Erfenis verdelen civiele spoedprocedure

Dit is een afdruk van een pagina op Rechtspraak.nl. Kijk voor de meest actuele informatie op Rechtspraak.nl (http://www.rechtspraak.nl). Deze pagina is geprint op 01-01-1970.

Skip Navigation LinksUw Situatie > Erfenis > Erfenis verdelen civiele spoedprocedure

Bent u erfgenaam? Soms leidt een erfenis tot een procedure bij de rechter. Bijvoorbeeld bij het verwerpen of beneficiair aanvaarden van een erfenis. Of als u het niet eens bent met de verdeling van een erfenis.

De procedure valt onder het burgerlijk recht (civiel recht). In een verdelingsprocedure kan een advocaat verplicht zijn. Voor het aanvaarden of verwerpen van een erfenis bent u niet verplicht om een advocaat in te schakelen.

Erfenis verdelen civiele spoedprocedure

Kort geding     

Gaat uw zaak over een erfenis met een waarde van meer dan € 25.000? En is er een spoedeisend belang? U kunt een spoedprocedure starten bij de civiele rechter. U bent verplicht een advocaat in te schakelen.

 De spoedprocedure bij de civiele rechter bestaat uit de volgende stappen:

>Alles uitklappen
  • Heeft u een erfenis (nalatenschap) te verdelen maar komt er onderling niet uit? Dan kunt u een dagvaardingsprocedure starten. U start het kort geding door de andere partij op te roepen om voor de voorzieningenrechter van de rechtbank te verschijnen (dagvaarden). Deze oproep heet een dagvaarding. U bent de eiser. Deze procedure valt onder het erfrecht

    Betekening dagvaarding

    Een advocaat en gerechtsdeurwaarder schrijven de dagvaarding, zorgen voor uitreiking van de dagvaarding aan de andere partij (betekening) en sturen deze naar de rechtbank.

    Voorbereiden

    Als voorbereiding op de erfrechtelijke procedure maakt uw advocaat een conceptdagvaarding.

    Conceptdagvaarding

    In de conceptdagvaarding staat onder meer:

    • uw voornamen, naam, adres en woon- of vestigingsplaats
    • de voornamen, de naam en het kantooradres van de deurwaarder
    • de naam en de woonplaats van de andere partij
    • wat u wilt en waarom (eis en gronden)
    • welke bewijzen u heeft voor uw standpunt (bijvoorbeeld een testament, een verklaring van erfrecht of een samenlevingscontract)
    • waarom u met spoed een uitspraak van de rechter nodig heeft
    • locatie rechter
    • naam en adres van uw advocaat


    Bewijsstukken

    Heeft u bewijsstukken die uw verhaal ondersteunen? Uw advocaat kan deze bij de conceptdagvaarding voegen. Bijvoorbeeld een testament, een verklaring van erfrecht of een samenlevingscontract. U kunt ook getuigen vragen hun verhaal op te schrijven (getuigenverklaring).

    Datum en uitreiking

    Uw advocaat stuurt de conceptdagvaarding, met eventuele bewijsstukken, naar de rechtbank.
    De rechtbank geeft hem de datum en tijd van de zitting door. Daarna reikt een deurwaarder de dagvaarding, met de zittingsdatum, uit aan de andere partij.

  • Als u in de erfrecht procedure de dagvaarding ontvangt bent u de gedaagde. Voor u is het niet verplicht om een advocaat in te schakelen, tenzij u een tegenvordering indient.

    Eens met de dagvaarding

    Bent u het eens met de dagvaarding, erkent u de vordering over de verdeling van de nalatenschap? Neem dan zo snel mogelijk contact op met de eiser. Als u het voor de zittingsdatum samen eens wordt, kan de eiser besluiten de procedure over de verdeling van de nalatenschap in te trekken. U voorkomt daarmee dat u de proceskosten van de eiser moet betalen als deze gelijk krijgt.

    Niet eens met de dagvaarding

    U kunt uw verhaal tijdens de zitting aan de rechter vertellen. De datum van de zitting staat in de dagvaarding. Wilt u daar verwijzen naar schriftelijke stukken zalas het testament of correspondentie met de ander erfgenamen? Stuur deze dan zo spoedig mogelijk, in tweevoud, naar de rechtbank. Het adres staat in de dagvaarding. De stukken moeten daar minimaal 24 uur voor de zitting binnen zijn. Tegelijkertijd stuurt u deze stukken naar de andere partij. 

    Tegenvordering

    Wilt u in een erfrechtelijke procedure een tegenvordering indienen? Hiervoor is het wel verplicht om een advocaat in te schakelen. Deze moet uw vordering (eis in reconventie) minimaal 24 uur voor de zitting schriftelijk bekendmaken aan de rechter en de andere partij(en). Tijdens de zitting dient hij de vordering in.

  • De eiser krijgt als eerste het woord. Hij vertelt wat hij wil en waarom. Dan mag de gedaagde hierop reageren. De rechter stelt ook vragen. Daarna vertelt de rechter, als beide partijen dit goed vinden, hoe hij tegen de zaak aankijkt.

    Openbaar

    In het erfrecht is de zitting in beginsel openbaar. Dit betekent dat iedereen de zitting mag bijwonen. De rechter kan in bepaalde situaties beslissen dat de zitting (deels) achter gesloten deuren plaatsvindt.
    Zitting bijwonen

    Getuigen

    Tijdens de zitting in een kort geding worden over het algemeen geen getuigen gehoord.

    Gedaagde niet aanwezig

    Komt u als gedaagde niet naar de zitting, dan houdt de rechter geen rekening met uw standpunt. Hij bepaalt een datum voor de uitspraak.

    Verstekvonnis

    U heeft als gedaagde verstek laten gaan en de uitspraak heet een verstekvonnis. De rechter stelt dan meestal de eiser in het gelijk. Hij veroordeelt u ook de proceskosten van de eiser te betalen.

    Alsnog reageren

    Meldt u zich vóór het verstekvonnis alsnog bij de rechtbank? Dan ‘zuivert’ u het verstek. U doet dit door de rechtbank een brief te sturen. U vraagt hierin een datum voor een nieuwe zitting en vermeldt daarbij de data waarop de eiser en u verhinderd zijn.

    Conflictoplossing

    Tijdens de zitting onderzoekt de rechter met beide partijen welke oplossingsmethode het beste past bij het verdelen van de erfenis: mediation, schikking of een uitspraak van de rechter.

    Schikking

    De rechter kan een voorlopig oordeel over de erfeniskwestie geven. Hij vertelt hoe hij tegen de zaak aankijkt. Vaak stelt hij dan de partijen in de gelegenheid om samen tot een oplossing (schikking) te komen. Als beide partijen dat willen, onderbreekt de rechter daarvoor de zitting. Buiten de rechtszaal (‘op de gang’), probeert u er samen met de andere erfgenamen uit te komen.

    Op de afgesproken tijd komt u weer terug in de rechtszaal. Heeft u samen een oplossing gevonden over de verdeling van de nalatenschap, dan wordt deze schikking op papier gezet, in een proces-verbaal. Beide partijen ondertekenen dit. Een kopie van het proces-verbaal krijgt u thuisgestuurd.
    De schikking is een bindende afspraak. Beide partijen moeten deze afspraak over de erfenis nakomen.

    Mediation naast rechtspraak

    Een gerechtelijke procedure richt zich op de juridische aspecten van een conflict. Met mediation zoekt u samen met de andere partij(en) naar een oplossing voor alle aspecten van het conflict. Daarom kijkt de rechter of uw zaak zich leent voor mediation. U kunt ook zelf aangeven dat u de erfenis kwestie samen met de ander erfgenamen via mediation wilt oplossen.
    Mediation naast rechtspraak

  • Geen uitspraak

    De erfrechtszaak eindigt zonder uitspraak

    • als de eiser de procedure intrekt
    • als u via mediation een akkoord bereikt
    • wanneer u een schikking treft


    Heeft u een akkoord bereikt, dan kan de rechter de gemaakte afspraken over de verdeling van de nalatenschap eventueel ook vastleggen in een uitspraak.

    Wel uitspraak

    Aan het einde van de zitting zegt de rechter wanneer de uitspraak volgt (vonnis) in uw zaak over de verdeling van de erfenis. Dat is meestal binnen 2 weken na de zitting. Het vonnis krijgt u toegestuurd. Heeft u een advocaat dan ontvangt deze het vonnis.

    Voorlopig oordeel

    Het vonnis van de rechter in een erfrechtelijke procedure is een voorlopig oordeel. Dat betekent dat de uitspraak geldt tot de rechter in een vervolgprocedure een definitief oordeel geeft.

    Motivering

    Als de rechter de vordering in kort geding toewijst, staat in het vonnis waarom hij tot dat oordeel is gekomen. Ook als de rechter de vordering afwijst, leest u in het vonnis wat daarvoor de reden is.

    Kosten tegenpartij betalen

    De rechter kan bepalen dat de verliezende partij (een gedeelte van) de proceskosten moet betalen die de andere partij heeft gemaakt. Dat zijn bijvoorbeeld de kosten van een advocaat. De rechter bepaalt de hoogte van het bedrag.
    Kostenveroordeling

  • Na het vonnis hebben de partijen 3 mogelijkheden: zij leggen zich bij het vonnis over de erfrechtzaak neer, starten een uitgebreide bodemprocedure of zij gaan in hoger beroep.

    Accepteren als eindvonnis

    Na een kort geding bent u niet verplicht een vervolgprocedure over de erfenis te starten. Het komt vaak voor dat de bodemprocedure achterwege wordt gelaten. Het kort gedingvonnis wordt dan geaccepteerd als definitief oordeel.

    Starten bodemprocedure

    Zowel de eiser als de gedaagde kunnen na het kort geding de bodemprocedure starten. Dit is een dagvaardingsprocedure bij de rechtbank. De rechtbank behandelt de zaak over de erfenis als een nieuwe zaak en kan tot een ander oordeel komen dan de voorzieningenrechter.
    Civiel recht - Dagvaardingsprocedure

  • Verzet

    Heeft de rechter een verstekvonnis uitgesproken omdat u als tegenpartij (gedaagde) niet reageerde in de erfrechtelijke procedure? U kunt in verzet tegen dit vonnis. Dit doet u door de oorspronkelijke eiser te dagvaarden voor dezelfde rechter. Dit moet u binnen 4 weken doen. In de verzetdagvaarding neemt u uw bezwaren op. Hierna behandelt de rechter de zaak alsnog inhoudelijk.

    Hoger beroep

    Als u het niet eens bent met het vonnis van de rechter kunt u in hoger beroep gaan. Dan legt u uw zaak over de verdeling van de nalatenschap voor een nieuwe behandeling voor aan het gerechtshof. Dit moet u binnen 4 weken na de uitspraak doen. Een advocaat moet het hoger beroep instellen.
    Meer over hoger beroep

    Cassatie

    Bent u het daarna niet eens met de uitspraak van het gerechtshof, dan kunt u binnen 3 maanden in cassatie. Een cassatieberoep is een verzoek aan de Hoge Raad der Nederlanden om een eerdere uitspraak over de verdeling van de erfenis van een gerechtshof te vernietigen. Ook hiervoor heeft u een advocaat nodig.
    Meer over cassatie


Kosten

Aan een procedure over het verdelen van een erfenis zijn kosten verbonden. U betaalt de kosten voor de behandeling van uw zaak door een rechter: de griffierechten. Daarnaast betaalt u de kosten voor een advocaat als u deze inschakelt.

Doorlooptijd

Een uitgebreide procedure verborgen gebreken (bodemprocedure) duurt minimaal 3 maanden. In een spoedprocedure (kort geding) geeft de rechter na de zitting meestal binnen 2 weken uitspraak.

 

Juridisch advies

Wilt u persoonlijk advies over uw situatie? Hulp bij het opstellen van de stukken of bijstand tijdens de zitting? Een advocaat is bij het aanvaarden of verwerpen van een erfenis niet verplicht, maar het kan verstandig zijn deskundig advies te vragen aan een notaris, een advocaat of andere juridisch adviseur. De medewerkers van de rechtbank kunnen u geen juridisch advies geven.


Neem contact op met het Rechtspraak Servicecentrum

Sociale media

Stel uw vraag via
Stel uw vraag via

Pas op met het delen van privé-gegevens op sociale media.

Telefoon

Bereikbaar maandag t/m vrijdag tussen 8.00 en 20.00 uur.

Veelgestelde vragen aan het Rechtspraak Servicecentrum