Laatst gewijzigd op:

Rechtspraak voorstander om werkwijze filteren verschoningsgerechtigde informatie te moderniseren

Strikte waarborgen op het gebied van rechtsbescherming noodzakelijk

Den Haag|
De bestaande wetgeving rondom zogenoemde verschoningsgerechtigde informatie loopt sterk achter op technologische ontwikkelingen. Hierdoor dreigt het opsporingsproces in sommige strafzaken vast te lopen. De Rechtspraak is er dan ook voorstander van de manier waarop met dit soort informatie wordt omgegaan, te moderniseren. Dit is te lezen in een wetgevingsadvies van de Raad voor de rechtspraak over het wetsvoorstel voor de Tweede Aanvullingswet Nieuw Wetboek van Strafvordering. De Raad benadrukt dat hierbij wel voldoende waarborgen moeten worden ingebouwd voor de rechtsbescherming van verdachten.

Om wat voor informatie gaat het?

Bij verschoningsgerechtigde informatie gaat het bijvoorbeeld over communicatie tussen advocaten en cliënten en artsen en patiënten. Deze communicatie is vertrouwelijk en mag geen rol spelen bij het strafproces tegen een verdachte. Als de politie en het Openbaar Ministerie tijdens een strafrechtelijk onderzoek op zulke informatie stuiten, is het op dit moment aan de rechter-commissaris (een onderzoeksrechter in strafzaken) om deze informatie te filteren en selecteren. Zo wordt voorkomen dat deze vertrouwelijke informatie in het strafdossier belandt.

Opsporing en vervolging onder druk

Door technologische ontwikkelingen is de huidige werkwijze niet meer houdbaar. De data waar het om gaat is enorm in omvang toegenomen en kan zich overal bevinden. Het filteren en selecteren van deze bulkdata is zeer arbeidsintensief. Zeker in omvangrijke fraudezaken, waarin veel advocaten, notarissen en artsen betrokken zijn, kan dat de opsporing en vervolging ernstig vertragen. Het is eerder regel dan uitzondering dat het jaren duurt voordat de data kunnen worden vrijgegeven aan het onderzoeksteam van de politie. Ondertussen ligt het opsporingsonderzoek grotendeels stil.

Rechtsbescherming

De Rechtspraak begrijpt dan ook dat de verantwoordelijkheid voor het filteren van de vertrouwelijke informatie bij de rechter-commissaris wordt weggehaald. In het wetsvoorstel kiest de minister ervoor deze taak bij het OM te beleggen, zoals dat eerder ook het geval was. De Raad waarschuwt bij deze keuze wel voor de risico’s op het gebied van rechtsbescherming. Want wat zijn de waarborgen om te voorkomen dat het OM zonder toezicht van de rechter-commissaris zelfstandige onderzoeken doet naar datasets waar mogelijk verschoningsgerechtigde informatie in zit?

Al met al is de Raad positief over de nieuwe regeling, maar vraagt de wetgever wel bij verdere vormgeving hiervan meer oog te hebben voor de rechtsbescherming van verdachten. De balans tussen bescherming van de rechten van de verdachte en de effectiviteit van het strafproces moet scherp worden bewaakt, vindt de Raad.

Lees het volledige advies

Lees het volledige wetgevingsadvies over de Tweede Aanvullingswet (pdf, 620 KB), waarin naast het verschoningsrecht ook andere onderdelen van het wetsvoorstel aan bod komen, zoals informatievoorziening aan slachtoffers, herstelrecht en mediation.

Afzender