Gebouwen en exposities rechtbank Limburg

Rechtbank Limburg

Maastricht

Het gerechtsgebouw in Maastricht is oorspronkelijk als ziekenhuis neergezet. In 1939 werd het ontwerp voor dit nieuwe ziekenhuis aan het Cabergerveld definitief goedgekeurd. In 1940 begon de bouw. Na de oorlog werd de bouw weer opgepakt. De opening volgde in 1950. De naam Annadal werd ontleend aan het voormalige klooster van de Zusters van St. Annadal. Dit lag op de plaats van het vroegere ziekenhuis aan de Calvariënberg. In 1991 verhuisde het ziekenhuis naar de huidige locatie van het Academisch Ziekenhuis Maastricht.

De rechtbank Limburg, locatie Maastricht

Verbouwing

Architect Gerard Passchier tekende voor de verbouwing van het voorste deel van het Annadal-complex tot gerechtsgebouw. Dit deel werd compleet 'losgezaagd' van het achterdeel, zodat het beter te beveiligen werd. In het achterste deel van het Annadal-complex zijn de Japanse Teikyo-universiteit en instellingen voor gezondheidszorg gevestigd.

Bij de verbouwing zijn grote delen geheel gesloopt en opnieuw opgebouwd. Zo zijn de noordelijke gebouwdelen totaal vernieuwd. Hierin bevinden zich het cellencomplex en de beveiligde zone van de parketpolitieDe parketpolitie is verantwoordelijk voor de veiligheid in de rechtbank, voor, tijdens en na een zitting.. Vanuit dit extra beveiligde deel van het gebouw zijn de zittingzalen via gescheiden toegangen en trappenhuizen bereikbaar.

Ook heeft het gebouw een witte kleur gekregen en is de toren van de voormalige kapel aangepast aan de nieuwe bestemming.

Indeling

Aan de binnenkant is maar weinig van de oude indeling overgebleven. Meest opvallende verandering is de overkapping van het centrale binnenplein, waardoor de grotere zittingzalen rond een centrale hal liggen.

Ook de voormalige kapel werd fors aangepakt: op de begane grond is nu het bedrijfsrestaurant gevestigd en – na het leggen van een verdiepingsvloer – hierboven de bibliotheek. De publieksruimte van de grote zittingzaal, die boven de ingang ligt, heeft een eigen toegang van buitenaf gekregen, zodat de beveiliging hier optimaal is.

Voor het publiek zijn alleen de centrale hal en aangrenzende gangen met kleinere zaaltjes toegankelijk. In deze hal zijn wisselende exposities van (vaak regionale) kunstenaars te bewonderen.

Roermond

Op 2 november 1789 werd het besluit genomen om alle geestelijke goederen verbeurd te verklaren. Dit was ook van toepassing op de gemeente Roermond en zo verviel het Bisschoppelijk Paleis aan de overheid. In dit paleis werden in 1822 de rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt., het kantongerecht en de officier van justitieEen officier van justitie is een vertegenwoordiger van het Openbaar Ministerie in de rechtszaal. De officier van justitie is verantwoordelijk voor het opsporen en vervolgen van strafbare feiten. De officier beslist of iemand voor de rechter moet komen en eist een straf als de verdachte schuldig is. gehuisvest. De hele organisatie bestond uit zes mensen: de president, de vrederechter, de officier van justitie en zijn substituut, de griffier en een gerechtsbode.

Illustratieve afbeelding van de rechtbank Limburg, locatie Roermond

Geschil

Tussen de gemeente Roermond en de Staat der Nederlanden ontstond een twist over de vraag wie eigenaar van het gerechtsgebouw was. In 1863 dagvaardde de gemeente de staat en vorderde op grond van haar eigendomsrecht de ontruiming van het gerechtsgebouw. De Staat beriep zich er op dat zij door verjaringDe termijn na afloop waarvan een recht ontstaat of juist verloren gaat of een misdrijf of overtreding niet meer kan worden berecht. eigenaar was geworden.

Op 16 mei 1867 sprak de rechtbank een eindvonnis uit, waarbij de Staat veroordeeld werd het gerechtsgebouw te ontruimen. Dit vonnisEen uitspraak in een procedure die begint met een dagvaarding. is door het Hof van Limburg en daarna door de Hoge RaadHoogste rechtscollege in Nederland. De Hoge Raad stelt niet meer zelf de feiten vast, maar bekijkt of de lagere rechter bij zijn beslissing het recht goed heeft toegepast. bevestigd. In 1871 kwamen de gemeente en de Staat tot een akkoord. De Staat kocht voor destijds 50.000 gulden het gerechtsgebouw aan.

Noodgebouw en nieuwbouw

In 1967 is een noodgebouw aan het gerechtsgebouw aangebouwd. Een noodgebouw, want er zou nieuwbouw komen. In dit noodgebouw werd het parketHet kantoor van het Openbaar Ministerie in de hoofdplaats van een rechtbank (arrondissementsparket) of van een gerechtshof (ressortsparket). Op de arrondissementsparketten werken de officieren van justitie en ondersteunend personeel onder leiding van een hoofdofficier van justitie. Op de ressortsparketten werken de advocaten-generaal en parketmedewerkers onder leiding van een hoofdadvocaat-generaal. Daarnaast is er nog een landelijk parket en een functioneel parket. Het parket bij de Hoge Raad der Nederlanden onder leiding van de procureur-generaal bij de Hoge Raad maakt geen deel uit van het Openbaar Ministerie. van de officier van justitieVerzamelnaam voor functies die zich binnen de overheid bezighouden met de handhaving van het recht. gehuisvest. Het gebouw werd weer te klein en daarom betrok het kantongerecht een pand in de Swalmerstraat. Ook het parket van de officier van justitie vertrok naar de Swalmerstraat. Uiteindelijk was dit nog onvoldoende. De sectoren familierecht en handelsrecht betrokken een gebouw in de Bethlehemstraat.

Toen in 1990 de Raad van BeroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een rechter. een sector werd van de rechtbank (de sector bestuursrecht) was de organisatie verspreid over vier gebouwen in de binnenstad van Roermond. Besloten werd tot nieuwbouw. In december 1994 werd het gloednieuwe gerechtsgebouw aan de Willem II Singel opgeleverd.

Het gebouw is opgetrokken uit rode baksteen, waarmee architect ir. A. Sip van de Rijksgebouwendienst heeft teruggegrepen op de regionale bouwstijl. Samen met het tegenovergelegen belastingkantoor vormt het gerechtsgebouw bovendien een hofvormige bebouwing, die traditioneel in Limburg bij kloosters en boerderijen werd toegepast.