Arnhemmer krijgt ongelijk van bestuursrechter over anoniem reizen met het OV

Zaak 1: contante betaling in bus

De man vindt het in strijd met zijn privacy dat hij op de bussen van Connexxion alleen nog maar met een pinpas of creditcard bij de buschauffeur een kaartje kan kopen. Hij diende daarover een klacht in bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). De AP onderzocht de zaak, mag zag geen noodzaak om Connexxion te dwingen deze maatregelEen maatregel kan worden opgelegd na het begaan van een strafbaar feit. Er kunnen maatregelen worden opgelegd in plaats van een straf of naast een straf. Voorbeelden zijn: terbeschikkingstelling (tbs), plaatsing in een psychiatrisch ziekenhuis, ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel, onttrekking van voorwerpen aan het verkeer. weer op te heffen.

De bestuursrechter is het daar mee eens. Bij de invoering van de maatregel mocht Connexxion het landelijke Actieprogramma Sociale veiligheid in het openbaar vervoer zwaar laten wegen. Dit plan is opgesteld om de veiligheid van reizigers en chauffeurs in het openbaar vervoer te verbeteren. Een van de maatregelen in het plan is de afschaffing van contante betaling in de bus, om overvallen tegen te gaan. De bestuursrechter wijst erop dat Connexxion zelf maar een beperkt aantal persoonsgegevens verwerkt.

Alternatief niet werkbaar

De man kwam met een alternatief: een website waarop een reiziger kan zien op welke buslijnen wel en niet met contant geld kan worden betaald. Met Connexxion vindt de bestuursrechter dat geen werkbaar alternatief.

Zaak 2: NS overtreedt de AVG

De man klaagde bij de AP dat de NS 3 keer de privacyregels in de Algemene verordening beschermingsgegevens (AVG) zou hebben geschonden. Als iemand een anonieme OV-chipkaart inlevert, verplicht de NS hem of haar zich te identificeren. Verder is hij bij de aanschaf van een kaartje voor een buitenlandse treinreis aan een NS-balie verplicht persoonsgegevens te verstrekken. Ten slotte klaagt de reiziger over de verplichte servicekosten die moeten worden betaald als hij met contant geld een anonieme chipkaart opwaardeert. De AP onderzocht de klachten en concludeerde dat de NS in geen enkel geval de AVG overtrad. Daarom wees de AP het verzoek om handhavend op te treden tegen de NS af.

Geen sprake van overtreding

De bestuursrechter is het met de AP eens dat in alle gevallen geen sprake is van overtredingLicht strafrechtelijk vergrijp. De strafwetgeving onderscheidt overtredingen en misdrijven. Overtredingen worden in de regel berecht door de sector kanton van de rechtbank, misdrijven door de strafsector van de rechtbank. van de AVG. Het is geen beleid van de NS om iemand die een anonieme OV-chipkaart inlevert te verplichten zich te identificeren. Het is ook geen beleid van de NS om bij de aanschaf van een kaartje voor een buitenlandse treinreis om persoonsgegevens te vragen. Dat servicekosten in rekening worden gebracht bij opwaardering van een anonieme OV-chipkaart vindt de bestuursrechter niet onredelijk.