maasgouw heeft naar aanleiding van de uitgevoerde inspectie in augustus 2012 in diezelfde periode een noodbevel gegeven. Op grond van het noodbevel moest het terrein van Edelchemie, waarop ook Phoenica B.V is gelegen, fysiek met een deugdelijk hekwerk worden afgesloten en werd 24-uurs bewaking ingesteld. De rechtbank heeft nu in die zaak geoordeeld dat aan de zware eisen die artikel 175 van de Gemeentewet stelt om aan te nemen dat een ramp dreigt, in dit geval niet was voldaan. Verder heeft de rechtbank onder meer rekening gehouden met het feit dat GS het bedrijf één dag eerder al onder toepassing van spoedeisende bestuursdwang had afgesloten door het plaatsen van een hek, waardoor het bevel op dit punt niets toevoegde. Het tegen het noodbevel gerichte beroep is daarom gegrond verklaard. Dit betekent dat dit besluit in juridisch opzicht geheel van de baan is.

Bezwaar tegen noodverordening terecht niet ontvankelijk verklaard

De burgemeester heeft tevens een noodverordening vastgesteld op grond waarvan het verboden is het terrein van het bedrijf te betreden. Eisers hebben hiertegen bezwaar gemaakt. De rechtbank heeft daarover geoordeeld dat de burgemeester dit bezwaar terecht niet-ontvankelijk heeft verklaard omdat dit verbod een algemeen verbindend voorschrift inhoudt, waartegen geen rechtsmiddelen kunnen worden aangewend.

Kosten hek niet voor rekening eisers

De burgemeester heeft tevens een noodverordening vastgesteld op grond waarvan het verboden is het terrein van het bedrijf te betreden. Eisers hebben hiertegen bezwaar gemaakt. De rechtbank heeft daarover geoordeeld dat de burgemeester dit bezwaar terecht niet-ontvankelijk heeft verklaard omdat dit verbod een algemeen verbindend voorschrift inhoudt, waartegen geen rechtsmiddelen kunnen worden aangewend.

Overige spoedeisende bestuursdwang

Daarna hebben GS en het college van B&W van de gemeente Maasgouw nog een aantal keren met spoedeisende bestuursdwang opgetreden op het terrein. Dat betrof het verlagen van het peil in twee bassins en het leegmaken van een bassin, het ompakken van afval op een tiental  locaties en het opruimen van chemicaliën in het (voormalige) laboratorium. In deze zaken heeft de rechtbank geoordeeld dat GS en B&W terecht van een overtreding zijn uitgegaan en bevoegd waren handhavend op te treden. Bij het ompakken van afval is echter, nadat het desbetreffende rapport was opgesteld met daarin de locaties waar actie moest worden ondernomen, te lang gewacht met ingrijpen. Bij de laboratoria is onvoldoende aannemelijk gemaakt dat de opslag zo gevaarlijk was dat acuut moest worden ingegrepen. In die zaken heeft de rechtbank geoordeeld dat eisers de gelegenheid hadden moeten krijgen om bestuursdwang te voorkomen door zelf maatregelen te treffen. Ook in deze zaken kunnen de kosten van de bestuursdwang daarom niet op eisers worden verhaald. In de zaak over het verlagen van het peil in de bassins hebben eisers ongelijk gekregen en is het kostenverhaal overeind gebleven. 

 
Ten slotte heeft de rechtbank beroepen over de afwijzing van de aanvraag van een nieuwe milieuvergunning, de opheffing van het noodbevel en de noodverordening en ontheffing van de noodverordening niet-ontvankelijk verklaard.
 
Gemeente en provincie hoeven naar aanleiding van deze uitspraken geen nieuwe besluiten te nemen.
 
Eisers, gemeente en provincie kunnen in hoger beroep gaan bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

Uitspraken

Meest gelezen berichten