Procedure onteigening

Dit is een afdruk van een pagina op Rechtspraak.nl. Kijk voor de meest actuele informatie op Rechtspraak.nl (http://www.rechtspraak.nl). Deze pagina is geprint op 01-01-1970.

Skip Navigation LinksOnderwerpen > Onteigening > Procedure onteigening

Als de overheid uw grond of gebouw wil kopen voor de aanleg van een weg, brug, spoorweg of waterweg krijgt u een schadevergoeding aangeboden. Wordt u het niet eens over de verkoop en de schadevergoeding, dan begint de overheid een onteigeningsprocedure. De rechter bepaalt dan uw schadevergoeding.

De procedure bij de rechtbank valt onder het burgerlijk recht (civiel recht). U bent verplicht om een advocaat in te schakelen.

Procedure onteigening

In de gerechtelijke onteigeningsprocedure vraagt de overheid de rechter om de onteigening uit te spreken en de schadevergoeding vast te stellen.

 De procedure bestaat uit de volgende stappen.

>Alles uitklappen
  • De overheid start de procedure door u als eigenaar van de grond of het gebouw op te roepen om voor de rechtbank te verschijnen. Deze oproep heet een dagvaarding. De overheid is de eiser.

    Betekening dagvaarding

    Een advocaat schrijft de dagvaarding en een deurwaarder zorgt voor uitreiking van de dagvaarding aan u (betekening) en stuurt deze naar de rechtbank.

    Inhoud dagvaarding

    In de dagvaarding staat onder meer:

    • de datum van de betekening
    • welk overheidsorgaan de eiser is
    • de gegevens van de deurwaarder
    • uw gegevens
    • wat de overheid wil onteigenen en waarom (eis en gronden)
    • welke schadevergoeding de overheid aanbiedt
    • locatie rechtbank
    • de datum en tijd van de zitting waarop de rechter de zaak behandelt (rolzitting)

    De deurwaarder ondertekent de dagvaarding.

     

  • Als ontvanger van de dagvaarding bent u de gedaagde. Voor u is een advocaat ook verplicht.

    Schriftelijk

    Via uw advocaat kunt u reageren op de inhoud van de dagvaarding. Hij geeft namens u ook aan welke bewijzen u heeft voor uw standpunt. Dit stuk van de advocaat heet een conclusie van antwoord.

    Bewijsstukken

    Heeft u bewijsstukken die uw verhaal ondersteunen? Uw advocaat kan deze bij de conclusie van antwoord voegen. Bijvoorbeeld brieven of overeenkomsten. U kunt ook getuigen vragen hun verhaal op te schrijven (getuigenverklaring).

    Conclusie van antwoord opsturen

    Uw advocaat stuurt de conclusie van antwoord met de bewijsstukken naar de rechtbank. Het moet daar uiterlijk op de dag voor de rolzitting binnen zijn.

    Uitstel

    Heeft u meer tijd nodig voor uw reactie? U kunt 1 keer 2 weken uitstel krijgen. Uw advocaat vraagt uitstel door de rechtbank een brief te sturen. Deze brief moet uiterlijk op de dag voor de rolzitting binnen zijn.

    Hoe verder

    Na de rolzitting krijgt uw advocaat bericht van de rechtbank over hoe de procedure verder verloopt.

    Geen reactie

    Reageert u niet op de dagvaarding, dan doet de rechter 2 weken later toch een einduitspraak. Als de administratieve procedure juist is verlopen, spreekt hij de onteigening uit, stelt het voorschot op de schadevergoeding vast en benoemt deskundigen voor een advies over de definitieve schadevergoeding. Deze uitspraak heet dan een verstekvonnis.

     

  • De zitting die in de dagvaarding wordt genoemd heet de rolzitting. De rechter controleert of de dagvaarding goed is uitgebracht en of de administratieve onteigeningsprocedure goed is uitgevoerd en beslist hoe de procedure verder gaat.

    Tussenvonnis

    In de meeste gevallen geeft de rechter een tussenvonnis waarin hij:

    • de onteigening uitspreekt
    • een voorschot op de schadevergoeding toekent
    • deskundigen benoemt, zoals een makelaar, taxateur, agrarisch deskundige, jurist
    • een datum en tijdstip bepaalt waarop de deskundigen en de rechter ter plekke gaan kijken (descente)


    Niet eens met de onteigening

    Bent u het niet eens met de onteigening zelf? Heeft uw advocaat in de reactie op de dagvaarding (conclusie van antwoord) aangevoerd dat de onteigening niet noodzakelijk is of dat de procedure niet goed is uitgevoerd? Dan bepaalt de rechter in het tussenvonnis een datum voor een zitting. 

     

  • Tijdens de descente kijkt de rechter samen met de deskundigen en de partijen hoe de situatie is op de plek van de te onteigenen grond of het gebouw. U mag daarbij dus aanwezig zijn. Ook een vertegenwoordiger van de overheid is erbij.

    Deskundigenrapport

    Na de descente stellen de deskundigen een rapport op. Hierin geven zij de rechter een advies over de waarde van de grond of het gebouw en de hoogte van de schadevergoeding. Een concept van dit rapport sturen zij eerst naar uw advocaat en naar de advocaat van de overheid. U en de overheid kunnen er schriftelijk op reageren. De deskundigen verwerken beide reacties in het definitieve rapport. Daarna sturen zij dit naar de rechter en alle partijen.

     

  • Beide partijen en de deskundigen krijgen een uitnodiging voor de zitting. In die uitnodiging staat wanneer (datum) en waar (locatie) de zitting plaatsvindt.

    Mening

    Het is niet verplicht om naar de zitting te komen, maar het wordt wel aangeraden. Komt u wel, dan krijgt u de gelegenheid uw mening te geven. Ook de overheid en de deskundigen mogen hun standpunt toelichten. De rechter stelt ook vragen.

    Schriftelijke informatie

    Wilt u nieuwe schriftelijke informatie tijdens de zitting bespreken? Uw advocaat stuurt deze stukken dan naar de rechter en naar de overheid. De stukken moeten minimaal 1 week voor de zitting binnen zijn.

    Openbaar

    De zitting is in beginsel openbaar. Dit betekent dat iedereen de zitting mag bijwonen.
    Zitting bijwonen

     

  • Aan het einde van de zitting zegt de rechter wanneer de uitspraak volgt (vonnis). Meestal is dat binnen 4 weken na de zitting. Uw advocaat krijgt het vonnis toegestuurd.

    Oordeel

    In de meeste gevallen is de onteigening al uitgesproken in het tussenvonnis. In het eindvonnis bepaalt de rechter dan de hoogte van de schadevergoeding die u krijgt. Deze kan bijvoorbeeld bestaan uit vergoeding van:

    • waardevermindering van de overblijvende grond
    • verlies aan inkomsten
    • verhuiskosten
    • financieringskosten
    • belastingschade 
    • herinrichtingskosten
    • advocaatkosten
    • andere redelijke deskundigenkosten, zoals van een taxateur, makelaar of accountant

     

  • Bent u het niet eens met de uitspraak van de rechtbank, dan kunt u binnen 2 weken in cassatie. Een cassatieberoep is een verzoek aan de Hoge Raad der Nederlanden om een eerdere gerechtelijke uitspraak te vernietigen. Ook hiervoor heeft u een advocaat nodig.

    Cassatieberoep

     

In de meeste gevallen vraagt de overheid aan de rechter om alvast de onteigening uit te spreken zodat de werkzaamheden kunnen beginnen (vervroegde gerechtelijke onteigeningsprocedure). De rechter bepaalt dan in een tussenvonnis welk voorschot u krijgt op de schadevergoeding. In het vervolg van de procedure stelt de rechter de definitieve schadevergoeding vast.

Kosten procedure onteigening

Aan de onteigeningsprocedure zijn kosten verbonden. U betaalt de kosten voor de behandeling van uw zaak door de rechter: de griffierechten. Daarnaast betaalt u de kosten voor een advocaat. Met uw schadevergoeding krijgt u ook deze kosten vergoed.

Doorlooptijd procedure onteigening

De rechtbank streeft naar een zo snel mogelijke behandeling van de onteigening. 4 weken na de in de dagvaarding genoemde eerste roldatum volgt een tussenvonnis. Hierin bepaalt de rechter op zo kort mogelijke termijn een datum voor de descente. Na het definitieve deskundigenrapport volgt een zitting en meestal binnen 4 weken daarna de einduitspraak.

 

Relevante onderwerpen:

 

Vraag en antwoord

Hoe begint de gerechtelijke onteigeningsprocedure?

De overheid roept u met een dagvaarding op om voor de rechter te verschijnen.

Met welke kosten krijg ik te maken bij een onteigeningsprocedure?

De (redelijke) kosten die u maakt krijgt u vergoed, zoals uw griffierechten, kosten voor een advocaat en deskundigen.

Hoe verloopt de onteigeningsprocedure voor de rechter?

De rechter gaat eerst met deskundigen ter plekke kijken. Hierna komt er een deskundigenrapport en dan volgt een zitting.

 

 

Neem contact op met het Rechtspraak Servicecentrum

Sociale media

Stel uw vraag via
Stel uw vraag via

Pas op met het delen van privé-gegevens op sociale media.

Telefoon

Bereikbaar maandag t/m vrijdag tussen 8.00 en 20.00 uur.

Veelgestelde vragen aan het Rechtspraak Servicecentrum