Familieleden onvoldoende beschermd rond de bekendmaking kroongetuigendeal
Kroongetuigendeal
De eisers in deze zaak zijn directe familieleden van een kroongetuige in een proces waarbij leden van een crimineel samenwerkingsverband worden vervolgd voor betrokkenheid bij verschillende moorden, pogingen tot Het opzettelijk en volgens plan (met voorbedachten rade) iemand van het leven beroven. Maximale straf: levenslang., het voorbereiden van liquidaties en deelname aan een criminele organisatie. De deal met de kroongetuige bood het Valt onder het ministerie van Justitie. Geeft leiding aan het opsporingsonderzoek van de politie en vervolgt de verdachten. een unieke kans om een ontwrichtend en zeer gewelddadige criminele organisatie strafrechtelijk aan te pakken. De deal werd in maart 2018 door het OM bekendgemaakt. Omdat de eisers gevaar lopen door dreiging vanuit dat criminele samenwerkingsverband, moeten ze worden beveiligd.
De eisers stellen in de eerste plaats dat er nooit een kroongetuigendeal gesloten had mogen worden gelet op de veiligheidsrisico's voor hen. Volgens de eisers heeft het OM onvoldoende rekening gehouden met hun belangen. Ze vinden dat in de belangenafweging tussen de eisers enerzijds en het opsporingsbelang anderzijds, hun belang zwaarder had moeten wegen. Mocht de Rechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. tot de conclusie komen dat de deal wel rechtmatig is, dan vinden de eisers dat het OM onvoldoende veiligheidsmaatregelen heeft genomen om ze te beschermen. Ook vinden ze dat ze onvoldoende zijn gecompenseerd voor het onevenredige nadeel dat zij lijden door de deal.
Oordeel rechtbank
De rechtbank oordeelt dat het in gesprek gaan over de kroongetuigendeal niet onrechtmatig was tegenover de eisers. Er zijn onvoldoende aanwijzingen dat destijds had moet worden voorzien dat de familie onvoldoende zou kunnen worden beschermd. De beslissing van het OM om in gesprek te gaan met de kroongetuige was in redelijkheid navolgbaar. Ook het verder voeren van de gesprekken en het uiteindelijk sluiten van de deal was naar het oordeel van de rechtbank niet onrechtmatig. Gebleken is dat het OM een weloverwogen afweging heeft gemaakt tussen verschillende belangen, waarbij ook is gelet op de risico’s van eisers. De rechtbank ziet onvoldoende grond om aan te nemen dat destijds de veiligheidsbelangen van eisers evident zwaarder hadden moeten wegen dan het belang van het OM bij de verklaringen van de kroongetuige. Toen was onduidelijk dat niet tijdig voldoende veiligheidsmaatregelen voor eisers zouden kunnen worden genomen.
Wel oordeelt de rechtbank dat het OM onrechtmatig heeft gehandeld door zich in de periode rond de bekendmaking van de deal in maart 2018 onvoldoende in te spannen om de familieleden adequaat te beschermen. De rechtbank stelt vast dat het OM vanaf het begin van de gesprekken steken heeft laten vallen. Al vanaf het begin van het traject in 2017 werd vastgesteld dat de deal risico's zou opleveren voor de familie en dat het OM met hen in gesprek moest gaan over te nemen veiligheidsmaatregelen. Dat is toen niet gebeurd. Pas in januari 2018 is weer contact met de familie opgenomen om met hen veiligheidsmaatregelen te bespreken. In maart 2018, toen het OM de kroongetuigendeal bekendmaakte, was er slechts voor enkele eisers iets geregeld. De rechtbank oordeelt dat het handelen van het OM onvoldoende voortvarend is geweest en het OM niet aan zijn inspanningsverplichting heeft voldaan. Het OM had al eerder grondiger en doortastender actie moeten ondernemen om eisers te beschermen. Eisers hadden daar ook om gevraagd. Het OM heeft hiermee in strijd gehandeld met artikel 2 EVRM. De mogelijkheid dat eisers hierdoor schade hebben geleden of zullen lijden die nog niet is vergoed is echter niet aannemelijk geworden.
De Staat is ook niet gehouden eisers verder te Verrekening van de proceskosten. voor het nadeel dat zij lijden door de kroongetuigendeal. De gevolgen van de deal zijn voor eisers levensontwrichtend geweest, maar de Staat heeft in de periode na de deal al hoge vergoedingen betaald om die gevolgen te compenseren. Dat deze vergoedingen onvoldoende compensatie bieden zoals eisers stellen, is onvoldoende toegelicht.