Strafrechter

Dit is een afdruk van een pagina op Rechtspraak.nl. Kijk voor de meest actuele informatie op Rechtspraak.nl (http://www.rechtspraak.nl). Deze pagina is geprint op 01-01-1970.

Straffen opleggen

Soorten strafrechters

Als u wordt vervolgd, kunt u verschillende soorten strafrechters treffen. Ook als getuige, deskundige, belanghebbende, slachtoffer, nabestaande of benadeelde partij in strafzaken kunt u te maken krijgen met de verschillende strafrechters.

Welke straffen zijn er?

De belangrijkste straffen zijn een boete, een taakstraf en gevangenisstraf. De rechter kan ook maatregelen opleggen. Daaronder valt bijvoorbeeld ontneming van geld dat door het misdrijf is verkregen, het betalen van schadevergoeding of – de meest ingrijpende – tbs.

Wat is het doel van straffen?

Vergelding

Een doel van een straf is vergelding. Wie een strafbaar feit heeft begaan, mag daar niet mee wegkomen. Hij verdient straf. Het slachtoffer en de samenleving verdienen genoegdoening.

Voorkomen van herhaling

Straf moet voorkomen dat de dader nog een keer in de fout gaat. Welke straf dat doel het beste dient, hangt af van de persoonlijke omstandigheden van de dader. Soms zal de rechter voor de zwaarst mogelijke straf kiezen, soms kan hij besluiten dat een voorwaardelijke straf beter helpt om herhaling te voorkomen. Daar kan de rechter voorwaarden aan verbinden, zoals afkicken van drugs of meewerken aan begeleiding door de reclassering.

 

Afschrikken

Criminelen die bewust een misdaad plannen, weten dat ze gevangenisstraf kunnen krijgen als ze gepakt worden. Op daders die hun misdaad plegen vanwege weinig zelfcontrole, zwakbegaafdheid of alcohol en drugs, heeft een lange gevangenisstraf minder afschrikwekkend effect

Beschermen samenleving

Zolang de dader gevangen zit, kan hij of zij niet opnieuw de fout in gaan. De samenleving is dan (tijdelijk) beschermd tegen deze persoon.

 

Hoe bepaalt de rechter de strafmaat?

Een rechter zoekt altijd naar een passende straf en houdt daarbij rekening met de omstandigheden. Welke straf de rechter geeft, hangt af van:

  • de ernst van het misdrijf
  • omstandigheden van het misdrijf en leeftijd en voorgeschiedenis van de dader 
  • wettelijke kaders

De rechter mag bij een ernstig geweld- of zedenmisdrijf nooit alleen taakstraf geven. Ook gelden er maximumstraffen.

Om te voorkomen dat straffen van verschillende rechtbanken en gerechtshoven te veel van elkaar verschillen, heeft het Landelijk Overleg Vakinhoud Strafrecht (LOVS) oriëntatiepunten opgesteld voor een aantal veelvoorkomende misdrijven. Die geven weer welke straffen rechters opleggen voor bepaalde feiten. Vaak worden ook omstandigheden genoemd waardoor de straf hoger of lager uitvalt. De oriëntatiepunten dienen als houvast voor de rechter, maar hij is daar niet aan gebonden.

 

 

Straffen Nederlandse rechters licht?

Veel mensen hebben het idee dat Nederlandse rechters lichte straffen geven. Als je mensen op straat vraagt of het Nederlandse strafklimaat te mild is, zegt 75% ja. In werkelijkheid is Nederland een van de strengst straffende landen in West- en Noord-Europa.

Hoe zouden burgers zelf straffen, als ze net zo veel informatie hadden als de rechter? Precies hetzelfde. Of zelfs milder, blijkt uit onderzoek.

 

Onderzoek naar strenger straffen

Mensen die gevangen hebben gezeten, komen vaker opnieuw met justitie in aanraking dan een controlegroep. Mogelijke oorzaken zijn dat de gevangenen elkaar negatief beïnvloeden en de fijne kneepjes van het vak bijbrengen. Bovendien raken langgestraften vaak hun baan, woning en soms ook gezin kwijt. Vervolgens is het voor ex-gedetineerden extra moeilijk om weer aan werk of een woning te komen. Zo kan gevangenisstraf indirect leiden tot crimineel gedrag.

 

Meer begrip voor rechter door helder vonnis

Als de rechter helder beschrijft hoe hij tot zijn oordeel is gekomen, accepteren betrokkenen in een rechtszaak sneller dat een verdachte schuldig is bevonden. Dat blijkt uit een onderzoek naar een proef met rechters die inzicht gaven in hun denkproces.

 

 

 

Neem contact op met het Rechtspraak Servicecentrum

Sociale media

Stel uw vraag via
Stel uw vraag via

Pas op met het delen van privé-gegevens op sociale media.

Telefoon

Bereikbaar maandag t/m vrijdag tussen 8.00 en 20.00 uur.

Veelgestelde vragen aan het Rechtspraak Servicecentrum