Rechtspraak slaat alarm over jeugdzorg: kabinet moet nu in actie komen

Het kabinet moet onmiddellijk ingrijpen om de continuïteit in de jeugdbescherming te garanderen. Die dringende oproep doet de Rechtspraak in een brief (pdf, 144,7 KB) aan minister Dekker (Rechtsbescherming) en staatssecretaris Blokhuis (Volksgezondheid, Welzijn en Sport). Aanleiding is de mededeling van Jeugdbescherming Brabant (JBB) dat die instelling voorlopig geen nieuwe beschermingsmaatregelen zoals de ondertoezichtstelling van een kind meer uitvoert. Dat betekent dat kinderen die in de knel zitten niet de hulp en bescherming krijgen die ze volgens de rechter nodig hebben.

Spaak lopen

‘Als er niemand meer is die onze beslissingen uitvoert, loopt het hele systeem spaak’, zegt Ellen van Kalveen, voorzitter van de expertgroep jeugdrechters. Zij schetst wat dat in crisissituaties kan betekenen. ‘Stel: er is sprake van ernstig geweld in een gezin. Moeder komt op de intensive care, vader wordt aangehouden en is gedetineerd met beperkingen. Dan is er niemand met gezagHet recht en de plicht van een persoon (meestal een ouder) om een kind jonger dan 18 jaar op te voeden en te verzorgen en belangrijke beslissingen te nemen over het kind. Een of twee personen kunnen het gezag hebben. die kan beslissen hoe het verder moet met de kinderen. De rechter spreekt dan een beschermingsmaatregel uit, maar daar moet wel iets mee gebeuren. Of: een meisje van 14 heeft een relatie met een oudere man. Haar ouders vinden dat goed. Dan treft de politie haar aan met een hele groep mannen, veel drank en drugs. De politie vermoedt seksueel misbruik en belt de kinderbescherming, die de rechter vraagt om een spoed-ondertoezichtstelling. Maar er is geen gezinsvoogd beschikbaar om in te grijpen. Hoe moet dat?’

Sneeuwbaleffect

JBB is niet de eerste gecertificeerde instellingen voor gedwongen jeugdzorg (GI) die het werk niet meer aankan. Veel jeugdzorginstellingen kampen met financiële problemen en een groot verloop onder de medewerkers. Jeugdrechters van de rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. Zeeland-West-Brabant luidden in april de noodklok: toen daar 2 jeugdzorgaanbieders in grote problemen waren gekomen, was er geen GI meer die een ondertoezichtstellingMaatregel opgelegd door de kinderrechter waarbij de ouders of verzorgers van een kind worden beperkt in het ouderlijk gezag/voogdij en waarbij het toezicht op het kind wordt opgedragen aan een jeugdbeschermingsorganisatie (een zogenoemde gecertificeerde instelling). kon uitvoeren. De Rechtspraak vreest dat JBB ook niet de laatste zal zijn als niet acuut wordt ingegrepen, staat in de brief. ‘We hebben informatie ontvangen dat ook een tweede gecertificeerde instellingEen gecertificeerde instelling is een organisatie die kinderbeschermingsmaatregelen of jeugdreclassering uitvoert. Om de werkzaamheden te kunnen uitvoeren, moet de gecertificeerde instelling voldoen aan bepaalde kwaliteitseisen en in het bezit zijn van een (voorlopig) certificaat. deze week een tijdelijke instroomstop bekend zal maken. Het reeds eerder gevreesde sneeuwbaleffect, omdat met het omvallen van instellingen de druk op andere gecertificeerde instelling nog groter wordt, lijkt zich nu daadwerkelijk te hebben ingezet.’

Van Kalveen. 'De Rijksoverheid moet nú zorgen voor continuïteit voor de GI's. Wij geven machtigingen af die de overheid de bevoegdheidDe vraag welke rechter de zaak mag behandelen. geven om in te grijpen in levens van kinderen en hun ouders. Dan moet de overheid garanderen dat de hulp geleverd wordt die daarbij hoort.'

Lees hierde brief (pdf, 154 KB) aan minister Dekker en staatssecretaris Blokhuis.