Op de rol: ‘Waar heb ik dit aan verdiend?’

Corien stort haar hart uit. ‘Wat bezielt iemand die je zo lang lief hebt gehad om dit bij je te doen? Lastigvallen, belagen en mishandelen. Ik ben bang en rijd met een omweg naar mijn werk. Ik vrees het onvoorstelbare. Je hebt aangegeven dat je mij kapot wilt maken. Waar heb ik dit aan verdiend?’ Dat weet Edwin wel. ‘Zij werkt mij al jaren tegen. Ze heeft mijn spullen meegenomen uit huis; ze wilde de schade aan de auto niet betalen en ik kreeg mijn paspoort niet terug.’

Motorkap

Juist over die zaken wilde Edwin zijn echtgenote aan de tand voelen, toen hij haar op 28 november van het afgelopen jaar in Eerbeek voor de deur bij haar ouders uit de auto zag stappen. ‘Ik was niet naar haar op zoek; ik kwam van vrienden’, verzekert Edwin de rechter. Hij reed volgens eigen zeggen beheerst de straat in (‘40/45 kilometer per uur’). Volgens Corien, en omstanders, reed hij als een dolle. ‘U had volgens uw echtgenote een waas voor uw ogen. Als ze niet was weggesprongen, dan was ze aangereden, zegt ze. Een buurman zegt dat ze gilde en platgedrukt tegen haar eigen auto stond’, merkt de Zutphense politierechterAlleensprekende rechter van de rechtbank in strafzaken die niet zo ingewikkeld zijn en waarin niet meer dan één jaar gevangenisstraf wordt geëist. op. Niks van waar, reageert Edwin verbolgen. ‘Ik schat dat er nog zeker 1,5 meter tussen de auto’s was.’

Gezicht

De confrontatie bij de auto’s loopt uit op een vechtpartij. Hem valt niets te verwijten, zegt Edwin. ‘Ik wilde alleen effe praten, maar ik werd door mijn ex besprongen. Een buurman greep mijn edele delen en sloeg mij.’ Volgens zijn ‘ex’ was niemand anders dan Edwin de boosdoener en wilde de buurman haar juist beschermen. Rechter Rademaker leest voor wat Corien de politie heeft verteld: ‘Hij trok mijn hoofd naar beneden en schopte mij 6 of 7 keer met zijn knieën in mijn gezicht.’ ‘Dat heb ik niet gedaan’, zegt Edwin. ‘Dat verzint ze’, reageert de rechter. ‘Dat klopt’, zegt Edwin. De buurman, die Edwin als een ‘wilde gnoe’ heeft zien aanstormen, belandt in de struiken. Coriens vader mengt zich vervolgens in het strijdgewoel. Dat loopt ook verkeerd af, memoreert de rechter. ‘Hij kwam zijn dochter te hulp. Hij wilde u met zijn wandelstok een klap verkopen en haalde uit, maar hij raakte de buurman. Toen hij u achternaging, gaf u hem een duw en viel hij voorover op straat.’

Dokter

Edwin wordt aangehouden en verdwijnt 5 dagen in de cel. Als hij op 3 december vrijkomt, krijgt hij van de officier van justitieEen officier van justitie is een vertegenwoordiger van het Openbaar Ministerie in de rechtszaal. De officier van justitie is verantwoordelijk voor het opsporen en vervolgen van strafbare feiten. De officier beslist of iemand voor de rechter moet komen en eist een straf als de verdachte schuldig is. onmiddellijk een gedragsaanwijzing. Hij mag zich niet ‘in het gebied’ van Coriens woning in Brummen ophouden. Op 12 december doet hij dat toch. Onvermijdelijk, zegt Edwin. Ze wonen vlakbij elkaar. ‘Ik reed langs haar huis omdat ik op weg naar de dokter zo mijn eigen straat uitga. Ze woont om de hoek.’ Toch had hij een andere route moeten nemen, vindt officier van justitie Kuster. ‘Er zijn genoeg routes; dat hebben de politieagenten u ook verteld.’

Liegen

De getuigenverklaringen en aangifte spreken allemaal in het nadeel van Edwin, meent officier van justitieVerzamelnaam voor functies die zich binnen de overheid bezighouden met de handhaving van het recht. Kuster. Volgens Edwin spant iedereen tegen hem samen, maar de officier ziet niet waarom dochter, vader, moeder en buurman zouden liegen. Een werkstrafOnbetaalde arbeid die de strafrechter oplegt in plaats van een gevangenisstraf. Het werk wordt meestal verricht in ziekenhuizen, bejaardencentra, kinderboerderijen, sportclubs, gemeenten en dergelijke. van 120 uur is op zijn plaats, vindt ze. Edwin verdient ook een voorwaardelijke gevangenisstraf van 2 maanden met een proeftijdDe rechter kan iemand tot een voorwaardelijke straf veroordelen. De straf wordt dan niet uitgevoerd, mits de verdachte zich gedurende een bepaalde periode, de proeftijd, aan een aantal afspraken houdt en niet opnieuw in de fout gaat. Deze voorwaarden zijn door de rechter in zijn vonnis opgelegd. van 2 jaar. De reclasseringInstelling die het herintreden in de maatschappij van veroordeelden wil bevorderen. Geeft ook voorlichting aan de rechter over de persoon van de verdachte. adviseert als bijzondere voorwaarde een meldplicht, ambulante behandeling en een contact- en locatieverbod. ‘En daar kan ik mij goed in vinden’, zegt officier Kuster. Coriens vader zou een schadevergoeding van 150 euro moeten krijgen. Coriens eigen vordering voor materiële schadeSchade die direct in geld is uit te drukken. kan de rechter niet anders dan afwijzen, want die is van voor de vechtpartij in Eerbeek. 1.000 euro voor de immateriële schadeSchade die veroorzaakt is door verdriet, smart of geestelijk gemis. Deze schade is (in tegenstelling tot materiële schade) niet direct in geld uit te drukken. De vergoeding die wordt uitgekeerd om immateriële schade te vergoeden heet smartengeld. is billijk, aldus officier Kuster.

Stekker

Toen Edwins advocate het dossier voor de eerste keer las, dacht ze net als de officier van justitie: hartstikke schuldig. ‘Maar toen ik het rommelige dossier grondig las en de verklaringen naast elkaar legde, kwam ik bij ieder feit tot vrijspraakBeslissing van de rechter als hij het tenlastegelegde feit niet wettig en overtuigend bewezen acht.’, zegt raadsvrouwVrouwelijke advocaat. Breukink. Edwin heeft de schijn tegen, dat weet zij ook. ‘Er is een lange geschiedenis. Het is ook niet handig om je echtgenote op straat aan te spreken als je in een vechtscheiding ligt en de stekker uit de mediation hebt getrokken. Dat er een schermutseling ontstond is ook wel duidelijk, maar het is onduidelijk wie in die kluwen mensen duwt en trekt. Het is donker. Er is geen medische verklaring en er zitten geen foto’s in het dossier. Er is wellicht wettig bewijs, maar er is geen overtuigend bewijs voor opzettelijke mishandeling.’

Huis

Het dossier is volgens advocate Breukink ook onduidelijk over de vermeende ‘autobedreiging’ van Corien. Op het overtreden van de gedragsaanwijzing in Brummen valt ook van alles aan te merken. De tijdstippen waarop Edwin zou zijn gezien, lopen uiteen en hij is niet bij Corien gestopt. Maar belangrijker is dat de gedragsaanwijzing simpelweg onuitvoerbaar is. ‘Het is fijn dat mevrouw een woning heeft gekregen van de woningbouwvereniging, maar wel op 100 meter van mijn cliënt. Als mijnheer een achterom zou hebben, dan zou hij bij mevrouw uitkomen.’ Raadsvrouw Breukink pleit voor een toegespitst locatieverbod en voor ondersteuning van Edwin door de reclassering, die gekoppeld kan worden aan een voorwaardelijke werkstraf. En laat de rechter Edwin veroordelen tot 5 dagen celstraf – evenveel als zijn voorarrestHet totaal aantal dagen dat iemand doorbrengt in politiecel of Huis van Bewaring voorafgaand aan de zitting en uitspraak. De dagen die iemand in voorarrest heeft doorgebracht worden van de straf afgetrokken.. ‘Op die manier kan mijnheer zijn baan behouden, kan de echtscheiding worden afgewikkeld en kan het huis worden verkocht.’

Treurig

Politierechter Rademaker vindt met de raadsvrouw dat de gedragsaanwijzing niet deugt. Ze is vaag en eigenlijk in strijd met de rechtszekerheid. De rechter: ‘Het is niet duidelijk wat wordt bedoeld met niet in het gebied van de woning mogen komen. Mag je dan wel door straat rijden?’ Op dat ene punt spreekt hij Edwin daarom vrij; aan bedreiging en mishandeling heeft de Brummenaar zich wel schuldig gemaakt. Maar als het op de straf aankomt, kiest de politierechter toch voor de benadering van de raadsvrouw. Rechter Rademaker: ‘Het is ontzettend treurig dat u na zo’n lang huwelijk op deze manier tegenover elkaar staat. Het is nu van belang dat het afgelopen is met het contact en met het risico op escalatie. Ik wens u die rust toe.’ Edwin mag zich daarom niet op het adres van zijn echtgenote bevinden, krijgt hij een contactverbod en moet hij een (verplichte) behandeling ondergaan.

Slachtoffer

Een voorwaardelijke gevangenisstraf vindt politierechter Rademaker te zwaar. Edwin heeft geen strafbladVermelding in het strafregister dat aantekeningen bevat over de keren dat iemand in het verleden verdacht werd van strafbare feiten (met name misdrijven) en over de afloop daarvan (sepot, vrijspraak, veroordeling). en zat al 5 dagen vast. Hij houdt het daarom bij die 5 dagen. Daarnaast krijgt Edwin een voorwaardelijke werkstraf van 120 uur, die hij niet hoeft uit te voeren als hij zich houdt aan de wensen van de reclassering. Omdat er geen direct verband is tussen haar claim en de beschuldigingen die vandaag aan de orde is, verklaart de politierechter de schadevergoeding voor Corien niet-ontvankelijkNiet vatbaar voor berechting. De niet-ontvankelijkheid wordt bepaald door de rechter. Een zaak is niet-ontvankelijk als het niet tot een inhoudelijke behandeling komt omdat er niet is voldaan aan formele vereisten. In het strafrecht kan ook het Openbaar Ministerie niet ontvankelijk zijn als bijvoorbeeld de opsporing en vervolging niet fatsoenlijk zijn verlopen.. Hij wijst haar vader wel 150 euro toe. ‘Een man van 82 die ziet dat zijn dochter wordt mishandeld en vervolgens zelf het slachtoffer wordt.’

* Corien en Edwin zijn niet hun echte namen.