Bijzondere bevoegdheden rechtbank Den Haag

De rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. Den Haag heeft een aantal bijzondere bevoegdheden.
Als enige rechtbank in Nederland is zij bevoegd in:

• Familiezaken betreffende o.m. buitenlandse akten van geboorte, huwelijk, registratie partnerschap en overlijden en vaststelling van overlijden van vermisten.
• Sommige internationale burgerlijke zaken waarin geen andere Nederlandse rechter bevoegd is.
• De overleveringHet overdragen van een persoon aan een ander land om daar voor de rechter te komen of een straf uit te zitten. van verdachten aan de bijzondere VN-tribunalen en het Internationaal Strafhof.
• Militaire ambtenarenzaken.
• Octrooizaken.
• Zaken betreffende het Gemeenschapsmerk.
• Kwekersrecht.
• Gemeenschapsmodelrecht.
• Vreemdelingenzaken; alle andere rechtbanken behandelen vreemdelingenzaken, maar doen dit formeel als nevenzittingsplaats van de rechtbank Den Haag.
• Zaken betreffende de misdrijven omschreven in de Wet internationale misdrijven, behoudens de bevoegdheidDe vraag welke rechter de zaak mag behandelen. van de rechter, aangewezen bij de Wet militaire strafrechtspraakRechtspraak die zich bezighoudt met de berechting van strafbare feiten (overtredingen en misdrijven)..
• Verzoeken tot vaststelling van staatloosheid.
  

Civiele zaken tegen de Staat worden veelal door de rechtbank Den Haag behandeld.
Hierbij gaat het niet om de uitsluitende bevoegdheid van deze rechtbank. Deze zaken worden meestal bij de Haagse rechtbank aanhangig gemaakt, omdat de Staat, de gedaagdeIn civiel recht: degene tegen wie een eis of vordering wordt gericht in de dagvaardingsprocedure. Tegenpartij van de eiser. partij in deze zaken, in het arrondissementRechtsgebied. Nederland is verdeeld in elf arrondissementen. Den Haag is gevestigd.