Nieuwsbrief Jurisprudentie Internationale Rechtshulpkamer, nummer 1, 2026

Ontbreken dubbele strafbaarheid en terugkeergarantie
Uitspraak 19 maart 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:2996- U verlaat Rechtspraak.nl.
Het niet betalen van alimentatie voor een minderjarig kind is in Nederland niet strafbaar, maar de rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. ziet toch aanleiding om van weigering van de overleveringHet overdragen van een persoon aan een ander land om daar voor de rechter te komen of een straf uit te zitten. af te zien en overlevering aan Polen toe te staan onder een terugkeergarantie. Het kader dat het HvJ EU in het arrest ‘Dubers’  van 15 januari 2026, C-641/23, ECLI:EU:C:2026:3- U verlaat Rechtspraak.nl, heeft geschapen biedt voldoende zekerheid dat de Minister van Veiligheid en JustitieVerzamelnaam voor functies die zich binnen de overheid bezighouden met de handhaving van het recht. het eerdere oordeel van de rechtbank volgt, zonder dat hiervoor extra garanties nodig zijn.

Feit (gedeeltelijk) op grondgebied uitvoerende lidstaat gepleegd
Uitspraak 7 april 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:3462.- U verlaat Rechtspraak.nl
Betreft een Belgisch vervolgings-EAB waarin sprake was van strafbare feiten die in België, Nederland en nog een aantal andere landen zouden zijn gepleegd.  De rechtbank ziet af van toepassing van de weigeringsgrond als bedoeld in artikel 13-1-a OLW, overeenkomstig het arrestUitspraak van een gerechtshof of de Hoge Raad in een civiele dagvaardingsprocedure of van een strafzaak. Rastoshev van het HvJ EU van 12 februari 2026, C-712/25 PPU, ECLI:EU:C:2026:101- U verlaat Rechtspraak.nl.

Weigering overlevering omdat overlevering een schending van de verdedigingsrechten oplevert
Uitspraak 18 februari 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:3817- U verlaat Rechtspraak.nl
De rechtbank kan niet vaststellen dat de opgeëiste persoon op de hoogte was van het hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een hogere rechter. dat door zijn niet-gemachtigde advocaat was ingesteld. In de adresinstructie niet expliciet opgenomen dat deze verplichting op de gehele procedure ziet, dus inclusief een eventueel hoger beroep. Daarnaast blijkt dat de opgeëiste persoon in de Italiaanse taal, zonder bijstand van een tolk, is gehoord.

Valt een beslissing tot omzetting van een taakstraf in een gevangenisstraf onder artikel 12 OLW?
Uitspraak 31 maart 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:3467- U verlaat Rechtspraak.nl
De rechtbank moet beoordelen of de beslissing tot omzetting van een (niet-uitgevoerde) taakstrafWerkstraf in een gevangenisstraf onder de reikwijdte van artikel 12 OLW valt. Uit de door de Poolse autoriteiten verstrekte informatie blijkt dat de Poolse rechter verplicht was tot omzetting omdat de taakstraf niet was uitgevoerd, en ook dat de duur van de vervolgens op te leggen gevangenisstraf vaststond. De Poolse rechter had bij de omzetting van de straf dus geen beoordelingsruimte ten aanzien van de omzetting en/of de duur van de vervolgens op te leggen gevangenisstraf. Daarom valt de beslissing in dit geval niet onder de reikwijdte van artikel 12 OLW.

Polen - Alleen garantie van 4 m2 niet voldoende om te concluderen dat de detentieomstandigheden voldoen
Uitspraak 12 maart 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:2540- U verlaat Rechtspraak.nl
De opgeëiste persoon zal na overlevering aan Polen worden ondergebracht in een cel met een minimale persoonlijke leefruimte van 4 m², exclusief sanitaire voorzieningen. Uit het arrest Dorobantu (HvJ EU, 15 oktober 2019, ECLI:EU:C:2019:857- U verlaat Rechtspraak.nl) volgt dat een persoonlijke leefruimte van 3 tot 4 m² in een meerpersoonscel kan leiden tot een schending van artikel 3 EVRM als daarnaast andere slechte detentieomstandigheden aanwezig zijn. De rechtbank benadrukt dat alleen een garantie van 4 m2 niet voldoende is om te concluderen dat de detentieomstandigheden voldoen; ook andere omstandigheden, zoals de tijd die de gedetineerdeGevangene. buiten de cel doorbrengt, zijn relevant.  

België garandeert dat het detentiegaranties zal respecteren
Uitspraak 12 maart 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:2533- U verlaat Rechtspraak.nl
België garandeert dat het de detentiegarantie zal respecteren. De rechtbank is van oordeel dat daarmee het risico dat de mensenrechten worden geschonden, door onmenselijke of vernederende detentieomstandigheden, voor de opgeëiste persoon is weggenomen.

Zie ook nieuwsberichten Overlevering aan België met detentiegaranties toegestaan en Verdachte woningbeschieting België mag worden overgeleverd.

Frankrijk - Algemeen gevaar voor detentie-instelling Fresnes naar aanleiding van recent CPT-rapport
Uitspraak 12 februari 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:1585- U verlaat Rechtspraak.nl
In twee uitspraken van 5 augustus 2025[1] heeft de rechtbank een algemeen gevaar van schending van grondrechten aangenomen voor personen die worden gedetineerd op een mannenafdeling in een Huis van BewaringGebouw waar verdachten zitten die nog niet zijn voorgekomen en die in voorlopige hechtenis zitten. Ook bestemd voor personen die een licht vergrijp hebben begaan en daarvoor een hechtenisstraf kregen en voor passanten die wachten op een plek in een tbs-kliniek. in Frankrijk. Dat algemene gevaar betreft het structurele probleem van overbevolking.

Daarnaast heeft de rechtbank kennisgenomen van het meest recente rapport van the European Committee for the Prevention of Torture and Inhuman or Degrading Treatment or Punishment (hierna: het CPT) van 22 januari 2026- U verlaat Rechtspraak.nl. De rechtbank is van oordeel dat er voor gedetineerden in de detentie-instelling Fresnes een algemeen reëel gevaar bestaat dat zij aan een onmenselijke of vernederende behandeling zullen worden blootgesteld in de zin van artikel 4 Handvest. 

Hongarije - Geen algemeen gevaar meer voor Szombathely National Facility
Uitspraak 20 januari 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:1466- U verlaat Rechtspraak.nl
De rechtbank oordeelt op basis van het meest recente CPT-rapport van 16 december 2025- U verlaat Rechtspraak.nl dat geen sprake meer is van algemeen reëel gevaar voor onmenselijke of vernederende detentieomstandigheden in Szombathely National Facility.  

VK - Tweestappentoets voor beoordeling van de detentieomstandigheden geldt niet
Uitspraak 28 januari 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:613- U verlaat Rechtspraak.nl
Uit het arrest Alchaster- U verlaat Rechtspraak.nl van het HvJ EU van 29 juli 2024, C 202/24 volgt dat de tweestappentoets die geldt in het kader van de tenuitvoerlegging1. Uitvoering van een arrest of uitspraak, desnoods met behulp van een deurwaarder; 2. In het strafprocesrecht: de omzetting van een voorwaardelijke straf in een onvoorwaardelijke straf. van een Europees Aanhoudingsbevel niet geldt voor overlevering aan het Verenigd Koninkrijk. De rechtbank moet op basis van alle relevante gegevens beoordelen in welke situatie de opgeëiste persoon na overlevering terecht zal komen. De rechtbank moet voor alle toekomstige gevallen informatie ontvangen over waar de opgeëiste persoon na overlevering naar alle waarschijnlijkheid zal worden gedetineerd om bovenstaande te kunnen beoordelen. Het is vervolgens onder andere aan de verdediging om al dan niet te stellen en te onderbouwen dat de detentieomstandigheden in de betreffende instelling niet acceptabel zijn.

[1] Rb. Amsterdam 5 augustus 2025, ECLI:NL:RBAMS:2025:5749- U verlaat Rechtspraak.nl en Rb. Amsterdam 5 augustus 2025, ECLI:NL:RBAMS:2025:5751- U verlaat Rechtspraak.nl

Vervolgings-EAB uitgevaardigd door Belgisch Openbaar Ministerie
Uitspraak 10 februari 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:1387- U verlaat Rechtspraak.nl
Volgens Belgisch recht mag het Openbaar MinisterieValt onder het ministerie van Justitie. Geeft leiding aan het opsporingsonderzoek van de politie en vervolgt de verdachten. alleen in twee uitzonderlijke gevallen een vervolgings-Europese Aanhoudingsbevel (EAB) uitvaardigen. Eén daarvan is wanneer het aanhoudingsbevel (NAB) niet door een onderzoeksrechter, maar door de zittingsrechter is uitgevaardigd. Dat is in deze zaak het geval, omdat de opgeëiste persoon wegens detentie in het buitenland niet persoonlijk bij de zitting kon zijn en zelf om aanwezigheid had gevraagd. De rechtbank gaat er daarom van uit dat de zittingsrechter met de uitvaardiging van het NAB – en dus vóór de overlevering – in elk geval impliciet een positief oordeel heeft gegeven over de voorwaarden voor en de evenredigheid van de uitvaardiging van het vervolgings-EAB.

Specialiteitsbeginsel geldt niet bij vereenvoudigde uitlevering vanuit de Verenigde Staten
Uitspraak 11 februari 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:1983- U verlaat Rechtspraak.nl
De opgeëiste persoon is door de VS aan Nederland uitgeleverd via de vereenvoudigde procedure als bedoeld in artikel 16 van het Uitleveringsverdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Verenigde Staten van Amerika. Het specialiteitsbeginsel is niet van toepassing bij deze procedure. Door in te stemmen met de vereenvoudigde procedure doet de opgeëiste persoon dus ook afstand van de bescherming van het specialiteitsbeginsel en is voor verderlevering aan Italië geen toestemming van de Verenigde Staten nodig.

Toestemming voor verderlevering geldt voor specifieke strafbare feiten, niet voor specifiek EAB
Uitspraak 7 april 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:3462- U verlaat Rechtspraak.nl
Verderlevering nadat de opgeëiste persoon vanuit de Verenigde Arabische Emiraten aan Nederland was uitgeleverd. Aangezien de strafbare feiten, waarvoor België om de overlevering van de opgeëiste persoon vraagt, zouden zijn gepleegd vóór de uitlevering is de toestemming van de Verenigde Arabische Emiraten nodig voor de verderlevering van de opgeëiste persoon aan België.

BevoegdheidDe vraag welke rechter de zaak mag behandelen. inzake klaagschriften tegen handelingen van de Gedelegeerd Europees Aanklager
Uitspraak 26 maart 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:3645- U verlaat Rechtspraak.nl
In artikel 5.5.18 van het Wetboek van Strafvordering (Sv) is voor klaagschriften die betrekking hebben op de tenuitvoerlegging van een Europees bevriezingsbevel artikel 552a Sv zonder enig voorbehoud van overeenkomstige toepassing verklaard. Uit artikel 552a, derde en vierde lid, Sv volgt dat het bevoegde gerechtRechtsprekende instantie. Bijvoorbeeld: rechtbank, gerechtshof, Centrale Raad van Beroep, College van Beroep voor het bedrijfsleven, Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, Hoge Raad. de rechtbank is van het arrondissementRechtsgebied. Nederland is verdeeld in elf arrondissementen. waarbinnen in een Nederlandse strafzaak de vervolging is ingesteld of, als een vervolging niet of nog niet is ingesteld, de rechtbank van het arrondissement waarbinnen inbeslagneming heeft plaatsgevonden. In deze zaak is geen sprake van vervolging in Nederland. De auto’s in kwestie zijn in beslag genomen in Hoofddorp. Om die reden is de rechtbank Noord-Holland bevoegd om het klaagschrift te behandelen.

Geen vervallenverklaring borgsom als schorsing overleveringsdetentie van rechtswege is geëindigd
Uitspraak 3 april 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:3809- U verlaat Rechtspraak.nl
Doordat de opgeëiste persoon niet is verschenen bij de uitspraak is de schorsing van de overleveringsdetentie van rechtswege geëindigd. De rechtbank wijst de vordering tot vervallenverklaring van borgsom aan de staat af. Artikel 83, vierde lid, eerste volzin en tweede volzin Sv zijn niet van toepassing op deze situatie. Dit betekent overigens niet dat er geen mogelijkheid bestaat om de borgsom aan de staat te laten vervallen als de opgeëiste persoon in strijd met de voorwaarden niet op de uitspraak verschijnt. De rechter kan immers te allen tijde ambtshalve of op vordering van de officier van justitieEen officier van justitie is een vertegenwoordiger van het Openbaar Ministerie in de rechtszaal. De officier van justitie is verantwoordelijk voor het opsporen en vervolgen van strafbare feiten. De officier beslist of iemand voor de rechter moet komen en eist een straf als de verdachte schuldig is. de schorsing van de overleveringsdetentie opheffen. Dit kan dus ook direct voorafgaande aan de uitspraak.