Rechtbank Gelderland volgt de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State niet en legt dwangsommen op bij hersteloperatie toeslagen
De Een kamer van een gerecht, bestaande uit ten minste drie rechters. De meervoudige kamer beslist over zware of ingewikkelde zaken. In hoger beroep worden de zaken veelal door een meervoudige kamer behandeld. van de rechtbank heeft een beroep behandeld tegen het niet tijdig nemen van een besluit op een aanvraag om een vergoeding van de werkelijke schade in het kader van de hersteloperatie toeslagen. In deze zaak sluit de rechtbank aan bij de beslissing van de Rechtbank Midden-Nederland wat betreft de beslistermijn en het dwangsombedrag.
Achtergrond beslissing Hoogste adviescollege van de staat dat adviseert over alle wetsontwerpen en algemene maatregelen van bestuur; de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State beslist in hoogste instantie in geschillen over besluiten van overheidsorganen.
De Afdeling Rechtspraak die zich bezighoudt met geschillen over besluiten van een bestuursorgaan. De geschillen kunnen zich zowel tussen particulieren, organisaties en bestuursorganen als tussen bestuursorganen onderling afspelen. Bestuursrecht is de moderne benaming voor wat vroeger administratief recht heette. van de Raad van State stelde in haar uitspraak van 3 juni 2026- U verlaat Rechtspraak.nl vast dat de besluitvorming van de Dienst Toeslagen om ouders voor hun werkelijke schade te compenseren volledig is vastgelopen. De Afdeling oordeelt dat het opleggen van dwangsommen niet tot het gewenste resultaat leidt. Het is volgens de Afdeling niet mogelijk om een beslistermijn vast te stellen die niet onnodig lang, maar ook niet onrealistisch kort is.
Daarom oordeelt de Afdeling dat moet worden teruggevallen op de wettelijke beslistermijn, waarbij een Een bestuursorgaan is een organisatie die een overheidstaak uitvoert. binnen twee weken na de dag waarop de uitspraak wordt verzonden alsnog een besluit bekend moet maken. Ook bepaalt de Afdeling dat de nadere dwangsom die aan een uitspraak wordt verbonden op nihil moet worden gesteld.
De nieuwe lijn van de rechtbank
Tot op heden volgde de rechtbank Gelderland deze lijn van de Afdeling, maar de rechtbank ziet in de motivering van recente uitspraken van de rechtbank Midden-Nederland en in wat zij zelf heeft vastgesteld reden om de lijn van de Afdeling niet langer te volgen. Zo oordeelt de rechtbank dat een beslistermijn van twee weken zonder dat er een Bedrag dat iemand moet betalen als hij niet voldoet aan een verplichting die hem door de rechter is opgelegd. In het bestuursrecht is het een bedrag dat iemand moet betalen als niet voldaan wordt aan de last die door een bestuursorgaan is opgelegd. wordt opgelegd geen reëel perspectief biedt en het vaststellen van een nadere beslistermijn zinloos maakt.
Ook over de op te leggen dwangsom wijkt de rechtbank af van wat de Afdeling doet. Doordat de Afdeling de dwangsom op nihil stelt wordt er feitelijk geen dwangsom opgelegd. Hierdoor hebben ouders geen enkele mogelijkheid meer om te zorgen dat Dienst Toeslagen een besluit neemt. De rechtbank erkent dat het niet duidelijk is of een dwangsom een voldoende financiële prikkel vormt voor de Dienst Toeslagen om sneller te beslissen. Volgens de rechtbank is het aan de wetgever om hier verandering in te brengen als dit gewenst is, niet aan de rechtbank.
Het opnieuw behandelen van een zaak door een hogere rechter.
Tegen de uitspraken van de rechtbank Midden-Nederland is inmiddels hoger beroep ingesteld. Dat de Afdeling op korte termijn op het hoger beroep zal beslissen is voor deze rechtbank geen reden om nu geen uitspraak te doen. De rechtbank vindt het uit het oogpunt van rechtsontwikkeling belangrijk om haar oordeel over de te volgen lijn in een uitspraak neer te leggen voordat dat hoger beroep wordt behandeld.