Frits Bakker: 'Géén discussie over rechtsstaat'

Nieuwjaarstoespraak

In tijden van polarisatie kan er over alles worden gediscussieerd. Maar niet over de rechtsstaat, waarin iedereen gelijk is en waarin de rechter waakt over de grondrechten van iedereen. In tijden van polarisatie en veel meningen is het misschien nog wel extra belangrijk dat de rechter onafhankelijk en onpartijdig oordeelt. Rechtspraak maakt samen leven mogelijk.

Dit zei Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, vandaag (donderdag 12 januari) in zijn nieuwjaarstoespraak (pdf, 140 KB) tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst van de Rechtspraak. Bakker noemde 2017 vooral een ‘spannend’ jaar. In de eerste plaats omdat er verkiezingen voor een nieuwe Tweede Kamer zijn. Deze verkiezingen leiden tot een nieuw kabinet. ‘Het is altijd even afwachten wat we aan elkaar hebben’, aldus Bakker. ‘Een nieuw kabinet komt met wetsvoorstellen waarover wij gaan adviseren. En als die wetsvoorstellen eenmaal wet zijn, gaan rechters ze toepassen in de rechtszaal.’

Digitaal procederen

Voor de Rechtspraak wordt 2017 ook een spannend jaar omdat digitaal procederen in civiel recht en bestuursrecht wettelijk verplicht wordt. Vorig jaar nam het parlement de benodigde wetgeving aan. In 2016 is er veel op vrijwillige basis geëxperimenteerd en geoefend met digitaal procederen. ‘We zijn klaar voor de volgende fase’, aldus Bakker. Hij stipte wel aan dat het een complex proces is met veel afhankelijkheden.

Groot belang

Het digitaliserings- en moderniseringsprogramma Kwaliteit en Innovatie (KEI) is van groot belang, zei Bakker tijdens zijn nieuwjaarstoespraak: ‘Rechtspraak is er voor de samenleving; rechtspraak is afhankelijk van het vertrouwen dat mensen hebben in rechters. Vertrouwen gaat ook heel erg over prestaties en professionaliteit. Blijven werken op papier is geen optie. Moderne, snelle en begrijpelijke rechtspraak is wat de samenleving vraagt en dat leveren wij.’

Maatschappelijk effectief

De modernisering helpt rechters ook maatschappelijk effectieve rechtspraak te leveren, aldus Bakker. Als voorbeelden van maatschappelijk effectieve rechtspraak noemde Bakker een aantal voorbeelden: het Netherlands Commercial Court dat dit jaar van start gaat voor de beslechting van grote, internationale handelsconflicten, een nieuwe werkwijze van familierechters gericht op het beperken van schade bij kinderen in geval van vechtscheidingen en de Spreekuurrechter, een laagdrempelig initiatief van de rechtbank Noord-Nederland om snel en goedkoop een conflict te beslechten.