Rechters stellen handvatten op voor bestraffen jongeren

Rechters hebben handvatten opgesteld voor het bestraffen van jongeren. Voor volwassenen had het Landelijk Overleg Vakinhoud Strafrecht (LOVS) al eerder zogeheten oriëntatiepunten gepubliceerd die rechters kunnen gebruiken bij het bepalen van de straf. Nu zijn die er ook voor jongeren die berecht worden op grond van het jeugdstrafrecht, dat andere straffen heeft dan het volwassenenstrafrecht.

Oriëntatiepunten voor straftoemeting

Deze oriëntatiepunten – 18 jaar geleden voor het eerst opgesteld om de straftoemeting landelijk beter af te stemmen- laten zien welke straffen gemiddeld worden opgelegd voor veel voorkomende misdrijven. Rechters kunnen dat als handvat gebruiken bij het bepalen van de straf in individuele gevallen, maar zijn er niet aan gebonden. Elke zaak is anders en rechters maken daarin hun eigen afweging. Zij wegen naast de ernst van het misdrijfZwaar strafrechtelijk vergrijp. De strafwetgeving onderscheidt overtredingen en misdrijven. Overtredingen worden in de regel in eerste aanleg berecht door de kantonrechter, misdrijven door de afdeling strafrecht van de rechtbank. ook andere omstandigheden mee, zoals de gevolgen voor slachtoffers en de persoon van de dader.

Maatwerk

Dat het leveren van maatwerk voorop staat, geldt extra sterk voor jongeren. Zij zijn nog volop in ontwikkeling en daardoor kwetsbaar. Het jeugdstrafrechtStrafrecht voor jongeren tussen de 12 en 18 jaar. Kinderen jonger dan 12 jaar kunnen niet strafrechtelijk worden vervolgd. Bij het jeugdstrafrecht vinden zittingen achter gesloten deuren plaats. De leeftijdsgrenzen kunnen variëren. 16- en 17-jarigen kunnen volgens de regels van het volwassenenstrafrecht worden berecht als de ernst van het delict, hun persoonlijkheid of de omstandigheden waaronder het feit is begaan daar aanleiding voor geeft. Jongeren van 18 tot 23 jaar kunnen op grond van hun persoonlijkheid volgens de regels van het jeugdstrafrecht berecht worden. De rechter bepaalt welk recht van toepassing is., bedoeld voor jongeren van 12 tot 18 jaar, is minder dan het strafrecht voor volwassenen op vergelding gericht en meer op bijsturing. Bijvoorbeeld via begeleiding door de jeugdreclassering of verplichte behandeling. Voor jongeren vanaf 16 jaar kan de rechter besluiten toch volwassenenstrafrecht toe te passen, als hun ontwikkelingsniveau of de ernst van het misdrijf daar aanleiding toe geven. Omgekeerd kan de rechter jeugdstrafrecht toepassen op jongeren tot 23 jaar die minder ver zijn in hun ontwikkeling.

Afspraken

Behalve de oriëntatiepunten voor straftoemeting hebben de strafrechters ook afspraken op schrift gesteld om de rechtseenheid te bevorderen. Bijvoorbeeld over het aantal dagen dat een jongere de cel in moet als een boete niet wordt betaald of een taakstrafWerkstraf niet wordt uitgevoerd.

Meer weten? Zie Oriëntatiepunten voor straftoemeting.