Nieuws Raad voor de rechtspraak

Het Europees netwerk van Raden voor de rechtspraak (ENCJ) heeft vrijdag de Verklaring van Riga aangenomen. Hierin worden gebieden benoemd waar zich volgens de ENCJ bedreigingen voor de rechtsstaat voordoen. Denk aan politieke verschuivingen, maatschappelijke veranderingen, wijzigingen in het medialandschap of de gevolgen van digitale ontwikkelingen. Ook presenteerde het netwerk de uitkomst van de 'Survey on independence', een enquête onder Europese rechters over hun onafhankelijkheid.

Met het vaststellen van een rechtspraakstrategie voor artificiële intelligentie (AI) is onlangs het landelijk programma AI bij de Rechtspraak van start gegaan. De Rechtspraak ziet het belang om mee te gaan in de ontwikkelingen van artificiële intelligentie en ziet veel toegevoegde waarde in het gebruik van AI. Tegelijkertijd erkent de Rechtspraak de potentiële bedreigingen die AI kan hebben op haar kernwaarden onafhankelijkheid, onpartijdigheid, deskundigheid en integriteit. AI zal effect hebben op hoe de Rechtspraak werkt, het rechtspreken en het toezichthouden.

De Raad voor de rechtspraak juicht invoering van de elektronische detentie als zelfstandige hoofdstraf toe. Dat schrijft de Raad – na overleg met de gerechten – in een advies over het initiatiefwetsvoorstel 'Slimmer straffen'. Het voorstel geeft rechters de mogelijkheid om te kiezen voor elektronische detentie in plaats van een korte gevangenisstraf, taakstraf of boete. Zij zijn daarmee nog beter in staat om maatwerk te leveren.

De Rechtspraak herkent zich in de analyse van de Algemene Rekenkamer over het functioneren van de strafrechtketen. Dat zegt Henk Naves, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, in reactie op een verantwoordingsonderzoek van de Rekenkamer (rekenkamer.nl) dat vandaag is verschenen. 'Het onderzoek legt de vinger op de zere plek en biedt waardevolle inzichten die ook de Rechtspraak kunnen helpen om haar rol binnen de strafrechtketen te versterken.'

De Rechtspraak roept politici op om hun verantwoordelijkheid te nemen voor de bescherming van de rechtsstaat. In het vandaag gepubliceerde jaarverslag van de Rechtspraak waarschuwt Henk Naves, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, dat rechters steeds vaker als zondebok worden gebruikt wanneer politieke oplossingen voor maatschappelijke problemen uitblijven.