Algemene informatie over de Wet BOPZ

Dit is een afdruk van een pagina op Rechtspraak.nl. Kijk voor de meest actuele informatie op Rechtspraak.nl (http://www.rechtspraak.nl). Deze pagina is geprint op 01-01-1970.

Skip Navigation LinksHome > Uw Situatie > BOPZ

In de Wet BOPZ staan de rechten van patiënten tijdens een onvrijwillige opname in een psychiatrische instelling.

Denk bijvoorbeeld aan mensen met een psychiatrische ziekte, dementie of verstandelijke beperking. De Wet BOPZ biedt hen rechtsbescherming.

Algemene informatie over de Wet BOPZ

Wat houdt de Wet BOPZ in?

Iemand die als gevolg van een geestelijke stoornis een gevaar is voor zichzelf of voor zijn omgeving, kan onder bepaalde voorwaarden gedwongen worden opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis. De Wet BOPZ regelt de wijze waarop dit gebeurt.

In een noodsituatie kan iemand gedwongen worden opgenomen met behulp van een inbewaringstelling (zonder tussenkomst van de rechter).  

Ook kunnen verschillende rechterlijke machtigingen worden verleend. Een rechterlijke machtiging is een beslissing van de rechter dat iemand gedwongen opgenomen moet worden (of moet blijven):

  • een machtiging tot voortzetting inbewaringstelling
  • een voorlopige machtiging
  • een machtiging tot voortgezet verblijf
  • een voorwaardelijke machtiging

Inbewaringstelling zonder tussenkomst van de rechter 

Als een arts (psychiater) verklaart dat iemand een acuut gevaar is voor zichzelf, anderen of zijn omgeving, kan de burgemeester van de gemeente waarin de betreffende persoon verblijft een inbewaringstelling (ibs) gelasten. Dit gebeurt zonder tussenkomst van de rechter.

Het is een spoedmaatregel in het geval er echt geen andere oplossing is.


Machtiging tot voortzetting inbewaringstelling

Nadat de burgemeester inbewaringstelling heeft gelast, draagt hij het dossier zo spoedig mogelijk over aan de officier van justitie. Als dat nodig is, vraagt de officier van justitie de rechtbank vervolgens een voortzetting van de inbewaringstelling uit te spreken.

Het is aan de rechter om te beoordelen of de betrokken persoon nog altijd een onmiddellijk dreigend gevaar veroorzaakt door een psychische ziekte. Ook beoordeelt de rechter of opname in een instelling de enige mogelijkheid is om het gevaar te stoppen. Zo ja, dan spreekt hij een voortzetting van de inbewaringstelling uit voor de maximale duur van drie weken.


Voorlopige machtiging

De rechter kan op verzoek van de officier van justitie een voorlopige machtiging verlenen om iemand die psychisch ziek is op te nemen in een psychiatrisch ziekenhuis. De persoon in kwestie moet als gevolg van zijn ziekte gevaar veroorzaken voor zichzelf of zijn omgeving. Dat gevaar is niet op een andere manier af te wenden.

Als de rechter deze machtiging verleent, kan de betrokkene voor de maximale duur van zes maanden worden opgenomen. Als de betrokkene al vrijwillig in een psychiatrisch ziekenhuis verblijft, geldt de machtiging als een verlenging van dit verblijf.


Machtiging tot voortgezet verblijf

Als de officier van justitie van mening is dat de voorlopige machtiging moet worden verlengd, verzoekt hij de rechtbank een machtiging tot voortgezet verblijf af te geven. De machtiging tot voortgezet verblijf heeft meestal een geldigheidsduur van 1 jaar. Na 1 jaar kan de rechter deze machtiging opnieuw afgeven.

De rechter oordeelt, op basis van een geneeskundige verklaring, of de betrokkene nog steeds een gevaar is voor zichzelf, anderen of zijn omgeving en of opname de enige mogelijkheid is om het gevaar af te wenden. Is dit volgens de rechter het geval, dan geeft hij de voortgezette machtiging af.


Voorwaardelijke machtiging

De officier van justitie kan de rechter verzoeken om een voorwaardelijke machtiging. Voor de aanvraag van een voorwaardelijke machtiging is een behandelplan en een geneeskundige verklaring van een psychiater nodig. De rechter beslist of de betrokkene een voorwaardelijke machtiging krijgt.

Doel van deze machtiging: het voorkomen van gedwongen opname, door af te spreken dat de betrokkene een behandeling ondergaat dan wel voortzet. Iemand wordt bijvoorbeeld niet tegen zijn wil opgenomen in een psychiatrische kliniek, als hij zich houdt aan de afspraak om dagelijks antipsychotica in te nemen.

 

Neem contact op met het Rechtspraak Servicecentrum

Sociale media

Stel uw vraag via
Stel uw vraag via

Pas op met het delen van privé-gegevens op sociale media.

Telefoon

Bereikbaar maandag t/m vrijdag tussen 8.00 en 20.00 uur.

Veelgestelde vragen aan het Rechtspraak Servicecentrum