Vaderschap vaststellen

Dit is een afdruk van een pagina op Rechtspraak.nl. Kijk voor de meest actuele informatie op Rechtspraak.nl (http://www.rechtspraak.nl). Deze pagina is geprint op 01-01-1970.

Wilt u door de rechter laten vaststellen wie de verwekker is van een kind? Of wilt u juist dat de juridische vader geen vaderschap meer heeft? U kunt naar de rechter voor gerechtelijke vaststelling of ontkenning van het vaderschap. De procedures vallen onder het burgerlijk recht (civiel recht). U bent verplicht om een advocaat in te schakelen.

Vaderschap vaststellen

Wilt u laten vaststellen wie de verwekker is van een kind? Of wilt u juist dat de juridische vader geen vaderschap meer heeft? Dan kunt u de rechtbank verzoeken om gerechtelijke vaststelling of ontkenning van het vaderschap.

De procedures vallen onder het burgerlijk recht (civiel recht). U bent verplicht om een advocaat in te schakelen.

Is de verwekker van het kind overleden, dan onderzoekt de rechtbank of er een DNA-test mogelijk is. Zo niet, dan beoordeelt de rechter of er verifieerbare aanwijzingen zijn om vast te stellen wie de verwekker is.

 De procedure vaderschap vaststellen bestaat uit de volgende stappen

>Alles uitklappen
  • U start de procedure door een verzoek tot het gerechtelijk vaststellen van het vaderschap in te dienen. Dit heet een verzoekschrift. U bent de verzoeker in deze procedure.

    Wie kunnen verzoek indienen?

    Moeder

    De moeder kan het verzoek tot het gerechtelijk vaststellen van het vaderschap tot 5 jaar na de geboorte van het kind bij de rechtbank indienen. Als de identiteit van de verwekker pas later bekend is, bijvoorbeeld na een DNA-onderzoek, dan kan de moeder het verzoek tot 5 jaar nadat dit bekend is geworden indienen.

    Meerderjarig kind

    Een meerderjarig kind mag het verzoek gerechtelijk vaststellen van het vaderschap indienen wanneer het wil. Er zijn geen termijnen. Het kind vraagt bijvoorbeeld om gerechtelijke vaststelling van het vaderschap als de moeder in het verleden geen toestemming heeft gegeven tot erkenning en het wil dat zijn verwekker ook zijn juridische vader wordt.

    Minderjarig kind

    Namens een minderjarig kind kan een bijzondere curator het verzoek indienen. De bijzondere curator van het minderjarige kind kan besluiten namens het kind een verzoek in te dienen. De bijzondere curator moet binnen 4 weken na zijn benoeming een standpunt innemen over het verzoek tot gerechtelijk vaststellen van het vaderschap en dat standpunt aan de rechtbank schriftelijk mededelen.
    Benoeming bijzondere curator

    Heeft de moeder een vrouwelijke partner? Dan gaat het bij een gerechtelijke vaststelling ouderschap ook om de vraag of deze partner heeft ingestemd met een daad die kan resulteren in de verwekking van het kind.

    Advocaat verplicht

    Uw advocaat stelt het verzoek tot het vaststellen van het vaderschap op, stelt vast welke aanvullende stukken hij moet meesturen en dient het verzoek in bij de rechtbank.

    Bijzondere curator verplicht

    Zijn er minderjarige kinderen betrokken bij de procedure? Dan is de benoeming van een bijzondere curator verplicht. De bijzondere curator beschermt de belangen van het kind.
    Bijzondere curator

    Belanghebbenden informeren

    De rechter bepaalt wie belanghebbenden zijn in deze procedure. De rechter informeert de belanghebbenden over het verzoek tot gerechtelijke vaststelling van het vaderschap.

  • Heeft u van de rechtbank een kopie van het verzoek tot gerechtelijke vaststelling van het vaderschap ontvangen? Er zijn 3 mogelijkheden:

    Niet eens met verzoek

    Bent u het niet eens met het verzoek tot gerechtelijke vaststelling van het vaderschap? U kunt schriftelijk of mondeling reageren (verweren).

    Verweerschrift

    In een verweerschrift maakt u duidelijk met welke onderdelen van het verzoek u het niet eens bent en waarom. Een advocaat stelt het verweerschrift op en dient het in bij de rechtbank. U heeft tot aan de zitting de tijd.

    Mondeling verweer

    U kunt ook alleen mondeling verweer voeren tijdens de zitting. U heeft hier geen advocaat voor nodig.

    Geen bezwaar tegen het verzoek

    Met een instemmingsverklaring laat u weten dat u geen bezwaar heeft tegen het verzoek tot gerechtelijke vaststelling van het vaderschap. U verklaart dan dat u de kopie van het verzoek heeft ontvangen, dat u geen verweerschrift indient en behandeling op een rechtszitting niet nodig vindt.

    U ontvangt het formulier voor de instemmingsverklaring bij de kopie van het verzoek. U heeft geen advocaat nodig.

    Geen reactie

    Reageert u helemaal niet? Dan roept de rechtbank u op voor de zitting. U ontvangt de oproep thuis. Komt u ook niet naar de zitting, dan behandelt de rechter het verzoek zonder uw inbreng. U krijgt dan na een aantal weken de beslissing van de rechter over het verzoek tot gerechtelijke vaststelling van het vaderschap toegestuurd.

  • Geen zitting

    Er is geen zitting als:

    • er al een erkend DNA-onderzoek is gedaan én
    • er een instemmingsverklaring is ingediend én
    • de rechter geen vragen meer heeft


    De uitspraak (beschikking) ontvangt u via uw advocaat of thuis als u geen advocaat heeft ingeschakeld. In alle andere gevallen is er wel een zitting.

    Wel zitting

    In de verzoekschriftprocedure tot vaststellen van het vaderschap roept de rechtbank ongeveer 6 weken van tevoren alle betrokkenen op voor een zitting. U krijgt bericht waar (locatie) en wanneer (datum) de zitting wordt gehouden. Tijdens de zitting krijgt u de gelegenheid om uw standpunt mondeling toe te lichten.

    Niet openbaar

    Zittingen over verzoeken over gerechtelijke vaststelling van het vaderschap zijn niet openbaar. De rechtbank bepaalt wie er aanwezig mogen zijn.

    Kindgesprek minderjarig kind

    De rechtbank roept kinderen van 12 tot 18 jaar via een brief op voor een kindgesprek. Zo’n gesprek met de rechter duurt ongeveer 10 minuten. Ouders mogen daar niet bij zijn. In het gesprek vraagt de rechter naar de mening van het kind over de vaststelling van het vaderschap. Een kind is niet verplicht om te komen. In plaats daarvan een brief sturen kan ook.
    Kindgesprek
    Brochure kindgesprek (pdf, 244 KB) (of maak gebruik van de alternatieve tekst (pdf, 28,7 KB) voor mensen met een visuele beperking)

  • De rechter doet na ongeveer 4 weken schriftelijk uitspraak. De uitspraak (beschikking) ontvangt u via uw advocaat. Heeft u als verweerder geen advocaat omdat u alleen mondeling heeft gereageerd, dan ontvangt u de beschikking thuis.

    Mogelijke uitspraken

    De rechter kan verschillende soorten uitspraken doen:

    Toewijzen

    De rechter wijst het verzoek tot vaststellen van het vaderschap toe als hij oordeelt dat:

    • er geen bezwaar is tegen de gerechtelijke vaststelling
    • aan de voorwaarden van DNA-onderzoek wordt voldaan

    Afwijzen

    In de andere gevallen wijst de rechter het verzoek af. 

    Kosten DNA-onderzoek

    Is er onenigheid over betaling van de kosten van het onderzoek naar de biologische verwantschap? Indien nodig beslist de rechtbank wie van de partijen de kosten van het DNA-onderzoek moet dragen: de man of de vrouw.

    Tussenbeschikking

    Is de zaak nog niet helemaal afgerond, omdat er bijvoorbeeld nog DNA-onderzoek gedaan moet worden, dan geeft de rechter een tussenbeschikking. De rechter houdt de zaak aan. Dat betekent dat hij pas uitspraak doet als hij alle informatie heeft die nodig is om te kunnen beslissen. De uitspraak volgt daarna. Er komt niet opnieuw een zitting.

  • Hoger beroep

    Bent u het niet eens met de beslissing van de rechter in de verzoekschriftprocedure tot vaststellen van het vaderschap? Dan kunt u in hoger beroep bij het gerechtshof. Dit moet een advocaat binnen 3 maanden na de uitspraak doen.
    Hoger beroep

    Cassatie

    Bent u het daarna niet eens met de uitspraak van het gerechtshof, dan kunt u in cassatie bij de Hoge Raad. Een advocaat moet cassatie instellen, binnen 3 maanden.
    Cassatieberoep

  • Vaststelling definitief

    De rechtbank informeert na 3 maanden bij het gerechtshof of er hoger beroep is ingesteld. Is er geen hoger beroep ingesteld, dan is de vaststelling van het vaderschap definitief en kan deze worden ingeschreven. De vastgestelde vader is vader vanaf de geboorte.

    Registratie

    De rechtbank stuurt een afschrift van de beschikking over de gerechtelijke vaststelling vaderschap naar de burgerlijke stand. De gemeenteambtenaar registreert het vastgestelde vaderschap in het geboorteregister op de geboorteakte van het kind.

Kosten vaststellen vaderschap

Aan de procedure over het vaststellen of ontkennen van vaderschap zijn kosten verbonden. Beide partijen betalen de kosten voor de behandeling van uw zaak door de rechter: griffierechten. Daarnaast betaalt u voor een advocaat. En voor een mediator als u deze inschakelt.

Doorlooptijd vaststellen vaderschap

De procedure vaderschap vaststellen of ontkennen duurt minimaal 3 maanden tot meer dan 1 jaar, afhankelijk van de complexiteit van de zaak.

 

Relevante onderwerpen:

 

 

 

 

 

 

Vraag en antwoord

Wat doe ik als ik niet weet of mijn man de verwekker is van mijn kind?

U kunt de rechtbank vragen om vast te laten stellen dat uw man de verwekker is. U start de procedure gerechtelijke vaststelling vaderschap. U heeft een advocaat nodig.

Wat kost een procedure vaststelling vaderschap?

Voor de procedure bent u de rechtbank griffierechten verschuldigd. U moet ook een advocaat betalen en het DNA-onderzoek.

Is het vaderschap geregeld met de uitspraak van de rechter?

Nee, u moet 3 maanden wachten. Is er dan geen hoger beroep ingesteld, dan registreert de gemeenteambtenaar het vaderschap.

 

 

Neem contact op met het Rechtspraak Servicecentrum

Sociale media

Stel uw vraag via
Stel uw vraag via

Pas op met het delen van privé-gegevens op sociale media.

Telefoon

Bereikbaar maandag t/m vrijdag tussen 8.00 en 20.00 uur.

Veelgestelde vragen aan het Rechtspraak Servicecentrum