Anonimiseringsrichtlijnen

Dit is een afdruk van een pagina op Rechtspraak.nl. Kijk voor de meest actuele informatie op Rechtspraak.nl (http://www.rechtspraak.nl). Deze pagina is geprint op 01-01-1970.

Skip Navigation LinksUitspraken en nieuws > Uitspraken > Anonimiseringsrichtlijnen
Illustratieve afbeelding vrouwe justitia

Anonimisering

Algemeen uitgangspunt: Alle gegevens die een natuurlijke persoon, natuurlijke persoon bij een rechtspersoon of samenwerkingsverband direct identificeren moeten worden geanonimiseerd.

1. Natuurlijke personen*:

    • De gegevens van natuurlijke personen die procespartij zijn worden geanonimiseerd;
    • De gegevens van natuurlijke personen die betrokken zijn in de procedure worden geanonimiseerd;
    • De gegevens van natuurlijke personen die professioneel bij de procedure zijn betrokken worden niet geanonimiseerd;
    • De gegevens van natuurlijke personen in dienst van een rechtspersoon of bestuursorgaan worden geanonimiseerd;
    • De gegevens van natuurlijke personen in dienst van een rechtspersoon of bestuursorgaan én handelend in de uitoefening van een specifieke functie worden niet geanonimiseerd. 

*Onder natuurlijke personen worden tevens verstaan overleden personen. De gegevens van overleden personen worden geanonimiseerd.

2. De gegevens van rechtspersonen en bestuursorganen worden niet geanonimiseerd (let op: uitzondering afhankelijk per rechtsgebied); 

3. De gegevens van samenwerkingsverbanden worden geanonimiseerd;

4. De gegevens van openbare lichamen en publiekrechtelijke instanties worden niet geanonimiseerd.

De te anonimiseren gegevens worden vervangen door neutrale termen, die aangeven welke rol een partij is het proces had. In alle gevallen worden vervangingen en/of weglatingen tussen blokhaken […] gezet om aan te geven dat de originele tekst is gewijzigd.
 
Elke categorie kent zijn eigen uitzonderingen, welke hieronder nader met voorbeelden worden uitgewerkt.

 

Natuurlijke personen

Ad 1a. Gegevens van natuurlijke personen die procespartij zijn 

De gegevens van natuurlijke personen die procespartij zijn worden geanonimiseerd:

  • Vervang de persoonsnaam van een procespartij door bijvoorbeeld [eiser], [verweerder], [appellant], [geïntimeerde], [verzoeker], [gedaagde], [verdachte], [belanghebbende], etc.
  • In het personen- en familierecht worden verzoeker en verweerder aangeduid met [de man] en [de vrouw]
  • Vervang de NAW-gegevens door [adres], [woonplaats];
  • Vervang de volledige geboortedatum door het geboortejaar. Het geboortejaar moet blijven staan, omdat leeftijd bij de beoordeling van een uitspraak relevant kan zijn. De anonieme versie ziet er dan bijvoorbeeld zo uit: [geboortedatum] 1989.

Ad 1b. Gegevens van natuurlijke personen die betrokken zijn in de procedure 

De gegevens van natuurlijke personen die betrokken zijn in de procedure worden geanonimiseerd

  • Vervang de persoonsnaam van personen die genoemd worden in de uitspraak in [medeverdachte], [getuige], [slachtoffer], [dochter van de man], [boekhouder van verdachte], [dochter van eiser] etc.;
  • Vervang alle gegevens die kunnen leiden tot identificatie van deze personen, zoals [kentekennummer], [telefoonnummer], [adres slachtoffer], [beroep getuige], [kennis], etc.


Ad 1c. Gegevens van natuurlijke personen die professioneel bij de procedure zijn betrokken

De gegevens van personen wiens werk het is om recht te spreken, cliënten bij te staan, te adviseren, te tolken, etc. blijven ongeanonimiseerd in de uitspraaktekst staan. Dat betekent dat namen blijven staan van:

  • rechters (ook als zij in een procedure gewraakt worden of zich verschonen)
  • advocaten en gerechtsdeurwaarders, professioneel gemachtigden
  • tolken, deskundigen, adviseurs, psychiaters, psychologen
Uitzonderingen
  • Verbalisanten en penitentiaire-inrichtingswerkers in strafzaken worden geanonimiseerd als [verbalisant] of [penitentiaire inrichtingswerker];  medewerkers van Jeugdzorg als [naam van de functie van de medewerker + Jeugdzorg]. 
  • Niet-professionele gemachtigden worden geanonimiseerd, wanneer de gegevens rechtstreeks leiden naar de naam van de procespartij. Bijvoorbeeld als in de uitspraak staat ‘de echtgenoot treedt op als gemachtigde’, dan wordt dat [gemachtigde].


Ad 1d. Gegevens van natuurlijke persoon in dienst van een rechtspersoon of bestuursorgaan

De gegevens omtrent een natuurlijke persoon in dienst van een rechtspersoon of bestuursorgaan worden geanonimiseerd. Zo moeten bijvoorbeeld de namen van directie, bestuursvertegenwoordigers of medewerkers van de rechtspersoon worden vervangen door hun rol in het proces (zie 1a en 1b). 

Ad 1e. Gegevens van natuurlijke persoon in dienst van een rechtspersoon of bestuursorgaan én handelend in de uitoefening van een specifieke functie

De gegevens omtrent een natuurlijke persoon in dienst van een rechtspersoon of bestuursorgaan én handelend in de uitoefening van een specifieke functie, worden niet geanonimiseerd. Zo moeten bijvoorbeeld de namen van een gemachtigde, accountant, verzekeringsgeneeskundige of sociaal rechercheur blijven staan.

 

 

Rechtspersonen en bestuursorganen

Civiel recht

Gegevens van rechtspersonen en bestuursorganen worden niet geanonimiseerd, tenzij deze herleidbaar zijn tot een natuurlijk persoon. 

Bestuursrecht

Gegevens van rechtspersonen en bestuursorganen worden niet geanonimiseerd, tenzij deze herleidbaar zijn tot een natuurlijk persoon of indien sprake is van een punitieve sanctie, zoals het opleggen van een bestuurlijke boete. Bijvoorbeeld bij het opleggen van een boete op grond van de Wet Arbeid Vreemdelingen of op grond van de Arbeidsomstandighedenwet.

Belastingrecht

Voor belastingzaken gelden bijzondere voorschriften ter bescherming van persoonlijke en financiële gegevens van belastingplichtigen (art. 27g, 30 en 67 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen).
 
In belastingzaken worden de gegevens van rechtspersonen geanonimiseerd. De vorm van de rechtspersoon blijft staan (bv, nv, Inc. etc.).
 
Gegevens van banken, verzekeringsmaatschappijen, brancheorganisaties, beursgenoteerde vennootschappen mogen blijven staan, tenzij zij belanghebbende zijn.

Strafrecht

In strafrechtelijke uitspraken worden gegevens van rechtspersonen die verdacht zijn geanonimiseerd, met uitzondering van bedrijven die een monopoliepositie hebben.
 
Bedrijven die in strafzaken geanonimiseerd dienen te worden en die klagen ex. art. 552A WvSv dienen ook dan geanonimiseerd te worden.

Openbare lichamen en andere publiekrechtelijke instanties

Openbare lichamen en andere publiekrechtelijke instanties zoals zelfstandige bestuursorganen en rechtspersonen met een wettelijke taak hebben geen privésfeer. Zij worden niet geanonimiseerd, ook niet als ze zelf belanghebbende of verdachte zijn.
 
Voorbeelden:
Waterschap, gemeente, provincie, ministeries.

 

 

Samenwerkingsverbanden

De gegevens van samenwerkingsverbanden moeten worden geanonimiseerd, ook het adres en de vestigingsplaats van de samenwerkingsverbanden dienen geanonimiseerd te worden.

Voorbeelden
  • Vereniging zonder rechtspersoonlijkheid wordt [naam vereniging]
  • Maatschap wordt [naam maatschap]
  • Vennootschap onder firma (VOF) wordt [naam VOF]


N.B. De namen van de afzonderlijke maten en vennoten dienen al te worden geanonimiseerd op grond van het zijn van natuurlijk persoon.

Hieronder volgen nog enkele voorbeelden:

 

Te anonimiseren termAnonimiseer als volgtOpmerking
(bedrijfs)naam van procespartijbv. '[verdachte]', '[medeverdachte]', '[verzoeker]', '[verweerder]', '[eiser]', '[gedaagde]', '[belanghebbende]', '[getuige]', '[slachtoffer]'

Omschrijf de rol die de persoon in het proces heeft.
In personen- en familierecht wordt de naam vervangen door bv. '[de man]', '[de vrouw]', '[kind 1]', '[kind 2]', '[kind 3]'

overige namenbv. '[adviesbureau]', '[dochter van eiser]', '[boekhouder van gedaagde]', '[moeder van verdachte]' etc.Omschrijf de rol van de persoon.
adres'[adres]'
woonplaats'[woonplaats]'
streek'[streek]'In vreemdelingenzaken wordt een streek niet geanonimiseerd.
land van herkomst'[land van herkomst]'In vreemdelingenzaken wordt het land van herkomst niet geanonimiseerd.
vluchtroute'[vluchtroute]'In vreemdelingenzaken wordt de vluchtroute niet geanonimiseerd.
reisroute'[reisroute]'In vreemdelingenzaken wordt de reisroute niet geanonimiseerd.
vestigingsplaats'[vestigingsplaats]'
geboortedatum'[geboortedatum] geboortejaar'
sofinummer'[sofinummer]'
aanslagnummer'[aanslagnummer]'
paspoortnummer'[paspoortnummer]'
kentekennummer'[kentekennummer]'
nummer van identiteitskaart'[nummer identiteitskaart]'
kadastrale aanduidingen'[kadastrale aanduidingen]'In geschillen betreffende de ruimtelijke ordening worden kadastrale aanduidingen niet geanonimiseerd.
bedragIn belastingzaken moeten bedragen worden geanonimiseerd indien deze herkenning van de belanghebbende in de hand werken.
wapennummer'[wapennummer]'
autokenteken'[autokenteken]'
cijfer- of alfabetreeksen waarmeen een persoon kan worden geïdentificeerd'[cijferreeks]' of '[alfabetreeks]'
bestandsnamen (zoals jpg en avi)'[bestandsnaam 1]'Bij kinderpornozaken worden een betstands- en internetsitenaam vervangen door '[bestandsnaam 1]', '[bestandsnaam 2]' resp. '[internetsite 1]', '[internetsite 2]'

 

 

Totstandkoming richtlijn

1999: De toenmalige begeleidingscommissie van het project Elektronisch Loket Rechterlijke Organisatie (ELRO) stelt de richtlijnen vast. De richtlijnen zijn na vaststelling door de begeleidingscommissie opgestuurd naar de (toenmalige) Registratiekamer. In een schriftelijk antwoord heeft de Registratiekamer laten weten dat zij het op prijs gesteld heeft dat bij de opstelling van de anonimiseringsrichtlijnen rekening is gehouden met eerder door haar gegeven adviezen (de Registratiekamer geeft formeel geen goedkeuring aan richtlijnen die van invloed kunnen zijn op de verwerking van persoonsgegevens).
 
1 januari 2002: ELRO gaat op in het Bureau Internet Systemen en Toepassingen Rechterlijke Organisatie (Bistro) en is onderdeel van de Raad voor de Rechtspraak.
 
Mei 2006: Drie verschillende anonimiseringsrichtlijnen worden geüniformeerd tot één richtlijn.
 
19 mei 2006: De plenaire redactieraadvergadering van Rechtspraak.nl keurt de richtlijn goed en stelt deze vast.
 
1 juli 2006: Ingangsdatum richtlijn.

2008: De plenaire redactieraad Rechtspraak.nl besluit dat in zaken, waarbij sprake is van kinderporno, bestands- en internetsitenamen moet worden geanonimiseerd.
 
12 juni 2009: De plenaire redactieraad besluit dat voortaan wapennummers en dergelijke moeten worden geanonimiseerd
 
1 januari 2011: Bistro houdt op te bestaan. Het technisch beheer van Rechtspraak.nl komt terecht bij spir-it en het functioneel beheer bij het team contentmanagement van het LDCR. Dit team verzorgt ook het secretariaat van de nieuwe commissie communicatie webvoorziengen (hierna:CCW).
 
26 maart 2012: De presidentenvergadering besluit tot aanpassing richtlijn:

  • "Namen van publiekrechtelijke lichamen of instanties (gemeenten, provincies, waterschappen etc.) hebben geen privésfeer en worden niet geanonimiseerd, ook niet als zij zelf belanghebbende zijn."
    wordt vervangen door:
    "Openbare lichamen en andere publiekrechtelijke instanties zoals zelfstandige bestuursorganen en rechtspersonen met een wettelijke taak hebben geen privésfeer. Zij worden niet geanonimiseerd, ook niet als ze zelf belanghebbende of verdachte zijn."
  • In wrakingszaken worden namen van gewraakte rechters niet geanonimiseerd.


29 maart 2013: De Commissie Communicatie Webvoorzieningen besluit tot toevoeging “Bedrijven die in strafzaken geanonimiseerd dienen te worden en die klagen ex. art. 552a WvSv dienen ook dan geanonimiseerd te worden.”
 
1 november 2013: De Commissie Communicatie Webvoorzieningen gaat akkoord met het voorstel van het LOVB om de richtlijnen als volgt te verduidelijken:

  • De volgende tekst wordt toegevoegd:
    "In bestuursrechtelijke uitspraken is voorts anonimisering van rechtspersonen vereist indien sprake is van punitieve sancties, zoals het opleggen van een bestuurlijke boete. Bijvoorbeeld: bij het opleggen van een boete op grond van de Wet Arbeid Vreemdelingen of op grond van de Arbeidsomstandighedenwet, dient de naam van de rechtspersoon te worden geanonimiseerd."
  • De volgende passage is twee punten naar voren verplaatst:
    "Gegevens omtrent samenwerkingsverbanden als een vereniging zonder rechtspersoonlijkheid, een maatschap of een vennootschap onder firma worden geanonimiseerd."
  • Dezelfde passage is aangevuld met de tekst:
    "Bijvoorbeeld: de naam van het samenwerkingsverband, adres, en vestigingsplaats. De namen van de afzonderlijke maten en vennoten dienen al te worden geanonimiseerd op grond van het zijn van natuurlijk persoon."
  • Verder is de volgende passage:
    “Alle gegevens die een natuurlijke persoon direct identificeren moeten worden bewerkt.
    Concreet betekent dit het volgende:
    “Naam, adres en woonplaats en geboorteplaats (…)”
    vervangen door:
    ”Alle gegevens die een natuurlijke of rechtspersoon of samenwerkingsverband direct identificeren moeten worden bewerkt.
    Concreet betekent dit het volgende:
    (bedrijfs)naam, adres en woonplaats/vestigingsplaats en geboorteplaats (…)" 


21 januari 2015: De Commissie Communicatie Webvoorzieningen besluit om voortaan de medewerkers Bureaus Jeugdzorg te gaan anonimiseren.

21 januari 2015: De Commissie Communicatie Webvoorzieningen gaat akkoord met de redactionele herziening van de richtlijn en publicatie op Rechtspraak.nl. Deze herziening leidt niet tot feitelijk inhoudelijke aanpassingen.

 

 

 

Zie ook:

 

Neem contact op met het Rechtspraak Servicecentrum

Sociale media

Stel uw vraag via
Stel uw vraag via

Pas op met het delen van privé-gegevens op sociale media.

Telefoon

Bereikbaar maandag t/m vrijdag tussen 8.00 en 17.30 uur.

Veelgestelde vragen aan het Rechtspraak Servicecentrum