Omvangrijke strafzaken
Het ‘liquidatieproces Passage’ was de gangbare benaming van een aantal omvangrijke strafzaken die tegen een aantal verdachten in 2007/2008 is gestart bij de rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. Amsterdam. Na een zeer langdurige behandeling heeft de rechtbank op 29 januari 2013 vonnissen gewezen. In al deze zaken werd hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een hogere rechter. ingesteld. Op 29 juni 2017 deed het gerechtshof uitspraak: 9 veroordelingen en 1 vrijspraak.
Meerdere verdachten gelijktijdig berecht
De kern van deze zaak was dat 12 verdachten ervan werden beschuldigd in wisselende samenstelling betrokken te zijn geweest bij liquidaties, pogingen daartoe of de voorbereiding daarvan. Het ging veelal om (poging tot/voorbereiding van en gepleegde) moorden die door het Openbaar MinisterieValt onder het ministerie van Justitie. Geeft leiding aan het opsporingsonderzoek van de politie en vervolgt de verdachten. worden gekoppeld aan wat wel het ‘Amsterdamse milieu’ wordt genoemd, in het tijdvak van 1993 tot en met 2006. Een aantal van hen werd bovendien beschuldigd van het vormen van een criminele organisatie, gericht op het plegen van liquidaties en wapendelicten.
2 verdachten overleden
Tijdens de behandeling zijn twee verdachten overleden. Eén verdachteIemand over wie aanwijzingen bestaan dat hij mogelijk een strafbaar feit heeft gepleegd. De wet spreekt over "een redelijk vermoeden van schuld". Een verdachte wordt pas dader genoemd nadat hij is veroordeeld. is aan een ziekte overleden voordat de rechtbank vonnis heeft kunnen wijzen. Een andere verdachte is de in december 2014 de door de rechtbank op vrije voeten gestelde verdachte, A. A.. Hij is tijdens de behandeling van de zaak in hoger beroep in Turkije door geweld om het leven gekomen. Ook op een andere verdachte, S. B., is in januari 2015 in Panama een moordaanslag gepleegd. Hij heeft de aanslag overleefd.
Hoger beroep in alle zaken
In januari 2013 heeft de rechtbank Amsterdam na een langdurig proces van ongeveer 5 jaar in een aantal zaken zware straffen opgelegd. In 3 gevallen is een levenslange gevangenisstraf. In een aantal zaken zijn vrijspraken gevolgd, ook nadat door het Openbaar Ministerie de oplegging van levenslange gevangenisstraf is geëist. In al deze zaken is hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een rechter. ingesteld door de verdachten en in de meeste gevallen ook het Openbaar Ministerie.
‘Deals’ met kroongetuigen
Bijzonder in dit proces was de aanwezigheid van 2 kroongetuigen. Dit zijn personen die in Passage zelf verdachte zijn en met wie het Openbaar Ministerie een ‘deal’ heeft gesloten. Tegenover de verplichting van deze verdachten/getuigen om over bepaalde moorden naar waarheid te verklaren én te getuigen in de zaken van de andere verdachten staat de toezegging door het Openbaar Ministerie dat tegen hen een lagere straf zal worden geëist. Het is uiteindelijk de rechter –in dit geval: het hof- die zal bepalen of de verklaringen van deze kroongetuigen door de strafvorderlijke beugel kunnen en als dat het geval is of deze betrouwbaar zijn en voor het bewijsEen document of stuk dat een standpunt ondersteunt. kunnen worden gebruikt.
Nieuwe kroongetuige in hoger beroep
De verdachte P. la S. was al kroongetuige bij de behandeling in eerste aanlegDe rechterlijke instantie waar de behandeling van een zaak plaatsvindt. De rechtbank is de eerste aanleg, het gerechtshof de tweede aanleg oftewel de hoger-beroepsinstantie (of de Centrale Raad van Beroep, College van Beroep voor het bedrijfsleven of de Afdeling bestuur van de Raad van State).. Tijdens de behandeling in hoger beroep heeft het Openbaar Ministerie bekend gemaakt dat ook met een andere in Passage terechtstaande verdachte (F. R.) een ‘deal’ is gesloten. Daardoor figureren in dit proces nu 2 kroongetuigen, die bovendien zélf van zeer ernstige misdrijven worden verdacht. Het figureren van deze kroongetuigen is 1 van de voor Passage bijzonder kenmerkende kwesties.
Behandeling gecompliceerd
Onderzoek naar juistheid verklaringen
De behandeling van de zaak Passage was nogal gecompliceerd, van meet af aan al en in verhoogde mate in hoger beroep. Dat kwam niet alleen door de grote omvang van de zaak, maar ook door de verwikkelingen tijdens het proces. Zo heeft het gegeven van de in hoger beroep door het Openbaar Ministerie naar voren gebrachte kroongetuige Fred Ros tot gevolg dat er een vrij uitvoerig onderzoek moest worden ingesteld om de inhoud van zijn verklaringen nader op juistheid te kunnen onderzoeken.
Strafzaken met raakvlakken
Voorts werden tijdens de behandeling van de zaak Passage in hoger beroep bij de rechtbank Amsterdam strafzaken aanhangig gemaakt, die inhoudelijk raakvlakken hebben met de zaken die in Passage worden behandeld. Het gaat om de strafzaken tegen de vermeende moordenaars van vastgoedhandelaar Endstra en de strafzaak tegen Willem Holleeder. De voortgang van die strafzaken bij de rechtbank had betekenis voor de voortgang van Passage in hoger beroep en andersom, ook al stond de behandeling van al deze zaken op zichzelf.
Alle ontwikkelingen bij de rechtbank en het gerechtshof
| Datum | Omschrijving | Meer informatie |
|---|---|---|
| 28 oktober 2008 | Schriftelijk verzoek tot wraking ingevolge art. 513 Sv. Verzoek afgewezen. Rekestnummer 08.713 | |
| 10 februari 2009 | Mondeling verzoek tot wraking ingevolge art. 513 Sv. Verzoek afgewezen. Rekestnummer 09.133 | |
| 9 maart 2009 | Tussenbeslissingen naar aanleiding van de preliminaire (niet-ontvankelijkheidsverweren), onderzoekswensen en/of voorlopige hechtenis. | Beslissingen: |
| 14 april 2009 | De Telegraaf is, op vordering van een Amsterdamse advocaat en diens cliënt (verdachte in het liquidatieproces Passage), veroordeeld tot het plaatsen van een rectificatie. Dit heeft de rechter in het kort geding van 9 april bepaald. | Uitspraak: |
| 2 juli 2009 | Tussenbeslissing in Passage-proces. 3D-animatie; equality of arms. | Beslissing: |
| 27 januari 2010 | Afwijzing wrakingsverzoek. Volgens de wrakingskamer van de rechtbank Amsterdam hebben de rechters in deze zaak geen blijk van vooringenomenheid gegeven en is van partijdigheid geen sprake. | |
| 27 april 2010 | De rechtbank Amsterdam heeft bij tussenbeslissing alle verzoeken van de kroongetuige Peter la S., en ook die van de overige raadslieden, tot nader onderzoek, afgewezen. | Beslissing: |
| 21 mei 2010 | Schriftelijk verzoek tot wraking ingevolge art. 513 Sv. Het verzoek is afgewezen. | Beslissing: |
| 8 juli 2010 | Tussenbeslissing in Passage-proces. Verzoek verhoor getuigen naar aanleiding van verklaringen Q5. | Beslissing: |
| 18-10-2010 | Beslissing voorlopige hechtenis in het Passage-proces. | Beslissing: |
| 19 oktober 2010 | Tussenbeslissing op aanhoudingsverzoek raadslieden verdachte in Passage-proces. | Beslissing: |
| 20 oktober 2010 | Behandeling zaak Dino S. medio 2011 | |
| 4 november 2010 | Tussenbeslissing op verzoek opheffing dan wel schorsing van de voorlopige hechtenis van verdachten en afsplitsing van de "1993-zaken". | |
| 13 december 2010 | Opheffing bij tussenbeslissing van de voorlopige hechtenis in de zaak NICHT (13/529027-07) en de 140-zaak (parketnummer 13/529010-09) in het Passage-proces. | Beslissing: |
| 18 april 2011 | Tussenbeslissing in Passage-proces. Verzoek horen getuigen en toevoeging stukken aan Passagedossier. | Beslissing: |
| 13 december 2011 | Tussenbeslissing in Passage-proces. Verzoek om toevoeging conceptverweer aan dossier; nader onderzoek naar getuigenbescherming; fatale termijn voor onderzoekswensen. | Beslissing: |
| 12 april 2012 | Tussenbeslissing verzoek opheffing voorlopige hechtenis Dino S. | Beslissing: |
| 12 april 2012 | Tussenbeslissing over opheffing voorarrest Dino S. Vraag en antwoord | |
| 24 april 2012 | Agenda zittingen Passage 24 april 2012 | |
| 2 januari 2013 | Agenda 22-1-2013 om 9.30 uur: formele sluitingszitting Let op: locatie van de zitting op 22-1 is Parnassusweg 220 29-1-2013 om 10.00 uur: uitspraak | |
| 29 januari 2013 | Uitspraken liquidatieproces Passage | Uitspraken: |
| 25 juni 2013 | Beslissing op een preliminair verweer. Berechting door een onpartijdige rechter in eerste aanleg? | Beslissing: |
| 25 juni 2013 | Beslissing op een preliminair verweer. Ten onrechte opnieuw in rechte betrokken. Toetsingskader en beoordeling nieuwe bezwaren. | Beslissing: |
| 27 september 2013 | Tussenbeslissing op verweer schending specialiteitsbeginsel in de overleveringsprocedure | Beslissing: |
| 27 september 2013 | Beslissing op een preliminair verweer. Berechting door een onpartijdige rechter in eerste aanleg? | Beslissing: |
| 27 september 2013 | Tussenbeslissing. Is het hoger beroep in de strafzaak door het OM in strijd met het recht ingesteld? | Beslissing: |
| 30 september 2014 | Tussenbeslissing n.a.v. vordering AG tot voeging van de verklaringen van een 'kroongetuige' in het dossier | Beslissing: |
| 28 oktober 2014 | Beslissing op verzoek tot schorsing van de voorlopige hechtenis | Beslissing: |
| 06 november 2014 | Beslissing voorzitter over plaats van publiek en pers in zittingszaal op vordering advocaat-generaal | Beslissing: |
| 23 januari 2015 | Het Openbaar Ministerie heeft in hoger beroep een tweede kroongetuige geïntroduceerd. Overwegingen en beslissingen over de voortgang van de behandeling van de zaken in hoger beroep | Overwegingen en beslissingen: |
| 21 september 2015 | Beslissingen op verzoeken tot informatieverstrekking door openbaar ministerie over kaders getuigenbescherming met het oog op toetsing door het hof. Beslissingen op getuigenverzoeken met het oog op beoordeling overeenkomst met en betrouwbaarheid van (kroon)getuigen. | Beslissingen: |
| 6 oktober 2015 | Strekking en reikwijdte verschoningsrecht getuige ex artikel 217 Sv. in gelijktijdig doch niet gevoegd behandelde strafzaken | Uitspraak: |
| 22 december 2015 | De verdachte verzoekt schorsing van de voorlopige hechtenis teneinde een in een andere strafzaak onherroepelijk opgelegde vrijheidsstraf ten uitvoer te kunnen laten leggen. Hof wijst het verzoek af en wijst op de in art. 68 Sv. neergelegde wettelijke opdracht aan OM tot verrekening. | Beslissing: |
| 20 mei 2016 | Voorlopige hechtenis van kroongetuige (in de zin van art. 226g Sv.) en aan die getuige gedane toezeggingen. Is het Openbaar Ministerie gehouden om over het al dan niet ten uitvoer leggen van die hechtenis en hetgeen daaromtrent aan de getuige mogelijk is toegezegd (op voorhand) verantwoording af te leggen aan de rechter in de zaak waarin de getuige verklaart? Beslissing op een daartoe strekkend verzoek van medeverdachten in wier zaken de kroongetuige verklaart | Beslissing: |
| 26 augustus 2016 | Beslissingen over gevangenhouding Fred R. en Dino S. | Beslissingen: |
| 22 november 2016 | Eisen Openbaar Ministerie in hoger beroep | |
| 9 december 2016 | Fred R. wordt niet vrijgelaten | |
| 29 juni 2017 | Uitspraken gerechtshof, 9 veroordelingen en 1 vrijspraak | Uitspraken
|