Op de rol: ‘We mogen van geluk spreken dat Kim hier zit’

De buurman hoort het lawaai een half uur aan en belt dan de politie. Hij durft zelf niet aan te bellen. Agenten treffen Ferry (21)* bij de ingang van het appartementencomplex. De kleinzoon. ‘Goed dat jullie zijn gekomen’, zegt hij. Want er zijn problemen met zijn vriendin. Hij houdt een lege fles Captain Morgan rum (35 procent alcohol) in zijn handen. Het appartement is een grote rommel. Er ligt een schaar op de grond. Een meisje, Kim*, de vriendin van Ferry, zit te huilen. Ze is verwond aan haar arm en op haar voorhoofd heeft ze een bijtwond. Er liggen plukken haar op de vloer. 

WC

Kim wil geen aangifte doen. Ze spreekt wel een bericht in op de telefoon van Ferry’s vader. De agenten nemen geen verklaring op, maar horen wel wat Kim tegen zijn vader zegt. Dat zijn zoon zou hebben gezegd: ‘Ik ben perfect en jij doet niets goed’, en dat ze in paniek raakte, waarop Ferry had gezegd: ‘Ik hoop dat je zelfmoord pleegt.’ Hij had haar geslagen, bij haar haren gepakt en tegen de muur gegooid. Ze had zich doodsbang opgesloten op de wc, waarna hij een gat in de wc-deur had geslagen, haar uit de wc had getrokken, op de grond had gegooid en had geprobeerd te stikken. Genoeg informatie voor het Openbaar Ministerie om Ferry te vervolgen.

Herbelevingen

Hij was dronken, dat is waar, maar verder klopt er weinig van Kims verhaal, vertelt Ferry in de Zutphense rechtszaal. Hij wilde Kim helpen, dat was het vooral. ‘Er waren veel problemen bij haar thuis. Een rechtszaak tegen haar moeder en vader die haar misbruikte.’ ‘We gaan het vandaag wel over ú hebben’, waarschuwt politierechter Duinkerke. ‘Klopt’, antwoordt Ferry, maar ‘Kim heeft heel veel last van PTSS’ (posttraumatische stressstoornis, red.), en dat moet de rechter toch echt weten. Ferry: ‘Ze heeft herbelevingen. Ik wilde haar helpen, maar dan sloeg ze me weg. Het was een heftige tijd. Ik heb zó vaak ambulances gebeld. Dan had ze zich weer van de trap laten vallen. Ik heb haar wel honderd keer zien doodgaan.’ Ferry had het trouwens zelf ook niet gemakkelijk, vertelt hij de rechter. Die fles rum was niet voor niets leeg. ‘Ik was heel depressief. Ik zag het leven niet meer zitten. Ik wilde van de flat springen.’ Maar wat gebeurde er nou op die 5^e december?, wil de politierechter weten. ‘Ze had weer heftige herbelevingen en paniekaanvallen. Ik wilde haar vasthouden zodat ze zichzelf niets zou aandoen, maar dan liep ze weg.’ 

Schaar

Kim sloot zich op in de wc. ‘Ik dacht dat ze daar doodging’, vertelt Ferry. ‘Zo heftig was het. Ik dacht dat ze stikte. Ik heb toen een gat in de deur gemaakt met een schaar en zag dat ze niet stikte.’ Heeft hij Kim geslagen? Aan haar haren getrokken? Ferry: ‘Niet dat ik weet. Ik herinner me niet alles meer. Ik weet wel dat ik heb geprobeerd om haar te helpen. Als ze zo in paniek is, weet ze niet wie ze voor zich heeft.’ Kim rende de flat uit. ‘Ik heb haar weer mee naar binnen genomen, want ik wilde niet dat ze ‘s nachts over straat zou lopen.’ In de hal van het appartementencomplex hangt een camera. De politie heeft de beelden bekeken. Politierechter Duinkerke: ‘Ze zien dat mevrouw de woning uitvlucht en dat u haar achterna gaat. U pakt haar armen en brengt haar naar de grond. U sleurt haar over de grond de woning in. Ik heb gelezen dat u actief kickbokser bent. U weet hoe u iemand pijn kunt doen.’ Ferry: ‘Ik heb nooit de bedoeling gehad om haar echt pijn te doen.’

Vermoorden

Ferry komt alleen maar met ‘ontwijkende verhalen’, terwijl de videobeelden, de observaties van de politieagenten, de foto’s van Kims verwondingen en haar ingesproken bericht volgens de officier van justitie boekdelen spreken. Kim zegt vandaag ook niets, maar ze is wel van de partij, achter in de rechtszaal. Officier Rasing tegen Ferry: ‘Weet u, de rechter vroeg u naar die deur en die schaar, en toen u daarover vertelde, keek ik naar Kim. Ik zag haar tegen de vrouw naast haar zeggen: “Hij wilde me vermoorden.” Zo ziet het er ook uit. U bent razend en steekt in op die deur. U draait helemaal door.’ Ferry: ‘Toen ze me zag met die schaar, heb ik hem meteen weggegooid. Er zijn dingen gebeurd die anders hadden gemoeten, maar ik heb al die tijd geprobeerd om haar te helpen.’

Behandeling

Ferry had het al tegen de Gelderse politierechter gezegd: hij is niet het zonnetje in huis. Dat is de reclassering ook opgevallen. Politierechter Duinkerke: ‘Ze zeggen dat u allebei behandeld moet worden voor uw trauma’s. En dat die behandeling zo snel mogelijk moet worden opgestart. Ze vinden het positief dat u zelf ook behandeld wilt worden. Omdat u nog jong bent, zien ze voor u mogelijkheden vanuit het jeugdstrafrecht, waarbij een pedagogische aanpak belangrijker wordt gevonden dan straffen.’ De reclassering adviseert hulp van de jeugdreclassering, een meldplicht, ambulante behandeling door IrisZorg, verblijf bij de maatschappelijke opvang of begeleid wonen en controle op een alcoholverbod. ‘Zou u daaraan willen meewerken?’, vraagt de rechter. Dat wil Ferry wel. ‘Dit was nooit gebeurd als ik was behandeld.’

Geluk

Die behandeling moet er zo snel mogelijk komen, vindt ook officier van justitie Rasing. ‘Dit mag nooit meer gebeuren. Ferry is in zijn dronkenschap en razernij alle grenzen te buiten gegaan. Stel dat de benedenbuurman de politie niet had gebeld, wat was er dan gebeurd? We zullen het nooit weten, maar we mogen van geluk spreken dat Kim hier zit. U zegt dat u Kim wilde helpen, maar dat geloof ik niet. U bent het niet eens met mijn lezing van het dossier, maar los daarvan bent u wel bereid om hulp te accepteren. Ik begrijp dat u iedere week bij de jeugdreclassering bent. Ik volg dan ook hun advies om het adolescentenstrafrecht toe te passen.’ Om het risico ‘te begrenzen’ dat Ferry in de nabije toekomst weer uit zijn slof schiet, vraagt de officier om drie maanden voorwaardelijke jeugddetentie. Hij hoeft dus niet de cel in, maar dan moet hij zich wel twee jaar lang aan een aantal voorwaarden houden: zich laten begeleiden door de jeugdreclassering, een behandeling starten, begeleid gaan wonen en zich houden aan een alcoholverbod. Voor wat hij Kim heeft aangedaan op 5 december, verdient Ferry een werkstraf van 80 uur.

Pijn

Ferry wilde vandaag kwijt dat hij Kim nooit pijn heeft willen doen, concludeert zijn raadsvrouw. ‘Er is letsel geconstateerd bij mevrouw, maar ook bij meneer. Hij had verwondingen in zijn nek en op zijn arm. Dat past bij zijn verklaring dat hij haar stevig heeft vastgepakt. Als mijnheer, die een geoefend kickbokser is, mevrouw écht pijn had willen doen, dan hadden de verwondingen er echt anders uitgezien. Wat in het appartement is gebeurd was fout, dat weet mijnheer heel goed, maar hij was bang dat mevrouw zichzelf iets zou aandoen’, zegt raadsvrouw Tanoglu. Ferry en Kim zijn inmiddels uit elkaar, zeggen ze zelf, en daar is de raadsvrouw blij mee. ‘Hoewel ik mij hardop in deze rechtszaal afvraag of dat echt zo is. Het zou voor hun behandeling wel het beste zijn.’ De door de officier geëiste behandeling is dringend noodzakelijk, maar een voorwaardelijke celstraf gaat te ver, vindt de raadsvrouw. Een betere stok achter de deur zou een deels voorwaardelijke werkstraf zijn.

Heftig

Wat de buurman hoorde en de politie live en op de videobeelden zag, sluit aan op Kims relaas, niet op dat van Ferry, concludeert politierechter Duinkerke. Hij heeft haar mishandeld. ‘En dat was héél heftig’, aldus de Gelderse politierechter. ‘Maar ik zie ook dat de reclassering adviseert om het jeugdstrafrecht toe te passen. Dat zal ik overnemen. De vraag hoe het nu verder moet, wordt daardoor belangrijk. Er is in het jeugdstrafrecht minder nadruk op het afstraffen en meer op: hoe krijgen we u de goede kant op?’ Daarvoor moet Ferry precies doen wat de jeugdreclassering van hem verwacht: verplicht melden, ambulant laten behandelen, begeleid wonen, geen alcohol nuttigen en zoeken naar dagbesteding. Maar omdat het om huiselijk geweld gaat, blijft het daar niet bij. De rechter geeft Ferry ook een voorwaardelijke jeugdgevangenisstraf van een maand, met een proeftijd van twee jaar, en een werkstraf van 80 uur.

* Dit zijn niet hun echte namen.