Waar ging het 'liquidatieproces Passage' over?

Omvangrijke strafzaken

Het ‘liquidatieproces Passage’ was de gangbare benaming van een aantal omvangrijke strafzaken die tegen een aantal verdachten in 2007/2008 is gestart bij de rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. Amsterdam. Na een zeer langdurige behandeling heeft de rechtbank op 29 januari 2013 vonnissen gewezen. In al deze zaken werd hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een hogere rechter. ingesteld. Op 29 juni 2017 deed het gerechtshof uitspraak: 9 veroordelingen en 1 vrijspraak.

Meerdere verdachten gelijktijdig berecht

De kern van deze zaak was dat 12 verdachten ervan werden beschuldigd in wisselende samenstelling betrokken te zijn geweest bij liquidaties, pogingen daartoe of de voorbereiding daarvan. Het ging veelal om (poging tot/voorbereiding van en gepleegde) moorden die door het Openbaar MinisterieValt onder het ministerie van Justitie. Geeft leiding aan het opsporingsonderzoek van de politie en vervolgt de verdachten. worden gekoppeld aan wat wel het ‘Amsterdamse milieu’ wordt genoemd, in het tijdvak van 1993 tot en met 2006. Een aantal van hen werd bovendien beschuldigd van het vormen van een criminele organisatie, gericht op het plegen van liquidaties en wapendelicten.

2 verdachten overleden

Tijdens de behandeling zijn twee verdachten overleden. Eén verdachteIemand over wie aanwijzingen bestaan dat hij mogelijk een strafbaar feit heeft gepleegd. De wet spreekt over "een redelijk vermoeden van schuld". Een verdachte wordt pas dader genoemd nadat hij is veroordeeld. is aan een ziekte overleden voordat de rechtbank vonnis heeft kunnen wijzen. Een andere verdachte is de in december 2014 de door de rechtbank op vrije voeten gestelde verdachte, A. A.. Hij is tijdens de behandeling van de zaak in hoger beroep in Turkije door geweld om het leven gekomen. Ook op een andere verdachte, S. B., is in januari 2015 in Panama een moordaanslag gepleegd. Hij heeft de aanslag overleefd.

Hoger beroep in alle zaken

In januari 2013 heeft de rechtbank Amsterdam na een langdurig proces van ongeveer 5 jaar in een aantal zaken zware straffen opgelegd. In 3 gevallen is een levenslange gevangenisstraf. In een aantal zaken zijn vrijspraken gevolgd, ook nadat door het Openbaar Ministerie de oplegging van levenslange gevangenisstraf is geëist. In al deze zaken is hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een rechter. ingesteld door de verdachten en in de meeste gevallen ook het Openbaar Ministerie.

‘Deals’ met kroongetuigen

Bijzonder in dit proces was de aanwezigheid van 2 kroongetuigen. Dit zijn personen die in Passage zelf verdachte zijn en met wie het Openbaar Ministerie een ‘deal’ heeft gesloten. Tegenover de verplichting van deze verdachten/getuigen om over bepaalde moorden naar waarheid te verklaren én te getuigen in de zaken van de andere verdachten staat de toezegging door het Openbaar Ministerie dat tegen hen een lagere straf zal worden geëist. Het is uiteindelijk de rechter –in dit geval: het hof- die zal bepalen of de verklaringen van deze kroongetuigen door de strafvorderlijke beugel kunnen en als dat het geval is of deze betrouwbaar zijn en voor het bewijsEen document of stuk dat een standpunt ondersteunt. kunnen worden gebruikt.

Nieuwe kroongetuige in hoger beroep

De verdachte P. la S. was al kroongetuige bij de behandeling in eerste aanlegDe rechterlijke instantie waar de behandeling van een zaak plaatsvindt. De rechtbank is de eerste aanleg, het gerechtshof de tweede aanleg oftewel de hoger-beroepsinstantie (of de Centrale Raad van Beroep, College van Beroep voor het bedrijfsleven of de Afdeling bestuur van de Raad van State).. Tijdens de behandeling in hoger beroep heeft het Openbaar Ministerie bekend gemaakt dat ook met een andere in Passage terechtstaande verdachte (F. R.) een ‘deal’ is gesloten. Daardoor figureren in dit proces nu 2 kroongetuigen, die bovendien zélf van zeer ernstige misdrijven worden verdacht. Het figureren van deze kroongetuigen is 1 van de voor Passage bijzonder kenmerkende kwesties.

Behandeling gecompliceerd

Onderzoek naar juistheid verklaringen

De behandeling van de zaak Passage was nogal gecompliceerd, van meet af aan al en in verhoogde mate in hoger beroep. Dat kwam niet alleen door de grote omvang van de zaak, maar ook door de verwikkelingen tijdens het proces. Zo heeft het gegeven van de in hoger beroep door het Openbaar Ministerie naar voren gebrachte kroongetuige Fred Ros tot gevolg dat er een vrij uitvoerig onderzoek moest worden ingesteld om de inhoud van zijn verklaringen nader op juistheid te kunnen onderzoeken.

Strafzaken met raakvlakken

Voorts werden tijdens de behandeling van de zaak Passage in hoger beroep bij de rechtbank Amsterdam strafzaken aanhangig gemaakt, die inhoudelijk raakvlakken hebben met de zaken die in Passage worden behandeld. Het gaat om de strafzaken tegen de vermeende moordenaars van vastgoedhandelaar Endstra en de strafzaak tegen Willem Holleeder. De voortgang van die strafzaken bij de rechtbank had betekenis voor de voortgang van Passage in hoger beroep en andersom, ook al stond de behandeling van al deze zaken op zichzelf.

Alle ontwikkelingen bij de rechtbank en het gerechtshof

Datum Omschrijving Meer informatie
28 oktober 2008 Schriftelijk verzoek tot wraking ingevolge art. 513 Sv. Verzoek afgewezen. Rekestnummer 08.713  
10 februari 2009 Mondeling verzoek tot wraking ingevolge art. 513 Sv. Verzoek afgewezen. Rekestnummer 09.133  
9 maart 2009 Tussenbeslissingen naar aanleiding van de preliminaire (niet-ontvankelijkheidsverweren), onderzoekswensen en/of voorlopige hechtenis.

Beslissingen:
ECLI:NL:RBAMS:2009:BH7522
ECLI:NL:RBAMS:2009:BI0260
ECLI:NL:RBAMS:2009:BI0266
ECLI:NL:RBAMS:2009:BI0254
ECLI:NL:RBAMS:2009:BI0089
ECLI:NL:RBAMS:2009:BI0258
ECLI:NL:RBAMS:2009:BI0263

14 april 2009 De Telegraaf is, op vordering van een Amsterdamse advocaat en diens cliënt (verdachte in het liquidatieproces Passage), veroordeeld tot het plaatsen van een rectificatie. Dit heeft de rechter in het kort geding van 9 april bepaald.

Uitspraak:
ECLI:NL:RBAMS:2009:BI0693

2 juli 2009 Tussenbeslissing in Passage-proces. 3D-animatie; equality of arms.

Beslissing:
ECLI:NL:RBAMS:2009:BO8055

27 januari 2010 Afwijzing wrakingsverzoek. Volgens de wrakingskamer van de rechtbank Amsterdam hebben de rechters in deze zaak geen blijk van vooringenomenheid gegeven en is van partijdigheid geen sprake.  
27 april 2010 De rechtbank Amsterdam heeft bij tussenbeslissing alle verzoeken van de kroongetuige Peter la S., en ook die van de overige raadslieden, tot nader onderzoek, afgewezen.

Beslissing:
ECLI:NL:RBAMS:2010:BM2493

21 mei 2010 Schriftelijk verzoek tot wraking ingevolge art. 513 Sv. Het verzoek is afgewezen.

Beslissing:
ECLI:NL:RBAMS:2010:BM5302

8 juli 2010 Tussenbeslissing in Passage-proces. Verzoek verhoor getuigen naar aanleiding van verklaringen Q5.

Beslissing:
ECLI:NL:RBAMS:2010:BO8022

18-10-2010 Beslissing voorlopige hechtenis in het Passage-proces.

Beslissing:
ECLI:NL:RBAMS:2010:BO8912

19 oktober 2010 Tussenbeslissing op aanhoudingsverzoek raadslieden verdachte in Passage-proces.

Beslissing:
ECLI:NL:RBAMS:2010:BO8915

20 oktober 2010 Behandeling zaak Dino S. medio 2011  
4 november 2010 Tussenbeslissing op verzoek opheffing dan wel schorsing van de voorlopige hechtenis van verdachten en afsplitsing van de "1993-zaken".  
13 december 2010 Opheffing bij tussenbeslissing van de voorlopige hechtenis in de zaak NICHT (13/529027-07) en de 140-zaak (parketnummer 13/529010-09) in het Passage-proces.

Beslissing:
ECLI:NL:RBAMS:2010:BO7048

18 april 2011 Tussenbeslissing in Passage-proces. Verzoek horen getuigen en toevoeging stukken aan Passagedossier.

Beslissing:
ECLI:NL:RBAMS:2011:BW1452

13 december 2011 Tussenbeslissing in Passage-proces. Verzoek om toevoeging conceptverweer aan dossier; nader onderzoek naar getuigenbescherming; fatale termijn voor onderzoekswensen.

Beslissing:
ECLI:NL:RBAMS:2011:BW1461

12 april 2012 Tussenbeslissing verzoek opheffing voorlopige hechtenis Dino S.

Beslissing:
ECLI:NL:RBAMS:2012:BW1982

12 april 2012 Tussenbeslissing over opheffing voorarrest Dino S. Vraag en antwoord  
24 april 2012 Agenda zittingen Passage 24 april 2012  
2 januari 2013 Agenda 22-1-2013 om 9.30 uur: formele sluitingszitting Let op: locatie van de zitting op 22-1 is Parnassusweg 220 29-1-2013 om 10.00 uur: uitspraak  
29 januari 2013 Uitspraken liquidatieproces Passage

Uitspraken:
ECLI:NL:RBAMS:2013:CA4041
ECLI:NL:RBAMS:2013:BY9841
ECLI:NL:RBAMS:2013:BZ0392
ECLI:NL:GHAMS:2012:BZ3415
ECLI:NL:RBAMS:2013:1289
ECLI:NL:RBAMS:2013:1290
ECLI:NL:RBAMS:2013:1291
ECLI:NL:RBAMS:2013:1292
ECLI:NL:RBAMS:2013:1294
ECLI:NL:RBAMS:2013:1295
ECLI:NL:RBAMS:2013:1296

25 juni 2013 Beslissing op een preliminair verweer. Berechting door een onpartijdige rechter in eerste aanleg?

Beslissing:
ECLI:NL:GHAMS:2013:1825

25 juni 2013 Beslissing op een preliminair verweer. Ten onrechte opnieuw in rechte betrokken. Toetsingskader en beoordeling nieuwe bezwaren.

Beslissing:
ECLI:NL:GHAMS:2013:1826

27 september 2013 Tussenbeslissing op verweer schending specialiteitsbeginsel in de overleveringsprocedure

Beslissing:
ECLI:NL:GHAMS:2013:3123

27 september 2013 Beslissing op een preliminair verweer. Berechting door een onpartijdige rechter in eerste aanleg?

Beslissing:
ECLI:NL:GHAMS:2013:3124

27 september 2013 Tussenbeslissing. Is het hoger beroep in de strafzaak door het OM in strijd met het recht ingesteld?

Beslissing:
ECLI:NL:GHAMS:2013:3125

30 september 2014 Tussenbeslissing n.a.v. vordering AG tot voeging van de verklaringen van een 'kroongetuige' in het dossier

Beslissing:
ECLI:NL:GHAMS:2014:4008

28 oktober 2014 Beslissing op verzoek tot schorsing van de voorlopige hechtenis

Beslissing:
ECLI:NL:GHAMS:2014:4417

06 november 2014 Beslissing voorzitter over plaats van publiek en pers in zittingszaal op vordering advocaat-generaal

Beslissing:
ECLI:NL:GHAMS:2014:4608

23 januari 2015 Het Openbaar Ministerie heeft in hoger beroep een tweede kroongetuige geïntroduceerd. Overwegingen en beslissingen over de voortgang van de behandeling van de zaken in hoger beroep

Overwegingen en beslissingen:
ECLI:NL:GHAMS:2015:120

21 september 2015 Beslissingen op verzoeken tot informatieverstrekking door openbaar ministerie over kaders getuigenbescherming met het oog op toetsing door het hof. Beslissingen op getuigenverzoeken met het oog op beoordeling overeenkomst met en betrouwbaarheid van (kroon)getuigen.

Beslissingen:
ECLI:NL:GHAMS:2015:3882

6 oktober 2015 Strekking en reikwijdte verschoningsrecht getuige ex artikel 217 Sv. in gelijktijdig doch niet gevoegd behandelde strafzaken

Uitspraak:
ECLI:NL:GHAMS:2015:4303

22 december 2015 De verdachte verzoekt schorsing van de voorlopige hechtenis teneinde een in een andere strafzaak onherroepelijk opgelegde vrijheidsstraf ten uitvoer te kunnen laten leggen. Hof wijst het verzoek af en wijst op de in art. 68 Sv. neergelegde wettelijke opdracht aan OM tot verrekening.

Beslissing:
ECLI:NL:GHAMS:2015:5309

20 mei 2016 Voorlopige hechtenis van kroongetuige (in de zin van art. 226g Sv.) en aan die getuige gedane toezeggingen. Is het Openbaar Ministerie gehouden om over het al dan niet ten uitvoer leggen van die hechtenis en hetgeen daaromtrent aan de getuige mogelijk is toegezegd (op voorhand) verantwoording af te leggen aan de rechter in de zaak waarin de getuige verklaart? Beslissing op een daartoe strekkend verzoek van medeverdachten in wier zaken de kroongetuige verklaart

Beslissing:
ECLI:NL:GHAMS:2016:1946

26 augustus 2016 Beslissingen over gevangenhouding Fred R. en Dino S.

Beslissingen:
ECLI:NL:GHAMS:2016:3477

22 november 2016 Eisen Openbaar Ministerie in hoger beroep  
9 december 2016 Fred R. wordt niet vrijgelaten  
29 juni 2017 Uitspraken gerechtshof, 9 veroordelingen en 1 vrijspraak Uitspraken