Rechtbank: Wet zorg en dwang werkt niet
Man dreigt binnenkort onbehandeld en zonder vangnet op straat te komen
De rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. geeft voor de 4e keer een rechterlijke machtiging af voor een in 2018 veroordeelde 42-jarige man uit Iran. Eerdere machtigingen vervielen automatisch omdat de man niet binnen de wettelijke termijn van 4 weken geplaatst kon worden in een instelling. Mocht de op 1 maart 2024 afgegeven rechterlijke machtiging ook vervallen omdat er geen plek voor hem is in een instelling, dan komt de man onbehandeld en zonder vangnet op straat. Terwijl hij een gevaar is voor zichzelf en voor anderen.
Eind 2018 legde de rechtbank de man een gevangenisstraf van 4 jaar op, waarvan 2 jaar voorwaardelijk, voor poging tot doodslagHet iemand van het leven beroven zonder dat sprake is van een van tevoren beraamd plan. Wel moet er opzet in het spel zijn, want anders is het hoogstens dood door schuld. De maximumstraf voor doodslag is vijftien jaar gevangenisstraf. Zie ook: Moord. en poging tot zware mishandeling. De man moest zich aan verschillende voorwaarden houden, waaronder behandeling in een instelling. Meerdere behandelpogingen mislukten echter. De man is agressief naar anderen toe en is ernstig suïcidaal. Hij deed ook meerdere zelfmoordpogingen. De man is dus niet alleen een gevaar voor zichzelf maar ook voor anderen in zijn omgeving.
Sinds het mislukken van de laatste poging in 2022 zit de man voorlopig vast in het Penitentiair Psychiatrisch Centrum (PPC) in afwachting van een alternatieve oplossing. De rechtbank is sindsdien bezig met het vinden van die oplossing.
Persoonlijkheidsproblematiek en geen verblijfsvergunning
Er is sprake van een verstandelijke beperking. De man voldoet aan alle criteria voor een rechterlijke machtiging op basis van de Wet zorg en dwang (Wzd). De verblijfsvergunning van de man was al eerder ingetrokken. Daarnaast lopen er nog vreemdelingrechtelijke procedures.
Gevaar voor zichzelf en voor anderen
De man is niet goed in staat om zijn emoties te reguleren, met suïcidaal of agressief gedrag tot gevolg. Zoveel mogelijk moet worden voorkomen dat anderen schade of letsel wordt toegebracht. De rechtbank schat het risico daarop in deze zaak hoog in. Op het strafbladVermelding in het strafregister dat aantekeningen bevat over de keren dat iemand in het verleden verdacht werd van strafbare feiten (met name misdrijven) en over de afloop daarvan (sepot, vrijspraak, veroordeling). van de man staan meerdere geweldsdelicten. De man is blijvend aangewezen op zorg en begeleiding; een verblijf binnen een Wzd-accommodatie is noodzakelijk om schade of letsel te voorkomen.
Geen regievoering
Een instelling kan niet gedwongen worden tot opname, zelfs niet als de rechter een machtiging afgeeft. Zijn verblijfsstatus en financieringsproblemen (door zijn vreemdelingrechtelijke status) zijn onder andere als redenen voor de niet-plaatsingen genoemd. Door zijn agressieproblematiek en (veiligheids)risico's voor personeel en patiënten van de instellingen is complexe zorg nodig. Ondanks de 3 eerder afgegeven rechterlijke machtigingen is de man dus niet opgenomen in een instelling.
Er lijkt geen (overheids-)instantie te zijn die regie voert op een complex dossier als dat van deze man. Kortom: de wet (Wzd) werkt op dit onderdeel niet. Volgens de rechtbank is het inmiddels onaanvaardbaar dat voor personen als deze man geen civielrechtelijk zorgvangnet is, en ook geen strafrechtelijke voorziening met voldoende zorg en behandeling. Terwijl dat wel noodzakelijk is.
Binnenkort op straat
De 2 jaar voorwaardelijke strafStraf die pas uitgevoerd wordt als de veroordeelde zich niet aan bepaalde voorwaarden houdt. Als voorwaarde geldt altijd dat de veroordeelde zich niet binnen de proeftijd opnieuw aan een strafbaar feit schuldig maakt. De proeftijd bedraagt in de meeste gevallen maximaal drie jaar. Als bijzondere voorwaarde kan bijvoorbeeld worden opgelegd dat de veroordeelde zich op bepaalde tijdstippen meldt bij de reclassering. Als de veroordeelde de opgelegde voorwaarden niet nakomt, kan de officier van justitie bij de rechter eisen dat de voorwaardelijk opgelegde straf alsnog ten uitvoer wordt gelegd. zit de man inmiddels bijna uit. Begin april 2024 komt hij dus op straat. Onbehandeld en zonder vangnet. Terwijl hij een gevaar is voor zichzelf en voor anderen. De rechtbank vindt dit zorgelijk vanwege het individuele belang van de man en het maatschappelijk belang bij het beveiligen van de samenleving.