Curatele aanvragen, wijzigen of beëindigen

Dit is een afdruk van een pagina op Rechtspraak.nl. Kijk voor de meest actuele informatie op Rechtspraak.nl (http://www.rechtspraak.nl). Deze pagina is geprint op 01-01-1970.

Skip Navigation LinksOnderwerpen > Curatele > Curatele aanvragen, wijzigen of beëindigen

Als iemand niet meer over zijn financiële en persoonlijke zaken kan beslissen of de veiligheid van zichzelf of anderen in gevaar brengt, kan de kantonrechter op verzoek de beschermingsmaatregel curatele instellen.

Alleen meerderjarigen kunnen onder curatele worden gesteld. De aanvraag- of wijzigingsprocedure voor curatele valt onder het burgerlijk recht (civiel recht). U bent niet verplicht om een advocaat in te schakelen. 

Curatele aanvragen, wijzigen of beëindigen

Curatele kunt u aanvragen, wijzigen of beëindigen door een verzoek in te dienen bij de kantonrechter. De procedure is een verzoekschriftprocedure. U bent niet verplicht om een advocaat in te schakelen.

 De procedure bestaat uit de volgende stappen:

>Alles uitklappen
  • De volgende personen of instellingen kunnen de aanvraag curatele indienen:

    • de betrokkene zelf
    • echtgenoot of andere partner
    • familieleden tot in de 4e graad (ouders, grootouders, kinderen, kleinkinderen, broers, zussen, ooms, tantes, neven en nichten)
    • degene die het gezag uitoefent (bijvoorbeeld de voogd, als de betrokkene nog minderjarig is, of de stiefouder)
    • de bewindvoerder of mentor, als er al een maatregel loopt
    • de instelling die de betrokkene verzorgt of begeleidt
    • de officier van justitie


    Curatele is alleen mogelijk bij meerderjarigen. Het is mogelijk de beschermingsmaatregel aan te vragen voordat de betrokkene meerderjarig is. De maatregel gaat dan in op moment dat de betrokkene meerderjarig wordt.

    U kunt curatele aanvragen voor iemand die geen burgerservicenummer heeft. Met de geboortedatum van de betrokkene kan de rechtbank het verzoek om curatele in behandeling nemen.

  • De term familiair is spreektaal, u vindt deze term niet terug in de wet. Familiair betekent dat de curator een bekende van de betrokkene is.

    Een familiair curator moet aan een aantal voorwaarden voldoen. De persoon of rechtspersoon (zoals een stichting) moet handelingsbekwaam zijn en mag niet:

    • een direct betrokken of behandelend hulpverlener zijn
    • behoren tot de leiding of het personeel van de instelling die de betrokkene verzorgt of begeleidt
    • organisatorisch verbonden zijn met de zorginstelling
    • zelf onder curatele, bewind (in dit geval kan een uitzondering worden gemaakt, zie hierna) of mentorschap staan
    • in staat van faillissement verkeren (in dit geval kan een uitzondering worden gemaakt, zie hierna)
    • onder de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (Wsnp) vallen (in dit geval kan een uitzondering worden gemaakt, zie hierna)
    • de Wsnp-bewindvoerder van de betrokkene zijn

    Uitzondering: iemand van wie de goederen onder bewind staan, die failliet is of op wie de Wsnp van toepassing is, kan wél curator worden als er een medecurator wordt benoemd die het bewind over de goederen van de betrokkene voert. De kantonrechter kan ook in andere gevallen 2 curatoren benoemen, bijvoorbeeld beide ouders. Bij de aanvraag dient u te vermelden wie u voorstelt als curator.

    Meer informatie voor professionele curatoren

  • Aanvragen curatele 

    Met het formulier Verzoek tot ondercuratelestelling (pdf, 747,8 KB) vraagt u curatele aan. Ook stuurt u een aantal bijlagen mee.

    Voer de volgende stappen uit:


    Let op! Als u een (zorg)instelling bent, vermeldt u waarom de familie het verzoek niet indient. Het formulier Verzoek tot ondercuratelestelling (pdf, 747,8 KB) moet u volledig invullen; een verwijzing naar bijlagen is onvoldoende.

    Verder stuurt u een aantal bijlagen mee met uw verzoek tot ondercuratelestelling. Lees meer over deze bijlagen.

    Bijlage medische verklaring

    Het is handig als u een verklaring van een deskundige meestuurt, waaruit blijkt dat de toestand van de betrokkene zodanig is dat ondercuratelestelling vereist is. Bijvoorbeeld:

    • een verklaring van een arts of behandelaar over de medische en psychische conditie van de betrokkene
    • een indicatiebesluit van het Centrum Indicatiestelling Zorg
    • een verklaring van een verslavingskliniek 

    Heeft u een dergelijke verklaring niet, kunt u het verzoek toch indienen.

    Bijlage bereidverklaring

    Op het formulier Verzoek tot ondercuratelestelling vermeldt u wie u voorstelt als curator. De voorgestelde curator vult ook een verklaring in dat hij bereid is de taak te vervullen. U voegt deze ondertekende bereidverklaring (pdf, 590,2 KB) bij het formulier Verzoek tot ondercuratelestelling

    Bijlage akkoordverklaring

    Op het formulier Verzoek tot ondercuratelestelling vermeldt u of er, en wie, de belanghebbende familieleden zijn:

    • partner en meerderjarige kinderen of, als die er niet zijn:
    • ouders of, als die er niet zijn:
    • meerderjarige broers en zussen


    Als zij het eens zijn met de aanvraag, vraagt u hen een akkoordverklaring (pdf, 622,2 KB) te tekenen. Hiermee stemmen zij in met de maatregel en met de voorgestelde curator. Zij hoeven dan niet naar de zitting te komen. Als zij het niet eens zijn, kunnen zij hun reactie mondeling geven tijdens de zitting of schriftelijk voor de zitting.

    Laatste stap: formulier en bijlagen opsturen naar de rechtbank

    U stuurt het ingevulde formulier Verzoek tot ondercuratelestelling en de bijlagen naar de rechtbank (sector kanton) in het gebied waar degene woont voor wie de maatregel is bedoeld. U kunt de stukken ook afgeven bij de centrale balie van deze rechtbank.

  • Het is mogelijk om van curator te wijzigen of een tweede curator te laten benoemen. Hiervoor schrijft u een brief/verzoekschrift aan de kantonrechter. Hierin moet staan:

    • naam, adres en woon- of vestigingsplaats van de huidige curator
    • naam, adres en woon- of vestigingsplaats van de persoon die onder curatele is gesteld
    • naam, adres en woon- of vestigingsplaats van de eventuele belanghebbende(n)
    • wat u vraagt en waarom (verzoek en gronden)


    Stuur met het verzoekschrift ook de bereidverklaring (pdf, 590,2 KB) van de voorgestelde nieuwe (of tweede) curator mee en de akkoordverklaring (pdf, 622,2 KB) van de belanghebbende(n). Als de huidige curator een professionele curator is, stuurt u ook zijn reactie op het verzoek mee. 

  • Is de bestaande curatele (inmiddels) een te zware maatregel? Met onderstaand formulier vraagt u de kantonrechter de curatele om te zetten naar bewind als lichtere maatregel, eventueel gecombineerd met mentorschap.

    Formulier Verzoek tot onderbewindstelling en/of instelling van mentorschap in plaats van curatele (pdf, 773,9 KB)

  • In de uitnodiging staan de datum en locatie van de zitting. De griffie van de rechtbank stuurt een uitnodiging voor de zitting aan de:

    • verzoeker
    • betrokkene
    • voorgestelde curator
    • belanghebbenden (tenzij de betrokkene heeft vermeld dat hij dat niet wil of de belanghebbenden al akkoord zijn met het verzoek)

     

    Het kan ook zijn dat de rechtbank de getuigen uitnodigt die op het formulier Verzoek tot ondercuratelestelling staan vermeld.

    Andere datum

    Bent u verhinderd? Dan kunt u contact opnemen met de griffie. Wanneer u als verzoeker - zonder een reden door te geven - niet bij de zitting aanwezig bent, dan kan uw verzoek worden afgewezen.

  • Heeft u een afschrift van het verzoek ontvangen en wilt u daarop reageren? U kunt uw mening schriftelijk geven, maar dat hoeft niet. U mag ook mondeling reageren tijdens de zitting.

    In uw schriftelijke reactie vermeldt u:

    • uw naam, adres en de datum van ondertekening
    • het zaaknummer dat in de uitnodiging voor de zitting staat
    • uw reactie op het verzoekschrift, met argumenten


    Reactie opsturen

    U stuurt uw ondertekende reactie naar de rechter. Voeg eventueel bijlagen mee ter ondersteuning van uw verhaal. Het adres staat in de uitnodiging voor de zitting. U kunt de stukken ook afgeven bij de centrale balie van de rechtbank.

  • Tijdens de zitting stelt de kantonrechter de verzoeker vragen over de reden van het verzoek. De rechter vraagt de betrokkene, de voorgestelde curator en aanwezige belanghebbenden ook hun mening over het verzoek tot ondercuratelestelling.

    Huisbezoek

    Is het voor de betrokkene onmogelijk om naar de zitting te komen, dan kan de kantonrechter hem thuis of in de instelling horen. Geef dit aan op het formulier Verzoek tot ondercuratelestelling of neem hierover contact op met de griffie. Leg uit waarom de betrokkene niet kan komen.

    Aanwezigen zitting

    De zitting is niet openbaar. Alleen alle belanghebbenden mogen bij de zitting aanwezig zijn. De betrokkene kan aan de rechter vragen of anderen aanwezig mogen zijn, bijvoorbeeld de persoonlijk begeleider van de instelling.

  • Beschikking
    De kantonrechter beoordeelt of de aangevraagde beschermingsmaatregel noodzakelijk is. Hij kan het verzoek tot ondercuratelestelling:

    • toewijzen
    • afwijzen
    • een lichtere of tijdelijke maatregel instellen, bijvoorbeeld:
      • bewind en/of mentorschap in plaats van curatele
      • een tijdelijk (provisioneel) bewindvoerder in afwachting van curatele


    De uitspraak heet een beschikking. Bij de benoeming van een curator volgt de kantonrechter over het algemeen de voorkeur van de betrokkene. Wijkt hij daarvan af, dan vermeldt hij de reden in de beschikking. De verzoeker en de betrokkene krijgen de beschikking zo snel mogelijk na de zitting toegestuurd. 

    Toewijzing curatele

    Als de kantonrechter de aanvraag toewijst, gaat de curatele in op de dag van de uitspraak. Vanaf dat moment kan de betrokkene zelf geen overeenkomsten meer sluiten of andere rechtshandelingen verrichten. Hij wordt handelingsonbekwaam. Daardoor verliest hij ook het gezag over zijn minderjarige kinderen.
    De rechter benoemt een curator die de betrokkene wettelijk vertegenwoordigt en alle financiële en persoonlijke zaken voor hem regelt. Als er in een eerdere spoedprocedure een tijdelijke (provisionele) bewindvoerder is aangesteld, dan vervalt deze benoeming zodra de rechter een uitspraak heeft gedaan.

    Tijdelijke beschermingsmaatregel

    De kantonrechter kan beslissen dat de curatele alleen voor een bepaalde periode geldt. De curator en de anderen die bevoegd zijn een aanvraag in te dienen kunnen om verlenging van de tijdelijke maatregel vragen. Dit verzoek doet u per brief (verzoekschrift). De kantonrechter beslist binnen 2 maanden. Tegen de afwijzing van de verlenging is geen hoger beroep mogelijk.

    Beloning curator

    Als de curator een vergoeding vraagt voor zijn werkzaamheden, dan stelt de kantonrechter deze vergoeding vast op basis van de wettelijke regeling.

    Publicatie curatele

    De griffie van de rechtbank zorgt voor publicatie van de beschikking in het openbare Curatele- en bewindregister en in de Staatscourant. De griffie informeert ook de gemeente waar de betrokkene staat ingeschreven.

    Niet eens met de uitspraak

    Als u het niet eens bent met de uitspraak van de rechter en u bent verzoeker, betrokkene of belanghebbende, dan kunt u in hoger beroep gaan.

  • Hoger beroep

    In hoger beroep legt u de zaak voor een nieuwe behandeling voor aan het gerechtshof. Dit moet u binnen 3 maanden na de uitspraak doen. Een advocaat moet het hoger beroep instellen.

    Cassatie

    Bent u het daarna niet eens met de uitspraak van het gerechtshof, dan kunt u binnen 3 maanden in cassatie. Een cassatieberoep is een verzoek aan de Hoge Raad der Nederlanden om een eerdere uitspraak van een gerechtshof te vernietigen. Ook hiervoor heeft u een advocaat nodig.

  • Beëindigingsverzoek

    Bent u de curator of bent u bevoegd om de maatregel aan te vragen? Dan kunt u de kantonrechter om opheffing van de maatregel vragen. Bijvoorbeeld als de betrokkene zijn eigen belangen weer kan behartigen of als voortzetting van de maatregel niet zinvol is. De kantonrechter kan ook op eigen initiatief de maatregel opheffen.

    Zitting en beslissing

    U dient een schriftelijk verzoek in. In het algemeen roept de kantonrechter de verzoeker, de betrokkene, de curator en eventuele andere belanghebbenden op voor een zitting. Hierna beslist hij of hij de maatregel opheft en of hij een andere maatregel instelt. Bent u het niet eens met de beslissing van de kantonrechter dan kunt u in hoger beroep gaan.


    Automatische beëindiging
    De maatregel eindigt automatisch:

    • aan het einde van de periode waarvoor de maatregel is opgelegd.
    • door het overlijden van de betrokkene; de curator dient de kantonrechter zo spoedig mogelijk te informeren over het overlijden van de betrokkene en eindrekening en verantwoording af te leggen.

     

    Verwijdering uit Centraal Curatele- en bewindregister 
    Het Centraal Curatele- en bewindregister bevat een overzicht van de personen voor wie een curatele is uitgesproken en personen van wie het vermogen onder bewind is gesteld. Als de curatele of het bewind wordt opgeheven, dan wordt dit gepubliceerd en de registratie verwijderd uit het register.

 

Vraag en antwoord

Hoe vraag ik curatele aan?

U vult het aanvraagformulier in en stuurt dit met de gevraagde bijlagen naar de kantonrechter.

Wat kost de aanvraagprocedure?

U betaalt de kosten voor de rechter: de griffierechten.

Hoelang duurt de aanvraagprocedure?

In het algemeen vindt de zitting plaats binnen 2 maanden na het verzoekschrift. De uitspraak volgt zo snel mogelijk.

Neem contact op met het Rechtspraak Servicecentrum

Sociale media

Stel uw vraag via
Stel uw vraag via

Pas op met het delen van privé-gegevens op sociale media.

Telefoon

Bereikbaar maandag t/m vrijdag tussen 8.00 en 20.00 uur.

Veelgestelde vragen aan het Rechtspraak Servicecentrum