Berechting van jonge verdachten

Dit is een afdruk van een pagina op Rechtspraak.nl. Kijk voor de meest actuele informatie op Rechtspraak.nl (http://www.rechtspraak.nl). Deze pagina is geprint op 01-01-1970.

Skip Navigation LinksUitspraken en nieuws > Thema's > Berechting van jonge verdachten

Berechting verdachten 12 - 23 jaar

Kinderen tussen de 12 en 18 jaar die een strafbaar feit begaan, worden in beginsel berecht volgens het jeugdstrafrecht. Voor verdachten vanaf 18 jaar (ten tijde van het plegen van het feit) geldt in principe het volwassenenstrafrecht. De rechter kan hier soms van afwijken, afhankelijk van de geestelijke ontwikkeling van verdachten. Een belangrijke doelstelling van het opleggen van een straf is voorkomen dat iemand opnieuw een strafbaar feit pleegt.

 

Verschillen tussen jeugd- en volwassenenstrafrecht

Jeugdstrafrecht kenmerkt zich door een pedagogische aanpak. Als verdachten nog jong zijn, is het vaak nog mogelijk gedrag bij te sturen. De hersenen van  jongeren zijn nog volop in ontwikkeling. Binnen het jeugdstrafrecht worden naast de verdachte zelf ook zijn omgeving, bijvoorbeeld zijn ouders, andere gezinsleden en vrienden, betrokken. Strafrecht voor volwassenen is meer gericht op vergelding. Rechters proberen zoveel mogelijk aan te sluiten bij het ontwikkelingsniveau van verdachten als ze in de leeftijdsgroep van 16 tot 23 jaar zitten.

Jeugdstrafrecht voor volwassenen

De rechter kan er voor kiezen om verdachten van 18 tot 23 jaar te straffen volgens het jeugdstrafrecht. Vanaf 23 jaar geldt altijd het strafrecht voor volwassenen.

Volwassenstrafrecht voor jeugdigen

Als verdachten 16 of 17 jaar zijn, kan de rechter besluiten om het volwassenenstrafrecht toe te passen. Dit kan hij bijvoorbeeld doen omdat een jeugdstraf niet past bij hun geestelijke ontwikkeling en/of een misdrijf te ernstig wordt gevonden voor het opleggen van een jeugdstraf. Verdachten jonger dan 16 jaar worden altijd volgens het jeugdstrafrecht berecht.

 

 

Waarom deze aanpak?

Jongeren van 16 tot 23 jaar hebben een groot aandeel in de criminaliteit; zij zijn verantwoordelijk voor ongeveer 30 procent van alle delicten. Het is belangrijk om aan deze jongeren en jongvolwassenen een straf op te leggen en begeleiding te bieden die effectief is. Voor de jongere zelf, maar ook voor de samenleving. Voor de ene jongere is gevangenisstraf het meest effectief, bij de ander werken een taakstraf en gezinsbegeleiding beter. Neurobiologisch onderzoek laat zien dat er een groot verschil is in de ontwikkeling van hersenen van jongeren. Zo kan een  20-jarige het geestelijk niveau hebben van een puber: bijvoorbeeld weinig zelfinzicht en sterk beïnvloedbaar. Een 17-jarige daarentegen kan juist al een volwassen besef hebben van zijn gedrag. Sommige hersenfuncties, zoals planning en flexibiliteit, zijn soms pas ver na de 18de verjaardag volledig ontwikkeld. Bij iedereen voltrekt zich dit proces in een ander tempo.

 

Hoe gaat berechting van jeugdigen in de praktijk?

Wanneer de officier van justitie van mening is dat een verdachte (tot 23 jaar) in aanmerking komt voor toepassing van het jeugdstrafrecht, kan deze verdachte tijdens zijn voorarrest geplaatst worden in een justitiële jeugdinrichting in plaats van in een gevangenis. De officier van justitie laat zich adviseren, bijvoorbeeld door de reclassering en door de Raad voor de Kinderbescherming. De beslissing om het jeugdstrafrecht wel of niet toe te passen is aan de rechter.

In een justitiële jeugdinrichting worden jongeren intensief behandeld. Ze leren bijvoorbeeld omgaan met kwaadheid, lastige morele keuzes en hoe ze zich sociaal vaardig kunnen gedragen. Daarnaast gaan ze naar school of volgen ze een stage. Dit kan ook buiten de jeugdinrichting zijn, betrokkenen zijn dan alleen buiten school- of stage-uren om in de inrichting. De jongeren moeten daarbij voldoen aan strikte voorwaarden.

Maximale straffen jeugdstrafrecht

De maximale vrijheidsstraf die een rechter in het jeugdstrafrecht kan opleggen bij kinderen van 14 en 15 is 1 jaar. Bij kinderen van 16 en 17 is dit 2 jaar. De rechter kan onder jeugdstrafrecht ook de maatregel 'plaatsing in een inrichting voor jeugdigen (PIJ-maatregel) opleggen. Die maatregel kan 7 jaar duren. In uitzonderlijke gevallen kan de PIJ-maatregel worden omgezet in een tbs-maatregel.

Maximale straf volwassenenstrafrecht

In het volwassenenstrafrecht is, behalve levenslang, een maximale gevangenisstraf van 30 jaar mogelijk.

 

 

 Veelgestelde vragen

>Alles uitklappen

 

 

Neem contact op met het Rechtspraak Servicecentrum

Sociale media

Stel uw vraag via
Stel uw vraag via

Pas op met het delen van privé-gegevens op sociale media.

Telefoon

Bereikbaar maandag t/m vrijdag tussen 8.00 en 20.00 uur.

Veelgestelde vragen aan het Rechtspraak Servicecentrum