TBS met dwangverpleging voor verdachte met neuro-cognitieve stoornis
De deskundigen hadden een rechterlijke machtiging in het kader van de Wet zorg en dwang geadviseerd. Het hof heeft onderzocht of dit tot de mogelijkheden behoort. In een eerder stadium zijn 32 instellingen bevraagd om de Iemand over wie aanwijzingen bestaan dat hij mogelijk een strafbaar feit heeft gepleegd. De wet spreekt over "een redelijk vermoeden van schuld". Een verdachte wordt pas dader genoemd nadat hij is veroordeeld. met een rechtelijke machtiging op te nemen. Al deze instellingen hebben dit echter geweigerd. Er is, ook in de fase van het Het opnieuw behandelen van een zaak door een hogere rechter., geen geschikte zorgaanbieder voor de uitvoering van een rechterlijke machtiging gevonden. Als het hof een rechterlijke machtiging zou verlenen, bestaat het grote risico dat de verdachte op straat zal komen te staan. Het hof acht dit vanuit veiligheidsoogpunt en ook voor de verdachte zelf zeer onwenselijk.
Het hof vraagt in het Uitspraak van een gerechtshof of de Hoge Raad in een civiele dagvaardingsprocedure of van een strafzaak. nadrukkelijk aandacht voor de gevolgen van de per 1 januari 2020 doorgevoerde wetswijziging waarbij de mogelijkheid is komen te vervallen om op grond van artikel 37 Sr (oud) de Een maatregel kan worden opgelegd na het begaan van een strafbaar feit. Er kunnen maatregelen worden opgelegd in plaats van een straf of naast een straf. Voorbeelden zijn: terbeschikkingstelling (tbs), plaatsing in een psychiatrisch ziekenhuis, ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel, onttrekking van voorwerpen aan het verkeer. van plaatsing in een psychiatrisch ziekenhuis voor de duur van maximaal één jaar op te leggen. Naar het oordeel van het hof heeft deze wetswijziging een leemte in het stelsel van strafrechtelijke en forensische zorg doen ontstaan die niet wordt gedicht door de gelijktijdige invoering van artikel 2.3 van de Wet forensische zorg, op grond waarvan een zorg- of rechterlijke machtiging kan worden afgegeven. Anders dan bij de voormalige maatregel van artikel 37 Sr (oud), biedt deze machtiging immers niet zonder meer een passend kader voor de behandeling en begeleiding van personen die zijn veroordeeld wegens het plegen van een of meerdere strafbare feiten en bij wie de zorgbehoefte samenhangt met de noodzaak tot het waarborgen van de veiligheid van de samenleving. De zorg die binnen het kader van een zorg- of rechterlijke machtiging kan worden geboden, blijkt in de praktijk niet steeds voldoende toegerust op de specifieke behoeften van deze doelgroep en de daarmee samenhangende forensische- en veiligheidsaspecten.
De gevolgen daarvan zijn volgens het hof verstrekkend. Waar de rechter vóór 1 januari 2020, in gevallen waarin een strafbaar feit niet aan de verdachte kon worden toegerekend, kon volstaan met een relatief kortdurende en minder ingrijpende maatregel van plaatsing in een psychiatrisch ziekenhuis, ontbreekt die mogelijkheid nu. Het hof acht dit een uiterst onbevredigend gevolg van de huidige wettelijke regeling. De verdachte valt in dit geval tussen wal en schip; het reguliere kader van de verplichte geestelijke gezondheidszorg sluit niet steeds aan bij de specifieke forensische zorgbehoefte, terwijl het strafrechtelijke kader niet langer voorziet in een minder ingrijpende maatregel die juist voor dergelijke situaties was bedoeld. Daarmee dreigt een situatie te ontstaan waarin de verdachte óf niet de zorg ontvangt die hij nodig heeft, óf wordt geconfronteerd met een aanzienlijk zwaardere maatregel dan passend zou zijn geweest. Daarbij komt dat deze leemte niet alleen nadelige gevolgen heeft voor de verdachte, maar ook voor de rechtspleging en de samenleving als geheel. Aangenomen kan worden dat de afschaffing van de maatregel van plaatsing in een psychiatrisch ziekenhuis leidt tot het instellen van meer rechtsmiddelen, langere wachttijden voor plaatsing in een TBS-kliniek en uiteindelijk hogere kosten. Dit terwijl daardoor in bepaalde zaken ook de mogelijkheid is ontnomen om een meer passende maatregel op te leggen.