Verkeersmisdrijven

Dit is een afdruk van een pagina op Rechtspraak.nl. Kijk voor de meest actuele informatie op Rechtspraak.nl (http://www.rechtspraak.nl). Deze pagina is geprint op 01-01-1970.

Skip Navigation LinksUitspraken en nieuws > Thema's > Verkeersmisdrijven

Verkeersongelukken en de wet

Een verkeersongeluk is vrijwel altijd iets dat niemand heeft gewild. Het gaat vaak om kleine fouten die iedereen kunnen overkomen, met soms dramatische gevolgen. Een ernstig ongeluk is niet alleen voor het slachtoffer, maar ook voor de veroorzaker verschrikkelijk.

Bij een verkeersongeluk kan sprake zijn van strafbaar gedrag. Uit de Wegenverkeerswet volgt wat strafbaar is en wat niet, en welke straf daarvoor maximaal mag worden opgelegd. De wet maakt daarbij onderscheid naar verschillende overtredingen en misdrijven. Een rechter beoordeelt of een verdachte zich daaraan schuldig heeft gemaakt en welke straf daarbij past. De rechter let daarbij op alle omstandigheden die spelen rondom het ongeluk.

Laatste nieuws

Rechtspraak: Schrap term ‘roekeloosheid’ uit Wegenverkeerswet

De Raad voor de rechtspraak wil dat de term ‘roekeloosheid’ uit de Wegenverkeerswet wordt geschrapt. Dat staat in het wetgevingsadvies van de Raad over het concept wetsvoorstel van minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) waarmee de minister zwaardere straffen voor verkeersdelicten bepleit.

 Veelgestelde vragen

>Alles uitklappen
  • In het verkeer kan iemand zich strafbaar gedragen. Bij kleine vergrijpen, zoals foutparkeren, spreken we van een verkeersovertreding. Gaat het om een zwaar vergrijp, zoals rijden onder invloed, dan spreken we van een verkeersmisdrijf. Verkeersovertredingen en -misdrijven kunnen voor de rechter worden gebracht. Op welke manier dat verloopt, hangt samen met de manier waarop de zaak wordt afgedaan: parkeerboete, administratieve boete, transactievoorstel, strafbeschikking of dagvaarding. Veruit de meeste ongelukken in Nederland worden buiten de rechter om afgehandeld. Meer informatie.

     

  • ​Bij verkeersovertredingen gaat het vaak om erg ingewikkelde situaties. Nabestaanden bij een dodelijk verkeersongeluk voelen onherstelbaar leed. En verwachten vervolgens genoegdoening. Maar soms moet de rechter concluderen dat het bij een ernstig ongeluk toch om relatief lichte verkeersovertredingen gaat. Dat is moeilijk uit te leggen, zeker als er dodelijke slachtoffers zijn gevallen.

  • ​Bij moord of doodslag volgt regelmatig een (jarenlange) gevangenisstraf. Een cruciale rol hierbij speelt dat de dader met opzet iemand heeft gedood. Die opzet moet worden bewezen om tot een veroordeling te komen. Bij een dodelijk ongeluk is van opzet meestal geen sprake. Automobilisten hebben vrijwel nooit de intentie om een ongeluk te veroorzaken, laat staan om iemand te doden. Ze maken wel fouten in het verkeer, waarmee ze ongewild de dood van een ander kunnen veroorzaken. Daarom worden lagere straffen opgelegd dan wanneer er opzet in het spel is.

  • Daar is geen algemeen antwoord op te geven. Welke straf de rechter oplegt is van veel factoren afhankelijk. Het leed dat het ongeluk heeft veroorzaakt weegt hierbij niet het zwaarst, maar juist hoeveel schuld de dader heeft. Dit wordt verwijtbaarheid genoemd. Iemand die door domme pech een dodelijk verkeersongeluk veroorzaakt, krijgt daardoor een lagere straf dan iemand die een ongeluk veroorzaakt omdat hij gedronken heeft. De rechter let bij het bepalen van een straf vooral op 3 dingen:

    1. Veiligheid: de straf moet de samenleving beschermen tegen de dader.
    2. Afschrikking: de straf moet zo hoog zijn dat het de dader ervan weerhoudt nog een keer in de fout te gaan. En om anderen te weerhouden van het maken van dezelfde fout.
    3. Vergelding: de straf moet de dader op een terechte manier laten boeten voor het leed dat het slachtoffer en de samenleving is aangedaan. Hoe de dader zich opstelt na het ongeluk en of hij vaker is veroordeeld, speelt hierbij een belangrijke rol.

    Zo bepaalt de rechter uiteindelijke welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving.
  • De rechter kan onder meer een geldboete, taakstraf, ontzegging van de rijbevoegdheid en een (voorwaardelijke) vrijheidsstraf opleggen. Bij een verkeersovertreding (een licht vergrijp), volgt een relatief lichte straf: hooguit 2 maanden cel en 4.150 euro boete. De maximale ontzegging van de rijbevoegdheid is 2 jaar. Gaat het om een ernstig verkeersmisdrijf - een zwaar vergrijp zoals roekeloos rijden -  dan kan de rechter een veel zwaardere straf opleggen: maximaal 9 jaar gevangenisstraf en 20.750 euro boete.

  • Roekeloosheid in het verkeer betekent in de zittingszaal iets anders dan in het dagelijks taalgebruik. Dat kan verwarrend zijn en soms begrijpen mensen de uitspraak van een rechter in een verkeerszaak daardoor niet.

    De rechter is gebonden aan de wet, in dit geval de Wegenverkeerswet. Hierin staat dat roekeloosheid de ernstigste vorm van schuld is. De wetgever wilde met de term 'roekeloos' bepaalde verkeersmisdrijven extra zwaar bestraffen. In de praktijk kunnen rechters hiermee niet goed uit de voeten. Omdat in de wet staat dat voor bepaalde overtredingen (zoals onder invloed van alcohol rijden, te hard rijden en bumperkleven) al een strafverhoging geldt, eist de Hoge Raad (de hoogste rechter) dat er nóg iets extra’s aan de hand moet zijn om iemand voor roekeloos rijden te kunnen veroordelen. Daarvan is alleen in uitzonderlijke situaties sprake, zoals bij een straatrace, kat-en-muisspellen op de weg of het koste wat het kost vluchten voor de politie. (zie ook uitleg van de Hoge Raad: Roekeloosheid in het verkeer)

    Gedrag dat in het normale spraakgebruik al snel als roekeloos wordt bestempeld (zoals dronken rijden) hoeft dat juridisch dus niet te zijn. Het kabinet maakt plannen om de wet aan te passen. De Raad voor de rechtspraak heeft de minister geadviseerd om die gelegenheid aan te grijpen om de term ‘roekeloosheid’ uit de wet te schrappen.

  • Als een ongeluk niet door een relatief kleine fout is veroorzaakt, maar de bestuurder zich écht onvoorzichtig heeft gedragen, kan er sprake zijn van een misdrijf. Hierbij geldt: hoe groter de ‘mate van schuld’ hoe hoger de straf. Juridisch is deze schuld verdeeld in 3 categorieën.

    1. De lichtste vorm is ‘onoplettend/onvoorzichtig rijgedrag’. Hieronder valt bijvoorbeeld te hard rijden bij slecht zicht onder.
    2. Daarna komt de ‘grove verkeersfout’, waarvan sprake is als je bijvoorbeeld veel te hard rijdt en je passagiers geen gordels laat dragen.
    3. De zwaarste vorm van schuld is ‘roekeloos rijgedrag’.
  • ​Op verschillende bronnen. Een belangrijke bron is het technisch onderzoek, dat de politie doet aan de hand van de sporen van het ongeluk. Zo kan het meten van de remweg van de auto mede aantonen of een bestuurder te hard gereden heeft. Daarnaast kan de rechter op de zitting getuigen en deskundigen horen, en zelf nader onderzoek laten verrichten.

Infographic

Infographic waarmee de informatie op deze pagina visueel wordt getoond Klik op de afbeelding voor een grotere versie

Nieuws over dit onderwerp  Nieuws over dit onderwerp

 

 

Rechtspraak: Schrap term ‘roekeloosheid’ uit Wegenverkeerswet28-5-2018 22:00:00De Raad voor de rechtspraak wil dat de term ‘roekeloosheid’ uit de Wegenverkeerswet wordt geschrapt. De term zorgt nu voor veel onduidelijkheid en onbegrip.<p>De Raad voor de rechtspraak wil dat de term ‘roekeloosheid’ uit de Wegenverkeerswet wordt geschrapt. Dat staat in het vandaag verschenen <a title="volledige wetgevingsadvies" href="/SiteCollectionDocuments/2018-13-advies-aanscherping-strafrechtelijke-aansprakelijkheid-ernstige-verkeersdelicten.pdf">wetgevingsadvies <span class="rnl-file-properties">(pdf, 319 KB)</span></a> van de Raad over het <a href="https://www.internetconsultatie.nl/ernstigeverkeersdelicten">concept wetsvoorstel (internetconsultatie.nl)</a> van minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) waarmee de minister zwaardere straffen voor verkeersdelicten bepleit. In zijn advies vraagt de Raad aandacht voor het belang van een goede voorlichting aan slachtoffers en nabestaanden in ernstige verkeerszaken. </p>
Straffen bij verkeersdelicten: hoe zit dat?31-8-2017 22:00:00Tekst & uitleg over de bestraffing van verkeersdelicten.<p>De bestraffing van verkeersdelicten zorgt al langere tijd voor maatschappelijke onrust. Door de rechter opgelegde straffen worden vaak niet begrepen. 6 vragen en antwoorden over dit onderwerp.</p>
Wegenverkeerswet wordt aangepast: andere invulling van 'roekeloosheid'19-7-2017 22:00:00Wegenverkeerswet wordt aangepast. Strafmaxima voor sommige delicten verhoogd en andere invulling begrip roekeloosheid.<p>De Wegenverkeerswet wordt aangepast. De term ‘roekeloosheid’, die in juridische zin iets anders betekent dan in het alledaagse spraakgebruik, zorgt in de praktijk voor te veel verwarring. De wetswijziging kondigt de minister van Veiligheid en Justitie aan naar aanleiding van het vandaag (donderdag 20 juli 2017) verschenen onderzoek <a href="https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-veiligheid-en-justitie/nieuws/2017/07/20/minister-blok-gaat-strafmaat-ernstige-verkeersdelicten-verhogen">Straftoemeting ernstige verkeersdelicten</a> (rijksoverheid.nl). Uit dit onderzoek blijkt dat over het geheel genomen de strafoplegging ‘adequaat’ is: naarmate de ernst van de verkeersfout en het letsel toenemen, wordt de straf die rechters opleggen hoger. </p>