ECLI (en LJN)

De European Case Law Identifier (ECLI) is een Europese standaard voor het uniek nummeren van rechterlijke uitspraken. De standaard (europa.eu) is eind 2010 vastgesteld door de Raad van Ministers van de Europese Unie.
In ieder land waar de ECLI wordt gebruikt, is deze altijd op dezelfde manier opgebouwd: ECLI:landcode:gerechtscode:jaar:nummer

De vijf elementen worden van elkaar gescheiden door een dubbele punt. Er mogen geen elementen worden weggelaten. Een ECLI is niet hoofdlettergevoelig, maar wordt bij voorkeur alleen met hoofdletters geschreven. Er mogen geen spaties in staan.

Een korte toelichting op de elementen:

ECLI

Hiermee wordt aangeduid dat het een ECLI betreft. Deze code is in ieder land hetzelfde, en wordt dus niet vertaald.

Landcode

Hiermee wordt aangeduid uit welk land de uitspraak afkomstig is. Nederlandse uitspraken hebben de landcode 'NL'.

Gerechtscode

Met de gerechtscode wordt aangeduid door welk gerechtRechtsprekende instantie. Bijvoorbeeld: rechtbank, gerechtshof, Centrale Raad van Beroep, College van Beroep voor het bedrijfsleven, Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, Hoge Raad. een uitspraak is gedaan. De gerechtscodes worden vastgesteld door iedere lidstaat zelf.
Hieronder vindt u een overzicht van de belangrijkste Nederlandse gerechtscodes. Er is ook een volledig overzicht van alle Nederlandse gerechtscodes.

Jaar

Het jaar dat hier staat is het jaar waarin de uitspraak is gedaan. Het is dus niet het jaar waarin een zaak is aangebracht. Het wordt altijd geschreven in vier cijfers.

Nummer

Dit element maakt de ECLI uniek voor één enkele uitspraak. In Nederland zijn er twee mogelijkheden. De eerste mogelijkheid is een combinatie van twee letters en vier cijfers: het LJN dat vroeger aan de uitspraak was toegekend. De tweede mogelijkheid is een oplopend volgnummer dat uitsluitend uit cijfers bestaat; voorloopnullen worden daarbij nooit gebruikt. Een dergelijk volgnummer is toegekend aan alle uitspraken die nooit een LJN hebben gehad. Ook uitspraken van vóór 2013 kunnen zo’n oplopend volgnummer hebben.

Hieronder staan de gerechtscodes van de hoogste rechterlijke instanties, de gerechtshoven en de rechtbanken, zowel van voor als na de Herziening Gerechtelijke Kaart. Instanties die niet meer bestaan zijn gemerkt met '(opgeheven)' achter de naam.

Hoogste gerechten

• HR Hoge RaadHoogste rechtscollege in Nederland. De Hoge Raad stelt niet meer zelf de feiten vast, maar bekijkt of de lagere rechter bij zijn beslissing het recht goed heeft toegepast.
• PHR ParketHet kantoor van het Openbaar Ministerie in de hoofdplaats van een rechtbank (arrondissementsparket) of van een gerechtshof (ressortsparket). Op de arrondissementsparketten werken de officieren van justitie en ondersteunend personeel onder leiding van een hoofdofficier van justitie. Op de ressortsparketten werken de advocaten-generaal en parketmedewerkers onder leiding van een hoofdadvocaat-generaal. Daarnaast is er nog een landelijk parket en een functioneel parket. Het parket bij de Hoge Raad der Nederlanden onder leiding van de procureur-generaal bij de Hoge Raad maakt geen deel uit van het Openbaar Ministerie. bij de Hoge Raad (advocaat-generaal1. Vertegenwoordiger van het Openbaar Ministerie (OM) bij een gerechtshof. Zijn taak komt overeen met die van de officier van justitie bij de rechtbank. 2. Bij de Hoge Raad: adviseur van de Hoge Raad. Deze advocaat-generaal werkt niet voor het Openbaar Ministerie.)
• RVS Raad van StateHoogste adviescollege van de staat dat adviseert over alle wetsontwerpen en algemene maatregelen van bestuur; de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State beslist in hoogste instantie in geschillen over besluiten van overheidsorganen.
• CRVB Centrale Raad van Beroep
• CBB College van Beroep voor het bedrijfsleven

Gerechtshoven

• GHAMS GerechtshofGerecht dat zaken in hoger beroep behandelt. Nederland kent vier gerechtshoven. Amsterdam
• GHARL Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden
• GHARN Gerechtshof Arnhem (opgeheven)
• GHDHA Gerechtshof Den Haag
• GHLEE Gerechtshof Leeuwarden (opgeheven)
• GHSGR Gerechtshof 's-Gravenhage (opgeheven)
• GHSHE Gerechtshof 's-Hertogenbosch

Rechtbanken

• RBALK RechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. Alkmaar (opgeheven)
• RBALM Rechtbank Almelo (opgeheven)
• RBAMS Rechtbank Amsterdam
• RBARN Rechtbank Arnhem (opgeheven)
• RBASS Rechtbank Assen (opgeheven)
• RBBRE Rechtbank Breda (opgeheven)
• RBDHA Rechtbank Den Haag
• RBDOR Rechtbank Dordrecht (opgeheven)
• RBGEL Rechtbank Gelderland
• RBGRO Rechtbank Groningen (opgeheven)
• RBHAA Rechtbank Haarlem (opgeheven)
• RBLEE Rechtbank Leeuwarden (opgeheven)
• RBLIM Rechtbank Limburg
• RBMAA Rechtbank Maastricht (opgeheven)
• RBMID Rechtbank Middelburg (opgeheven)
• RBMNE Rechtbank Midden-Nederland
• RBNHO Rechtbank Noord-Holland
• RBNNE Rechtbank Noord-Nederland
• RBOBR Rechtbank Oost-Brabant
• RBONE Rechtbank Oost-Nederland (opgeheven)
• RBOVE Rechtbank Overijssel
• RBROE Rechtbank Roermond (opgeheven)
• RBROT Rechtbank Rotterdam
• RBSGR Rechtbank 's-Gravenhage (opgeheven)
• RBSHE Rechtbank 's-Hertogenbosch (opgeheven)
• RBUTR Rechtbank Utrecht (opgeheven)
• RBZLY Rechtbank Zwolle-Lelystad (opgeheven)
• RBZUT Rechtbank Zutphen (opgeheven)
• RBZWB Rechtbank Zeeland-West-Brabant

Bekijk hier een lijst met alle gerechtscodes die in Nederland worden gebruikt.

Tot 28 juni 2013 hebben veel uitspraken die in Nederland zijn gepubliceerd een Landelijk JurisprudentieNummer (LJN) gekregen. Een LJN bestond altijd uit twee letters en vier cijfers. Bij de omzetting naar ECLI is dit LJN opgenomen in het laatste (nummer)deel van ECLI.

Het wordt ten zeerste afgeraden om dit LJN nog te gebruiken voor verwijzingen. Het wordt eveneens afgeraden om zelf de omzetting van LJN naar ECLI te maken. Beter is het om te zoeken op het LJN, en dan het gevonden ECLI te gebruiken.

Let op bij uitspraken van de Hoge Raad! ArrestUitspraak van een gerechtshof of de Hoge Raad in een civiele dagvaardingsprocedure of van een strafzaak. en conclusie werden vroeger geregistreerd onder hetzelfde LJN, terwijl conclusie en arrest nu beide een eigen ECLI hebben. In ECLI's met een voormalig LJN zal daarom in veel gevallen de conclusie (met de gerechtscode 'PHR') hetzelfde nummer hebben als het arrest (met de gerechtscode 'HR'). Voor arresten/conclusies zonder voormalig LJN gaat dit niet op.

ECLI is een Europese standaard, en ook aan buitenlandse en Europese uitspraken kunnen daarom ECLI's worden toegekend. Deze staan evenwel niet op deze site. Informatie over buitenlandse ECLI's, bijvoorbeeld over landcodes, gerechtscodes en de manier waarop het nummerdeel is opgebouwd, kunt u vinden op:

• Het Europese e-justiceportaal (europa.eu) dat wordt onderhouden door de Europese Commissie (klik op de vlaggetjes aan de rechterzijde om informatie per land te krijgen);
• Op de (Engelstalige) Wikipedia-pagina over ECLI (wikipedia.org).

Vrijwel alle Nederlandse instanties die tot de rechterlijke machtRechters en officieren van justitie. De rechters worden tot de zittende magistratuur gerekend en de officieren van justitie tot de staande magistratuur. De rechter blijft zitten tijdens de zitting, de officier van justitie voert staande het woord. behoren of hebben behoord, hebben een eigen gerechtscode. Ook de tuchtrechtelijke instanties waarvan de uitspraken op de website tuchtrecht.overheid.nl worden gepubliceerd, hebben een eigen gerechtscode. Er zijn echter in Nederland ook veel uitspraken gepubliceerd die van andersoortige instanties zijn, zoals bezwaarcommissies, klachtencommissies, buitenlandse of internationale instanties.

Een deel van deze uitspraken van deze instanties heeft in het verleden een ECLI met de gerechtscode 'XX' gekregen. U kunt dan niet aan de ECLI zelf zien van welke instantie deze is, maar wel in de gegevens die bij de ECLI worden getoond (de tekst van dergelijke uitspraken is niet op Rechtspraak.nl te vinden). Vanaf juli 2025 worden dit soort XX-ECLI's niet meer uitgegeven.