Inhoud
U start de procedure: u bent eiser
U kunt een procedure starten als:
- de persoon met de letselschade (of zijn nabestaande)
- de persoon of organisatie (of zijn verzekeraar) die aansprakelijk wordt gehouden.
Lees hieronder bij stap 1 hoe u een uitgebreide dagvaardingsprocedure kunt starten bij de civiele rechter.
U kreeg een dagvaarding: u bent gedaagde
Is een persoon of organisatie (de eiserDegene die een civiele dagvaardingsprocedure of een bestuursrechtelijke procedure begint.) een procedure tegen u gestart? Dan leest u in de dagvaardingOproep om voor de rechter te verschijnen. wat u samen met uw advocaat kunt doen.
Lees hieronder bij stap 2 wat u kunt doen.
Uitgebreide procedure letselschade bij een schadebedrag van €25.000 of meer
1. Procedure starten met een dagvaarding
Heeft u een letselschade na bijvoorbeeld een verkeersongeval en is het schadebedrag meer dan €25.000? Dan kunt u een uitgebreide procedure starten. U start de dagvaardingsprocedure door de andere partij op te roepen om voor de rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. te verschijnen (dagvaarden). Deze oproep heet een dagvaarding. U bent de eiser.
Betekening dagvaarding
Een advocaatRaadsman of raadsvrouw in juridische aangelegenheden. Een advocaat is lid van de Nederlandse Orde van Advocaten. en gerechtsdeurwaarderEen bij koninklijk besluit benoemde openbaar ambtenaar, die belast is met het uitbrengen van dagvaardingen en andere exploten en het verrichten van ontruimingen, inbeslagnemingen en executoriale verkopingen. Een deurwaarder kan ook optreden als proces- of rolgemachtigde en rechtsbijstand verlenen. schrijven de dagvaarding, zorgen voor uitreiking van de dagvaarding aan de andere partij (betekening) en sturen deze naar de rechtbank.
Inhoud dagvaarding
In de dagvaarding staat onder meer:
- de datum van de betekeningUitreiking van gerechtelijke stukken, zoals een dagvaarding, een oproeping of een vonnis, aan een verdachte, een getuige, een gedaagde partij of belanghebbende.
- uw voornamen, naam, adres en woon- of vestigingsplaats
- de voornamen, de naam en het kantooradres van de deurwaarderEen bij koninklijk besluit benoemde openbaar ambtenaar, die belast is met het uitbrengen van dagvaardingen en andere exploten en het verrichten van ontruimingen, inbeslagnemingen en executoriale verkopingen. Een deurwaarder kan ook optreden als proces- of rolgemachtigde en rechtsbijstand verlenen.
- de naam en de woonplaats van de andere partij
- wat u wilt en waarom (eisStrafrecht: Straf die de verdachte volgens de officier van justitie zou moeten krijgen. Civiel recht: wat iemand in een rechtszaak eist van de tegenpartij. en gronden)
- welke bewijzen u heeft voor uw standpunt (een ingevuld schadeformulier of een verklaring van een arts)
- locatie rechtbank
- de datum en tijd van de zitting waarop de rechter de zaak behandelt (rolzittingZitting in civiele zaken waar procedurele beslissingen worden genomen en de documenten (stukken) van de partijen worden uitgewisseld.)
- naam en adres van uw advocaat
De deurwaarder ondertekent de dagvaarding.
Bewijsstukken
Heeft u bewijsstukken die uw verhaal ondersteunen? Uw advocaat kan deze bij de dagvaarding voegen. Bijvoorbeeld een ingevuld schadeformulier of correspondentie met de tegenpartij. U kunt ook getuigen vragen hun verhaal op te schrijven (getuigenverklaring).
2. Reageren op de dagvaarding
Als ontvanger van de dagvaarding bent u de gedaagdeIn civiel recht: degene tegen wie een eis of vordering wordt gericht in de dagvaardingsprocedure. Tegenpartij van de eiser.. Voor u is een advocaat ook verplicht.
Eens met de dagvaarding
Bent u het eens met de dagvaarding, erkent u de vordering? Neem dan zo snel mogelijk contact op met de advocaat van de eiser. Als u het voor de zittingsdatum samen eens wordt over de aansprakelijkheid en de hoogte van de schadevergoeding, kan de deurwaarder besluiten de letselschadeprocedure in te trekken. U voorkomt daarmee dat u de proceskostenKosten die gemaakt worden om de procedure te kunnen voeren, zoals bijvoorbeeld de kosten van juridische bijstand en reis- en verblijfskosten. van de eiser moet betalen als deze gelijk krijgt.
Niet eens met de dagvaarding
Als u het niet eens bent met de dagvaarding, zijn er 2 mogelijkheden: u reageert schriftelijk of u reageert niet.
U reageert schriftelijk
U kunt de rechter via uw advocaat een brief sturen waarin u reageert op de inhoud van de dagvaarding. U geeft hierin ook aan welke bewijzen u heeft voor uw standpunt. Bijvoorbeeld een ingevuld schadeformulier of correspondentie met de tegenpartij. Uw brief heet een conclusie van antwoordHet eerste verweer van de gedaagde tegen hetgeen de eiser stelt in een civiel proces in de dagvaardingsprocedure..
Tegenvordering
Heeft u een eigen vordering op de partij die de rechtszaak is gestart (eiser)? U kunt deze tegenvordering in de conclusie van antwoord opnemen. Uw vordering heet dan een eis in reconventieTegeneis; door de gedaagde tegelijk met de conclusie van antwoord ingediende vordering.. De eis in de dagvaarding is de eis in conventie.
Bewijsstukken
Heeft u bewijsstukken die uw verhaal ondersteunen? Uw advocaat dient deze bij de conclusie van antwoord te voegen. Bijvoorbeeld een ingevuld schadeformulier of correspondentie met de tegenpartij. U kunt ook getuigen vragen hun verhaal op te schrijven (schriftelijke getuigenverklaring).
Conclusie van antwoord opsturen
Uw advocaat stuurt de conclusie van antwoord met de bewijsstukken naar de rechtbank. Het moet daar uiterlijk op de dag voor de rolzitting binnen zijn.
Uitstel
U kunt in principe geen uitstel krijgen om te reageren. Hierop zijn twee uitzonderingen. Vraag ernaar bij uw advocaat. Deze informatie vindt u terug in het landelijk procesreglement voor civiele dagvaardingszaken bij de rechtbanken, artikel 2.11 en 2.12, zie onder.
Bekijk voor meer informatie het landelijk procesreglement civiele dagvaardingszaken rechtbanken.
De rechtbank willigt het verzoek in als het niet leidt tot een onredelijke vertraging van de procedure.
Reageert u niet op de dagvaarding, dan doet de rechter later toch uitspraak. Deze uitspraak heet een verstekvonnisVeroordeling die wordt uitgesproken terwijl de gedaagde of verdachte niet in de procedure is verschenen.. De rechter stelt dan meestal de eiser in het gelijk.
3. Rolzitting
De zitting die in de dagvaarding wordt genoemd, heet een rolzitting. Een rolzitting is een wekelijkse zitting in civiele dagvaardingszaken, waarbij procedurele beslissingen worden genomen. Op deze zitting is er nog geen uitgebreide behandeling van uw letselschadezaak. De rechter controleert of de dagvaarding goed is uitgebracht, bekijkt of de tegenpartij (gedaagde) heeft gereageerd en beslist hoe de procedure verder gaat.
Aanwezigen rolzitting
Partijen en hun advocaten zijn niet aanwezig bij een rolzitting.
Gedaagde heeft niet (tijdig) gereageerd
Heeft u als gedaagde niet, of niet op tijd, schriftelijk gereageerd? De rechter bepaalt direct dat hij 4 weken later uitspraak doet.
Verstekvonnis
U heeft verstekNiet verschijnen van de gedaagde of de verdachte op de rechtszitting. laten gaan en de uitspraak heet een verstekvonnis. De rechter stelt dan meestal de eiser in het gelijk. Hij kan u ook veroordelen de proceskosten van de eiser te betalen, vaak zijn dit de griffierechten en kosten voor de advocaat en gerechtsdeurwaarder.
Alsnog reageren
Na de zitting krijgt u een brief met de datum voor het verstekvonnis. Meldt u zich via uw advocaat vóór die datum alsnog bij de rechtbank? Dan ‘zuivert’ u het verstek en wordt de letselschadeprocedure toch voortgezet.
Verdere procedure
De rechter bepaalt op de rolzitting hoe de letselschadeprocedure verder gaat: er volgt een schriftelijke ronde of een zitting. Na de rolzitting krijgt uw advocaat een brief van de rechtbank. Hierin staat hoe de procedure verder verloopt.
4. Schriftelijke ronde
Reactie eiser
In een letselschadeprocedure krijgt u als eiser het eerste gelegenheid om te reageren op de reactie (de conclusie van antwoord) van de gedaagde. Uw advocaat doet dit door een brief te sturen aan de rechter. Deze brief heet een conclusie van repliekDatgene wat de eiser aanvoert ter weerlegging van hetgeen de gedaagde in de conclusie van antwoord heeft gesteld (civiele zaken).. De termijn voor het indienen van een conclusie van repliek is 6 weken, tenzij er een inhoudelijk tussenvonnis is gewezen dan wordt de termijn verkort naar 4 weken. (Zie ook artikel 2.7 van het procesreglement.). Heeft u meer tijd nodig, dan kan uw advocaat een brief met verzoek om uitstel sturen.
Reactie gedaagde
Als gedaagde in een letselschadekwestie kunt u via uw advocaat in een brief aan de rechter weer reageren op het stuk van eiser. Deze brief heet een conclusie van dupliekHet antwoord van de gedaagde op de conclusie van repliek door de eiser in de dagvaardingsprocedure (civiele zaken).. De termijn voor het indienen van een conclusie van dupliek is 6 weken, tenzij er een inhoudelijk tussenvonnis is gewezen dan wordt de termijn verkort naar 4 weken. (Zie ook artikel 2.7 van het procesreglement.) Heeft u meer tijd nodig, dan kan uw advocaat een brief met verzoek om uitstel sturen.
Verdere procedure
Er zijn nu 3 mogelijkheden. De rechter:
- geeft een tussenvonnis in uw letselschadezaak waarin hij vraagt om extra bewijsEen document of stuk dat een standpunt ondersteunt. (schriftelijk bewijs of het horen van getuigen of deskundigen)
- nodigt u en de tegenpartij uit voor een zitting
- doet einduitspraak (eindvonnis)
5. Zitting
Beide partijen krijgen een uitnodiging voor de zitting. In die oproep staat wanneer en waar de zitting plaatsvindt. Schikt de datum u niet, dan kan uw advocaat contact opnemen met de griffieAdministratieve afdeling van een gerecht.. Informatie hierover vindt u in de brief.
Schriftelijke informatie
Wilt u nieuwe schriftelijke informatie tijdens de zitting bespreken? Uw advocaat stuurt deze stukken dan naar de rechter en naar de tegenpartij in deze letselschade kwestie. De stukken moeten minimaal 2 weken voor de zitting binnen zijn.
Aanwezigen zitting
Het is niet verplicht om naar de zitting te komen. Als u niet verschijnt, kan dit ertoe leiden dat de rechter in uw nadeel beslist. Als u komt, kunt u eventuele vragen van de rechter beantwoorden.
Getuige
Tijdens de zitting worden gewoonlijk geen getuigen gehoord. De rechter beslist of hij getuigen wil horen en in welke fase van de procedure.
Openbaar
De zitting is in beginsel openbaar. Dit betekent dat iedereen de zitting mag bijwonen. De rechter kan in bepaalde situaties beslissen dat de zitting (deels) achter gesloten deuren plaatsvindt.
Conflictoplossing
Tijdens de zitting onderzoekt de rechter met beide partijen welke oplossingsmethode het beste past bij deze letselschadeprocedure: mediationAlternatieve methode om geschillen buiten de rechter om op te lossen. Wordt ook alternatieve geschilbeslechting genoemd., schikking of een uitspraak van de rechter.
Schikking
De rechter kan een voorlopig oordeel over de letselschadekwestie geven. Hij vertelt hoe hij tegen de zaak aankijkt. Vaak stelt hij dan de partijen in de gelegenheid om samen tot een oplossing (schikkingTussentijdse overeenkomst tussen partijen waarmee het conflict is opgelost voordat de civiele of bestuursrechter een uitspraak heeft gedaan.) te komen. Als beide partijen dat willen, onderbreekt de rechter daarvoor de zitting. Buiten de rechtszaal (‘op de gang’), probeert u er samen met de tegenpartij het letselschadegeschil op te lossen.
Op de afgesproken tijd komt u weer terug in de rechtszaal. Heeft u samen een oplossing gevonden over het letselschadegeschil, dan wordt deze schikking op papier gezet, in een proces-verbaal1. Schriftelijk verslag van hetgeen op rechtszittingen aan de orde is gekomen; 2. Officieel schriftelijk verslag van politieambtenaren met feiten die ze hebben waargenomen en met een verklaring die ze hebben opgetekend uit de mond van een verdachte of getuige.. Beide partijen ondertekenen dit. Een kopie van het proces-verbaal krijgt u thuisgestuurd.
De schikking is een bindende afspraak. Beide partijen moeten die afspraak over de letselschadekwestie nakomen.
Mediation naast rechtspraak
Een gerechtelijke procedure richt zich op de juridische aspecten van een conflict. Met mediation zoekt u samen met de andere partij(en) naar een oplossing voor alle aspecten van het conflict. Daarom kijkt de rechter of uw letselschadezaak zich leent voor mediation. U kunt ook zelf aangeven dat u de letselschade kwestie via mediation wilt oplossen.
6. Uitspraak (vonnis)
Geen uitspraak
Een rechtszaak eindigt zonder uitspraak:
- als de deurwaarder de procedure intrekt
- als u via mediation een akkoord bereikt
- wanneer u een schikking treft
Heeft u een akkoord bereikt over uw letselschadegeschil, dan kan de rechter de gemaakte afspraken eventueel ook vastleggen in een uitspraak.
Wel uitspraak
Aan het einde van de zitting zegt de rechter wanneer de uitspraak volgt (vonnisEen uitspraak in een procedure die begint met een dagvaarding.)) in uw letselschadegeschil. Meestal is dat 6 weken na de zitting. Uw advocaat krijgt het vonnis toegestuurd.
Oordeel
Als de rechter de schadeclaim toewijst, staat in het vonnis waarom hij tot dat oordeel is gekomen en hoe hoog de schadevergoeding is. Ook als de rechter de vordering afwijst, leest u in het vonnis wat daarvoor de reden is.
Kosten tegenpartij betalen
De rechter kan bepalen dat de verliezende partij (een gedeelte van) de proceskosten moet betalen die de andere partij heeft gemaakt. Dat zijn bijvoorbeeld de kosten van een advocaat. De rechter bepaalt de hoogte van het bedrag.
7. Verzet, hoger beroep en cassatie
Verzet
Heeft de rechter een verstekvonnis uitgesproken omdat u als tegenpartij (gedaagde) niet reageerde in de procedure? U kunt in verzetBezwaar tegen een uitspraak die is gedaan zonder dat de procespartij daarbij aanwezig was. tegen dit vonnis. Dit doet u door de oorspronkelijke eiser te dagvaarden voor dezelfde rechter. Dit moet u binnen 4 weken doen. In de verzetdagvaarding neemt u uw bezwaren op. Hierna behandelt de rechter de zaak alsnog inhoudelijk.
Hoger beroep
Als u het niet eens bent met het vonnis van de rechter kunt u in hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een hogere rechter. gaan. Dan legt u uw letselschadezaak voor een nieuwe behandeling voor aan het gerechtshof. Dit moet u binnen 3 maanden na de uitspraak doen. Een advocaat moet het hoger beroep instellen.
Cassatie
Bent u het daarna niet eens met de uitspraak van het gerechtshofGerecht dat zaken in hoger beroep behandelt. Nederland kent vier gerechtshoven., dan kunt u binnen 3 maanden in cassatie. Een cassatieberoep is een verzoek aan de Hoge Raad der Nederlanden om een eerdere uitspraak over uw letselschadekwestie van een gerechtshof te vernietigen. Ook hiervoor heeft u een advocaat nodig.
Kosten uitgebreide procedure
Aan de procedures zijn kosten verbonden. Als eiser betaalt u de kosten van de deurwaarder. Ook betaalt u de kosten voor de behandeling van uw zaak door de rechter: de griffierechten. Daarnaast betaalt u voor een advocaat of mediator als u deze inschakelt.
Doorlooptijd uitgebreide procedure
In een deelgeschilprocedure streeft de rechter naar een snelle afhandeling binnen 3 maanden. Een uitgebreide procedure (bodemprocedureTerm die gebruikt wordt voor een normale, uitgebreide procedure bij de rechtbank, in vergelijking met het kort geding (voorlopige voorziening).) duurt minimaal 3 maanden. Een spoedprocedure (kort geding) duurt minimaal 4 weken.
Juridisch advies
De Rechtspraak geeft geen juridisch advies. Rechters en anderen bij de Rechtspraak zijn onpartijdig en mogen daarom geen advies geven. Wilt u hulp met uw situatie, documenten, of iemand die het woord voor u doet tijdens een zitting? Dan heeft u een advocaat of juridisch adviseur nodig.
Voor meer informatie of hulp, bezoek de contactpagina. Daar vindt u antwoorden op veelgestelde vragen en informatie over hoe u ons kunt bereiken.