Even voorstellen: raadsheer handelsrecht Liesbeth Dousma-Valk
In nieuwsprogramma’s op tv zie je geregeld een persoon in toga uitspraak doen in een rechtszaak. Wat is er allemaal voor nodig om tot een uitspraak te komen? Wie werken er aan mee om dit mogelijk te maken? Het gerechtshofGerecht dat zaken in hoger beroep behandelt. Nederland kent vier gerechtshoven. Den Haag behandelt straf-, handels-, familie- en belastingzaken in hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een hogere rechter.. Hoger beroep houdt in dat als je het niet eens bent met een uitspraak van de rechtbank in jouw zaak, je naar het hof kunt om een nieuwe beoordeling te vragen.
In deze rubriek vertelt telkens een andere professional over zijn of haar werk bij ons hof. Zo geven we een inkijk achter de schermen. Vandaag is Liesbeth Dousma-Valk, senior raadsheerRechter bij het gerechtshof of de Hoge Raad. Ook een vrouwelijke raadsheer wordt raadsheer genoemd, want met een raadsvrouw/raadsman wordt een advocaat bedoeld. handelsrecht, aan het woord.
Liesbeth Dousma-Valk werkt ruim 15 jaar in de teams handelsrecht van het gerechtshof Den Haag. Als senior raadsheer behandelt ze handelszaken. Bij het gerechtshof gebeurt dat altijd in een meervoudige kamerEen kamer van een gerecht, bestaande uit ten minste drie rechters. De meervoudige kamer beslist over zware of ingewikkelde zaken. In hoger beroep worden de zaken veelal door een meervoudige kamer behandeld., bestaande uit 3 raadsheren. Raadsheer is een (oude) term voor een rechter die zaken in hoger beroep behandelt. Ook een vrouw kan raadsheer zijn.
Loopbaan
Na haar studie rechten aan de Universiteit Leiden, met als afstudeerrichting civiel rechtRecht dat betrekking heeft op geschillen tussen burgers onderling, tussen bedrijven onderling of burgers en bedrijven. Het civiel recht wordt ook burgerlijk recht of privaatrecht genoemd., startte Liesbeth met de raio-opleiding om rechter te worden. Ze verdiepte zich vooral in civiel recht, maar ook in strafrecht. Om brede juridische ervaring op te doen, liep ze als onderdeel van de raio-opleiding stage bij een groot advocatenkantoor in Den Haag. Ook was ze in het kader van de opleiding een tijdje officier van justitieEen officier van justitie is een vertegenwoordiger van het Openbaar Ministerie in de rechtszaal. De officier van justitie is verantwoordelijk voor het opsporen en vervolgen van strafbare feiten. De officier beslist of iemand voor de rechter moet komen en eist een straf als de verdachte schuldig is.. Na de raio-opleiding startte ze bij de rechtbank Den Haag als strafrechter. Later werd ze daar rechter voor civiele zaken. Op een gegeven moment had ze behoefte aan verandering en stapte Liesbeth over naar het Haagse hof.
Handelszaken
'Bij handelszaken gaat het over geschillen tussen 2 private partijen, ofwel personen of organisaties,' legt Liesbeth uit. 'Denk hierbij bijvoorbeeld aan een burenruzie over een erfgrens, een conflict tussen 2 grote bedrijven over de uitleg van een contract of een verhuurder die een huurder uit zijn huis wil laten zetten. Er zijn grote en kleine zaken. Die ‘kleine’ zaken zijn voor betrokkenen vaak wél groot, dus ze zijn zeker niet minder belangrijk. Ik behandel zelf veel zaken over overheidsaansprakelijkheid. De burger of een bedrijf staat dan in zo’n zaak tegenover de overheid. Het gaat dan bijna altijd om schadevergoedingszaken. Dan kan het bijvoorbeeld gaan om schade door onterechte strafvervolging, een geweigerde vergunning of onvoldoende toezicht door de overheid.' Ze kan 2 voorbeelden geven van grote schadevergoedingszaken tegen de overheid die ze ooit behandelde. Bij de rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. boog ze zich over geleden schade door de vuurwerkramp in Enschede. Bij het hof deed ze uitspraak in de zaak van de ‘moeders van Srebrenica’. Deze historische zaken zijn haar ook het meeste bijgebleven.
Samenwerking
'Het grote verschil met werken bij de rechtbank is dat je bij het gerechtshof altijd in een ‘meervoudige kamerOnderdeel van een rechterlijk college, zoals een strafkamer, belastingkamer, vreemdelingenkamer of militaire kamer. Zie ook: Enkelvoudige kamer en Meervoudige kamer.’ zit. Dat betekent dat je samen met 2 collega-rechters een beslissing neemt. Je neemt een beslissing nooit alleen,' vertelt Liesbeth. 'Daarnaast werk ik samen met de griffieAdministratieve afdeling van een gerecht.. Dat is de administratie van het hof. Zonder hen zou het systeem in elkaar vallen. Op sommige zaken hebben we ook een gerechtsjurist of juridisch adviseur om ons bij te staan.'
Werkdag
Een typische werkdag bestaat niet, blijkt uit het verhaal van de raadsheer. 'Soms werk je een of meer dagen achter elkaar aan één dossier. Dat betekent lezen en aantekeningen maken en werken aan een conceptuitspraak. Andere dagen werk je aan meerdere dossiers, heb je overleg over een zaak, lees je conceptuitspraken van een collega of heb je zitting.'
Duidelijkheid
'Je probeert als rechter een deel van de oplossing te zijn bij problemen die mensen met elkaar hebben,' stelt Liesbeth. 'Geregeld kun je je bij beide standpunten wel iets voorstellen. Je probeert te achterhalen waar een zaak echt om draait. Met alle wetten, regels en dergelijke die we in Nederland hebben, probeer je dan tot een zo rechtvaardig mogelijke oplossing te komen. Je realiseert je dat je een grote verantwoordelijkheid draagt. Het kan juridisch ingewikkeld en een enorme puzzel zijn, maar je moet ook oog hebben voor de praktische en menselijke kant. Er kan veel leed achter een zaak zitten. Dat leed kun je niet altijd wegnemen en het gehele probleem los je ook niet altijd op. Je geeft als rechter in ieder geval wel duidelijkheid door uitspraak te doen.'
Lees ook de interviews met andere collega's uit onze rubriek 'Even voorstellen'.