Arnold van Zelm

Dit is een afdruk van een pagina op Rechtspraak.nl. Kijk voor de meest actuele informatie op Rechtspraak.nl (http://www.rechtspraak.nl). Deze pagina is geprint op 01-01-1970.

Skip Navigation LinksRechters > Bijzondere Rechters > Arnold van Zelm

Arnold van Zelm

Arnold van Zelm kijkt vanuit de Rotterdamse rechtbank uit over de Nieuwe Maas, waar het wemelt van de binnenvaartschepen en af en toe een groot zeeschip voorbijglijdt. Als kind ging hij vaak naar de haven om schepen te kijken, nu verdiept hij zich als rechter bij de ‘natte kamer’ dagelijks in wat hem toen al fascineerde. Aflevering 6 van een serie over bijzondere kamers in ons rechtsstelsel, belast met specialistische onderwerpen. Wie werken daar en wat houdt hen bezig?

 

Wat is de natte kamer?

Een onderdeel van één van de twee handelskamers van de rechtbank Rotterdam, dat zich heeft gespecialiseerd in alles wat met scheepvaart, de haven en vervoer in het algemeen te maken heeft. Wij behandelen geschillen over internationale handel en vervoer, scheepsbouw, aanvaringen, schade bij het laden en lossen, gemorste olie in het water, bedenk het maar. Het draait haast altijd om de vraag wie aansprakelijk is voor de schade. Bij de meeste geschillen zijn veel partijen betrokken. De scheepseigenaar verhuurt zijn schip, een ander sluit vervoersovereenkomsten af, de lading heeft een afzender en een ontvanger en vaak spelen ook tussenpersonen en expediteurs een rol. Zij hebben allemaal verschillende overeenkomsten met elkaar. We verdiepen ons dus meestal in een keten van contracten, afgesloten onder rechtssystemen in verschillende landen. Het is een heel gepuzzel, juridisch en feitelijk, maar dat vind ik juist leuk en uitdagend

       

 

Geef eens een voorbeeld?

Neem bijvoorbeeld ladingschade: een scheepslading grondnoten uit China komt beschimmeld aan in Rotterdam. Wie is daarvoor aansprakelijk? Er kan vóór de reis iets mis zijn gegaan bij de teelt, het oogsten of het verpakken van de noten, maar ook tijdens de reis, met alle verschillen in temperatuur en vochtigheidsgraad. Is er wel goed geventileerd? En hoe is het lossen gegaan? Heeft de lading lang op de kade gestaan? Is er regen bij gekomen? Alle partijen schakelen deskundigen in. Hun rapporten spreken elkaar vaak tegen. Wij moeten daar onze weg in vinden. Welke oorzaken zijn relevant en welke niet?

Maar ook arbeidsrecht kan een rol spelen, bijvoorbeeld bij ongelukken op zee. Een matroos voer op een schip dat landbouwproducten vervoerde. Hij zag een duif, wou hem voeren en ging het ruim in om voedsel te zoeken. Waarschijnlijk maakte hij licht met zijn aansteker, wat hij ontkende. Hoe dan ook, een enorme explosie volgde en de matroos raakte zwaargewond. Achteraf bleek dat de lading was behandeld met hexaan, een oplosmiddel, om er olie aan te onttrekken. Dat zat er waarschijnlijk nog op. De matroos procedeerde tegen de reder, de reder tegen de matroos wegens roekeloos gedrag en tegen de afzender vanwege dat hexaan. Verschillende internationale veiligheidsvoorschriften speelden daarbij een rol.

       

 

Een natte rechter moet dus van alle markten thuis zijn?

Het werkveld is heel breed. Het kost een civiele jurist wel wat tijd om in de materie thuis te raken. In het vervoerrecht gelden eigen regels en spelen tal van verdragen mee. En wie wil oordelen over wat zich in de haven afspeelt, moet begrijpen hoe het daar toegaat, enig benul hebben van hoe een schip werkt en de taal van de partijen spreken. Daarom hebben we vijf rechters en vijf stafjuristen en juridisch medewerkers die in dit onderwerp gespecialiseerd zijn. Soms gaan we ergens kijken, bijvoorbeeld bij een containeroverslagbedrijf waar containers volledig computergestuurd worden opgeslagen – ongelooflijk interessant.

Er is weinig verloop in onze kamer. Zelf zit ik er al vanaf 1980, met een paar korte onderbrekingen. Het verveelt nooit. Deze bedrijfstak is altijd in beweging, letterlijk en figuurlijk. De laatste tijd wordt bijvoorbeeld steeds meer van-deur-tot-deur-vervoer aangeboden, over zee én over de weg, het spoor, via de binnenvaart en door de lucht.

       

 

Hoe ziet u de toekomst van de natte kamer?

We hebben minder zaken dan vroeger. Ladingschades zijn afgenomen sinds er met containers wordt gewerkt, aanvaringen komen minder voor door de voortschrijdende techniek en verbeterde opleidingen. Om dit specialisme in stand te houden, hebben we voldoende goed ingewerkte mensen nodig die genoeg zaken behandelen. Daarom wordt nu gewerkt aan concentratie van alle landelijke scheepvaart- en vervoerszaken bij de Rotterdamse rechtbank. Het zijn vaak complexe geschillen, waar vrijwel altijd internationale aspecten aan zitten. Daar hebben wij al veel ervaring mee. Iedereen is erbij gebaat dat zulke zaken door een gespecialiseerde kamer worden afgehandeld.

(Arnold van Zelm is inmiddels met pensioen)