Rechtbank vernietigt de omgevingsvergunning gaswinningsproject Noordzee

De besluiten

ONE-Dyas wil gas winnen in de Noordzee op ongeveer 20 kilometer ten noorden van Schiermonnikoog. Deze gasvelden liggen deels in Nederlandse territoriale wateren en deels in Duitse territoriale wateren. De staatssecretaris van Economische zaken en Klimaat had toestemming gegeven om in totaal 14,2 miljard Nm³ aardgas te produceren gedurende een periode van maximaal 35 jaar. Ook verleende hij een vergunning voor het oprichten en in gebruik nemen van een boorplatform waarbij ONE-Dyas toestemming kreeg voor activiteiten met gevolgen voor beschermde plant- en diersoorten en voor beschermde natuurgebieden. Tot slot werd een vergunning verleend voor het aanleggen en in stand houden van een pijpleiding en een elektriciteitskabel. Meerdere partijen zijn tegen deze drie besluiten bij de rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. in beroep gegaan.

Het oordeel

De rechtbank oordeelt dat de besluiten die gaan over het winnen van aardgas en het aanleggen van de pijpleiding en de elektriciteitskabel in stand blijven. De partijen die beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een rechter. hebben ingesteld krijgen op die onderdelen dus geen gelijk. Dit betekent niet dat ONE-Dyas daarmee uitvoering kan geven aan het project. De eisende partijen krijgen namelijk wel gelijk bij de onderwerpen stikstof en zeezoogdieren. De rechtbank vernietigt daarom de verleende omgevingsvergunning en de gewijzigde omgevingsvergunning voor de aanlegDe rechterlijke instantie waar de behandeling van een zaak plaatsvindt. De rechtbank is de eerste aanleg, het gerechtshof de tweede aanleg oftewel de hoger-beroepsinstantie (of de Centrale Raad van Beroep, College van Beroep voor het bedrijfsleven of de Afdeling bestuur van de Raad van State). van het boorplatform voor zover die betrekking hebben op die onderwerpen.

Klimaat en bodembeweging

De rechtbank oordeelt dat de staatssecretaris voldoende heeft onderbouwd dat de bodemdaling beperkt blijft tot maximaal 4,6 cm en dat de kans op aardbevingen verwaarloosbaar is. Ook de gevolgen voor het klimaat zijn voldoende onderzocht. De staatssecretaris hoefde geen instemming te weigeren vanwege het niet halen van de klimaatdoelen. De rechtbank acht nut en noodzaak van de gaswinning uit kleine gasvelden op zee, in het licht van de energietransitie en leveringszekerheid, voldoende aangetoond. Het beroep op de Urgenda-uitspraak slaagt niet, omdat de Staat de vrijheid heeft om te bepalen op welke wijze aan het halen van de klimaatdoelen gevolg wordt gegeven. In de Nederlandse en Europese klimaatwetgeving staan geen dwingende en rechtstreeks werkende regels op grond waarvan de staatsecretaris met het oog op het halen van de klimaatdoelen niet met dit project had mogen instemmen.

Natuur en milieu

De gevolgen voor het milieu en de natuur zijn in het Milieueffectrapport en de aanvullingen daarop inzichtelijk en voldoende in kaart gebracht. De besluiten kunnen op die punten de toets doorstaan. Dat geldt echter niet voor de onderwerpen stikstofdepositie en verstoring van beschermde zeezoogdieren door onderwatergeluid.

Stikstof en zeezoogdieren

Er is tijdens de aanlegfase sprake van stikstofdepositie die significante gevolgen kan hebben voor natuurwaarden in het Natura-2000 gebied Duinen Schiermonnikoog. De rechtbank vindt de methode om die gevolgen te compenserenVerrekening van de proceskosten., de aankoop van stikstofrechten van drie boerderijen, niet juist.

One-Dyas heeft een aanvullende passende beoordeling ingebracht waarin wordt geconcludeerd dat de geringe en tijdelijke stikstofdepositie geen significante gevolgen heeft voor die natuurwaarden. De rechtbank laat deze beoordeling buiten beschouwing omdat de minister van Natuur en Stikstof deze niet heeft beoordeeld bij het afgeven van de verklaring van geen bedenkingen. Verder ontbreekt een definitieve verklaring van bedenkingen in het kader van soortenbescherming voor de verstoring van de bruinvis door onderwatergeluid tijdens het heien van verankeringspalen van het boorplatform. Die verklaring van geen bedenkingen is pas één dag voor de tweede zitting afgegeven. De rechtbank heeft die verklaring daarom niet beoordeeld. Verder ontbreekt een verklaring van geen bedenkingen voor de verstoring van de grijze en gewone zeehond door onderwatergeluid.

Beroep

Tegen de uitspraak kan hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een hogere rechter. worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraakRechtspraak die zich bezighoudt met geschillen over besluiten van een bestuursorgaan. De geschillen kunnen zich zowel tussen particulieren, organisaties en bestuursorganen als tussen bestuursorganen onderling afspelen. Bestuursrecht is de moderne benaming voor wat vroeger administratief recht heette. van de Raad van State.