Prominenten: neem juridische sector op de schop

Een groep prominente Nederlanders doet 6 aanbevelingen die de toegang tot rechtvaardige oplossingen voor juridische kwesties aanzienlijk vergroten. Ze pleiten onder meer voor praktischer regels, een hogere juridische moraal, het toelaten van nieuwe conflictoplossers en een werkgroep die de 8 meest urgent problemen in de wereld van het recht agendeert. De groep bestaat uit 24 prominente Nederlanders die hun sporen hebben verdiend op het gebied van rechtspraak. Onder hen Alex Brenninkmeijer (ex-ombudsman), Leendert Verheij (president gerechtshof Den Haag), Evert van der Molen (president rechtbank Noord-Holland), Hans Hofhuis (ex-president rechtbank Den Haag) en Frans van Dijk (directeur van het bureau van de Raad voor de rechtspraak). Ze doen de aanbevelingen op persoonlijke titel.

Commissie Wolfsen

Het document Zes Suggesties voor Verbetering van de Toegang tot Recht is naar de commissie-Wolfsen gestuurd. Deze commissie buigt zich over het systeem van gesubsidieerde rechtsbijstandGefinancierde rechtshulp.. De groep is van mening dat het huidige juridische systeem op slot zit, te weinig innovatie toont en te weinig maatschappelijke waarde toevoegt. Regels sluiten niet aan bij problemen, de markt is ondoorzichtig (waar vind je juridische hulp?), er is sprake van een ‘toernooivorm’ (eis versus verweer) en individuele dienstverlening is duur.

Eindeloos durende procedures

‘De discussie over de werking en toegankelijkheid van het rechtssysteem schiet voortdurend in dezelfde groef van bezuiniging tegenover minimale rechtsstatelijke waarborgen’, schrijven de 24 prominenten. Exemplarisch zijn eindeloos durende procedures als de woekerpolisaffaire, Srebrenica, vechtscheidingen en zaken rond medisch letsel.

Andere wegen

De groep kiest voor een andere benadering en beveelt aan 6 suggesties expliciet te betrekken in de discussie over de toekomst van de gesubsidieerde rechtsbijstand. Ze denken dat ‘verbetering in de toegankelijkheid van rechtvaardigheid kan worden bereikt langs andere wegen dan die van de gesubsidieerde rechtsbijstand’.

Andere wegen

Moraliteit

In de eerste suggestie bepleit de groep een ‘expliciet beleden moraliteit van juridisch vakmanschap ten dienste van de samenleving’: wat was ook weer de bedoeling, wordt mijn cliënt hiermee echt duurzaam geholpen?
De tweede aanbeveling is dat nieuwe regelgeving aan de IKEA-test voldoet: als het erop aankomt, kun je het dan zelf?

Prikkels

De derde suggestie is een aantal prikkels voor oplossingen te stimuleren. Zo zouden rechters verantwoordelijk moeten worden voor een oplossing van het hele conflict, niet alleen voor de voorliggende claim.

Een ‘right to challenge’ - de vierde suggestie - zou nieuwe toetreders een kans moeten geven. Rechtbanken, verzekeraars of ICT-bedrijven die een betere of goedkopere manier van behandelen van conflicten bedenken, zouden bestaande procedures moeten kunnen uitdagen.

Agenderen

De vijfde suggestie is een gezaghebbende werkgroep de 8 meest urgente maatschappelijke problemen op het gebied van de werking van het recht te laten agenderen, naar analogie van de Millennium Goals van de Verenigde Naties, of de aanpak indertijd bij het terugdringen van het aantal verkeersdoden.

IENS

Tot slot zou een IENS in de vorm van publieke klantrecensies de juridische markt openbreken. Dit leidt tot meer spelers en meer dynamiek.