Tijdens de Week van de Rechtsstaat laten verschillende instituten tussen 9 en 16 september 2025 zien wie ze zijn en
welke rol ze spelen binnen onze rechtsstaat. Ook de Rechtspraak doet mee en biedt door het hele land activiteiten aan. Hieronder een overzicht.
De Raad voor de rechtspraak is positief over het wetsvoorstel dat burgerschapsonderwijs in het mbo en volwassenenonderwijs wil versterken. Toch ziet de Raad een belangrijk gemis: de rol van de rechtspraak in de democratische rechtsstaat ontbreekt in het voorstel. De Raad vraagt daarom in zijn vandaag gepubliceerde wetgevingsadvies nadrukkelijk om het belang van onpartijdige, onafhankelijke en toegankelijke rechtspraak in het wetsvoorstel op te nemen. Zonder rechtspraak kan een democratische rechtsstaat niet functioneren, en het is goed als dit in het onderwijs extra wordt benadrukt.
Het Openbaar Ministerie (OM) is sinds donderdagavond 17 juli afgesloten van het internet. Deze maatregel kan impact hebben op lopende strafzaken. De Rechtspraak spant zich in om alle zaken zoveel mogelijk door te laten gaan. Ook de werkzaamheden van de rechter-commissaris gaan door. Het OM levert de vorderingen voorlopig schriftelijk aan.
Het vertrouwen in de onafhankelijkheid van de Nederlandse rechterlijke macht is toegenomen. Ongeveer 75 procent van alle burgers en bedrijven beoordeelt de onafhankelijkheid van rechters als 'redelijk tot erg goed'. Dit percentage is daarmee 5 procentpunt hoger dan een jaar eerder. Dit blijkt uit het deze week gepubliceerde
Rule of Law-rapport 2025 (europa.eu), het jaarlijkse overzicht van de Europese Commissie over de rechtsstatelijke situatie in EU-lidstaten. Daarmee scoort de Nederlandse rechtspraak goed binnen de Europese Unie.
Innovatieve procedures waarmee de Rechtspraak beter wil aansluiten bij behoeften van rechtzoekenden en de samenleving, werken over het algemeen goed. Verschillende projecten – denk bijvoorbeeld aan wijkrechtspraak of de regelrechter – zorgen ervoor dat mensen sneller en eenvoudiger toegang krijgen tot de rechter, minder op kosten worden gejaagd en meer kans hebben dat hun conflict echt wordt opgelost. Het is ook gelukt om mensen te bereiken die de weg naar de reguliere rechter moeilijk weten te vinden. Dit blijkt uit een onderzoek dat vanmiddag namens de Rechtspraak aan demissionair staatssecretaris Rechtsbescherming Teun Struycken is aangeboden. Kanttekeningen zijn er ook: de verbeterde toegang tot de rechtspraak geldt bijvoorbeeld (nog) niet voor alle rechtzoekenden.
