Hoe komt een rechter tot een uitspraak?

Dit is een afdruk van een pagina op Rechtspraak.nl. Kijk voor de meest actuele informatie op Rechtspraak.nl (http://www.rechtspraak.nl). Deze pagina is geprint op 01-01-1970.

Skip Navigation LinksRechtspraak in Nederland > Rechters > Hoe komt een rechter tot een uitspraak?

Iedereen is voor de wet gelijk. Bij het doen van een uitspraak kijkt de rechter naar de wet, de feiten (wat is er precies aan de hand), persoonlijke omstandigheden en verklaringen van deskundigen en getuigen.

De grondwet

In de Grondwet staan de belangrijkste rechten en plichten van particulieren, organisaties en de overheid. Bijvoorbeeld de vrijheid van meningsuiting. In de Grondwet staat ook wat de taken zijn van de centrale overheid, de provincies en gemeenten.

Wetten en verordeningen

De rechter past de Nederlandse wet toe in de rechtszaal. De meeste wetten worden gemaakt door regering en parlement. Ook provincies en gemeenten maken regels (verordeningen) waaraan iedereen zich moet houden.

 

Internationale verdragen

De Nederlandse rechter toetst aan internationale verdragen. Als een land een internationaal verdrag ondertekent, moet het de eigen wet aanpassen aan deze internationale afspraak. Als er een tegenstrijdigheid is tussen een nationale wet en een internationale afspraak, gaat het internationale verdrag voor. Dat staat in de Grondwet. Het Kinderrechtenverdrag is een voorbeeld van een internationaal verdrag.

Jurisprudentie

Niet al het recht staat in de wet. De rechter houdt ook rekening met jurisprudentie. Dat zijn uitspraken die eerder zijn gedaan in vergelijkbare zaken. De rechter kan deze uitspraken gebruiken als richtlijn, maar hij kan er ook van afwijken.

Wat maakt een rechter rechtvaardig?

De rechter heeft een grote maatschappelijke verantwoordelijkheid. Hij draagt bij aan het vertrouwen in de samenleving. En hij neemt beslissingen die diep ingrijpen in levens, bijvoorbeeld door het opleggen van gevangenisstraf.

Niet eens met vonnis rechter?

In een rechtszaak leggen partijen een conflict voor aan de rechter. De rechter beslist in hun conflict. Zijn de partijen het niet eens met het vonnis van de rechter, dan kunnen ze in hoger beroep gaan.

Twijfel aan onpartijdigheid

Iedereen heeft recht op onpartijdige rechtspraak. Als één van de partijen in een rechtszaak de indruk heeft dat de rechter vooringenomen is, kan hij verzoeken om de rechter te laten vervangen door een andere rechter. Dit heet een wrakingsverzoek.

 

Straffen opleggen

Een strafrechter zoekt altijd naar een passende straf. Hij kijkt daarbij naar feiten en omstandigheden, maar ook naar het doel van de straf. Zoals vergelding, afschrikking, voorkomen van herhaling en beschermen van de samenleving. 

 

 

Neem contact op met het Rechtspraak Servicecentrum

Sociale media

Stel uw vraag via
Stel uw vraag via

Pas op met het delen van privé-gegevens op sociale media.

Telefoon

Bereikbaar maandag t/m vrijdag tussen 8.00 en 20.00 uur.

Veelgestelde vragen aan het Rechtspraak Servicecentrum