Speciale rechtsgebieden gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

De rechtsgebieden pachtrecht, penitentiair recht, Mulderzaken en militair strafrecht zijn uniek voor het gerechtshofGerecht dat zaken in hoger beroep behandelt. Nederland kent vier gerechtshoven. Arnhem-Leeuwarden. Alle hoger beroepen in zaken die vallen binnen deze rechtsgebieden worden alleen door het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden behandeld en niet door de andere drie gerechtshoven.

De pachtkamer van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden (locatie Arnhem) behandelt als enige in hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een hogere rechter. geschillen tussen verpachters en pachters. Deze beslissingen kunnen bijvoorbeeld de opzegging van een pachtovereenkomst, pachtopvolging (indeplaatsstelling), ontbinding of schadevergoeding betreffen.

In de pachtkamer hebben behalve raadsheren ook deskundige leden zitting. Zij behoren niet tot de rechterlijke machtRechters en officieren van justitie. De rechters worden tot de zittende magistratuur gerekend en de officieren van justitie tot de staande magistratuur. De rechter blijft zitten tijdens de zitting, de officier van justitie voert staande het woord., maar zijn deskundig op een bepaald terrein en thuis in de praktijk. Dit zijn bijvoorbeeld agrariërs en rentmeesters.

• Landelijk procesreglement voor civiele dagvaardingszaken bij de gerechtshoven - 18e versie, vanaf 1 januari 2026 (pdf, 487 KB)
• Landelijk procesreglement voor civiele dagvaardingszaken bij de gerechtshoven - 17e versie, juli 2025 - januari 2026 (pdf, 544 KB)
• Landelijk procesreglement voor civiele dagvaardingszaken bij de gerechtshoven - 16e versie, juli 2024 - juli 2025 (pdf, 603 KB)

Het reglement bevat in hoofdstuk 9.3 enkele bijzondere bepalingen voor het procederen in pachtzaken bij het gerechtshof. Betreft een zaak een beëindigingsvordering, dan dienen partijen een ingevuld vragenformulier (pdf, 17 KB) over te leggen (artikel 9.3.4). Verder geldt er een bijzondere regeling ingeval partijen ervoor kiezen een pachtzaak meteen bij het gerechtshof aanhangig te maken, dus zonder een voorafgaande procedure bij een pachtkamer van een rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. (prorogatieDe mogelijkheid om in het civiel procesrecht met de tegenpartij overeen te komen dat een geschil direct zal worden voorgelegd aan een hogere rechter., artikel 9.3.5).

De leden van de pachtkamer van het gerechtshof zijn tevens lid van de Centrale Grondkamer. De Centrale Grondkamer is het beroepsorgaan voor de beslissingen van de Grondkamers in Nederland. De Grondkamers toetsen pachtovereenkomsten, onder meer wat betreft de prijs. Ook is het mogelijk de Grondkamer te verzoeken om herzieningBuitengewoon rechtsmiddel tegen onherroepelijke veroordelingen in strafzaken. Kan bij de Hoge Raad worden aangevraagd wanneer zich een nieuw gegeven (zgn. novum) zich heeft geopenbaard, dat bij het onderzoek op de terechtzitting aan de rechter niet bekend was. van de pachtprijs.

De Grondkamers en de Centrale Grondkamer zijn instellingen onder verantwoordelijkheid en beheer van het Ministerie van Economische Zaken (maar inhoudelijk onafhankelijk). Zie over de Grondkamers (rvo.nl) en de Centrale Grondkamer (rvo.nl).

Het hof Arnhem-Leeuwarden behandelt als enige gerechtshof in Nederland hoger beroepszaken op het gebied van penitentiair recht, te weten:

1. Hoger beroepen van uitspraken over verlenging van tbs en plaatsing in een inrichting voor jeugdigen. Deze maatregelen worden opgelegd als een verdachteIemand over wie aanwijzingen bestaan dat hij mogelijk een strafbaar feit heeft gepleegd. De wet spreekt over "een redelijk vermoeden van schuld". Een verdachte wordt pas dader genoemd nadat hij is veroordeeld. een ernstig misdrijf heeft gepleegd en een psychische stoornis heeft waardoor hij een gevaar voor de samenleving oplevert.
2. Adviseren op grond van de Wet overdracht tenuitvoerlegging1. Uitvoering van een arrest of uitspraak, desnoods met behulp van een deurwaarder; 2. In het strafprocesrecht: de omzetting van een voorwaardelijke straf in een onvoorwaardelijke straf. strafvonnissen (Wots). Als een Nederlander in het buitenland een gevangenisstraf uitzit, kan die persoon aan de Nederlandse regering vragen om de rest van de straf in Nederland te mogen uitzitten. Daarover beslist het ministerie van Justitie na advies van de penitentiaire kamer.

Het gerechtshof kent een aparte penitentiaire kamerOnderdeel van een rechterlijk college, zoals een strafkamer, belastingkamer, vreemdelingenkamer of militaire kamer. Zie ook: Enkelvoudige kamer en Meervoudige kamer. die bestaat uit drie raadsheren. Bij de behandeling van hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een rechter. tegen de verlenging van een tbs of tegen plaatsing in een inrichting voor jeugdigen wordt de penitentiaire kamer uitgebreid met twee raden. Dit zijn gedragsdeskundigen (psychologen en psychiaters).

Als iemand via het CJIB (Centraal Justitieel Incasso Bureau) in Leeuwarden een boete heeft gekregen voor bijvoorbeeld foutparkeren, door rood licht rijden of een snelheidsovertreding en hij is het daar niet mee eens, dan kan hij de zaak laten voorkomen bij de kantonrechterDe kantonrechter behandelt zowel civiele zaken als strafzaken. Het is een alleensprekende rechter die zaken als overtredingen uit het strafrecht, arbeidszaken, huurzaken en zaken onder de € 25.000,- behandelt. Vroeger was het kantongerecht een apart gerecht naast de rechtbanken, gerechtshoven en de Hoge Raad. De kantongerechten zijn opgegaan in de rechtbanken. De term 'kantonrechter' is blijven bestaan.. Mocht hij het vervolgens niet eens zijn met de beslissing van de kantonrechter, dan kan hij mogelijk in hoger beroep gaan bij het gerechtshof.

Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden is het enige hof in Nederland dat bevoegd is om over deze zaken te oordelen. Ook na een beslissing van de kantonrechter in bijvoorbeeld Amsterdam, Roermond of Harderwijk, komt de zaak in hoger beroep dus bij het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden terecht. Is er hoger beroep ingesteld, dan wordt betrokkene zo snel mogelijk op de hoogte gebracht van de verdere procedure.

Neem voor meer informatie contact op met de griffie van de afdeling Mulderzaken.

Voor de berechting van militairen zijn bij rechtbank Gelderland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden militaire kamers gevormd. De rechtbank berecht strafzaken tegen militairen in eerste aanleg en het gerechtshof behandelt het hoger beroep.