Weer meer mensen onder bewind

Eind 2016 stonden 326.100 meerderjarigen onder een vorm van bewind. Het aantal meerderjarigen dat niet zelf de eigen financiën kan beheren, neemt elk jaar toe (zie grafiek). Dit blijkt uit cijfers van de Raad voor de rechtspraak. Voorzitter Frits Bakker wijst op het belang van goed toezicht door rechters op bewindvoerders én op het belang van voldoende financiële middelen om deze taak uit te kunnen voeren.

Bescherming

Grafiek van het aantal meerderjarigen onder bewind tussen 2009 en 2016

Het aantal meerderjarigen onder bewind neemt elk jaar toe

Als iemand niet meer over zijn financiële zaken kan beslissen, kan de kantonrechterDe kantonrechter behandelt zowel civiele zaken als strafzaken. Het is een alleensprekende rechter die zaken als overtredingen uit het strafrecht, arbeidszaken, huurzaken en zaken onder de € 25.000,- behandelt. Vroeger was het kantongerecht een apart gerecht naast de rechtbanken, gerechtshoven en de Hoge Raad. De kantongerechten zijn opgegaan in de rechtbanken. De term 'kantonrechter' is blijven bestaan. een beschermingsmaatregel nemen: curatele, bewind of mentorschap. Dit doet de rechter bijvoorbeeld als iemand hoge schulden of psychische problemen heeft, of bij dementie. De vergrijzing speelt bij het jaar in jaar uit toenemende aantal mensen dat onder bewind staat, een grote rol.

Als de kantonrechter een beschermingsmaatregel neemt, wijst hij een bewindvoerderPersoon die door de rechter is aangesteld om de geldzaken en het bezit van een ander te beheren, die hier (tijdelijk) zelf niet (meer) goed toe in staat is. aan. Dit kan een familielid zijn, maar ook een professional, zoals een stichting of een bewindvoerdersbureau. De rechter controleert elk jaar aan de hand van de zogenoemde rekening & verantwoording of de bewindvoerder zijn werk goed en eerlijk doet.

Maatschappelijk belang

Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraakDe Raad voor de rechtspraak bestaat sinds 1 januari 2002 en vormt de schakel tussen de minister van Justitie en de gerechten. De Raad heeft als opdracht te bevorderen dat de gerechten hun rechtsprekende taak goed kunnen vervullen., wijst erop dat het hier in de regel om kwetsbare mensen gaat en dat het maatschappelijk belang van goed toezicht op bewindvoerders groot is. Bakker: ‘Goed toezicht voorkomt fraude en draagt bij aan het vertrouwen dat mensen in de rechtsstaat hebben. Als de wet regelt dat de rechter toezicht houdt, verwachten de mensen ook dat er effectief wordt gecontroleerd of de belangen van de onder bewind gestelde goed worden behartigd.’

Effectiever

Toezicht op bewindBewind is een vorm van hulp voor mensen van 18 jaar of ouder die niet goed voor eigen geld en bezit kunnen zorgen. is één van de speciale aandachtspunten van de Rechtspraak. Onderzocht wordt in een aantal dossiers hoe rechters effectiever kunnen optreden. Dan gaat het om de toegang tot de civiele rechter, vechtscheidingen, multiproblematiek en toezicht.

‘We hebben berekend dat de Rechtspraak jaarlijks 11,2 miljoen euro tekort komt om de toezichtstaak fatsoenlijk uit te kunnen voeren’, zegt Frits Bakker. ‘Rechters hebben omschreven wat er nodig is aan tijd en mankracht om de controle zorgvuldig te kunnen doen. Daaruit blijkt dit bedrag. Bij het snel oplopende aantal bewindsdossiers wordt het probleem alleen maar groter.’

Eerder gaf de Rechtspraak al aan dat de komende regeerperiode een jaarlijks toenemend budget nodig is om tegemoet te kunnen komen aan de huidige maatschappelijke wensen en behoeften en om technisch en inhoudelijk te kunnen innoveren. Dit extra benodigde budget zal naar schatting aan het eind van de nieuwe regeerperiode 50 miljoen euro bedragen.