GS van Limburg hoefde niet op te treden tegen PAS-melders
De PAS-regeling, die meldingen mogelijk maakte voor bedrijfswijzigingen zonder aparte vergunning, is op 29 mei 2019 door de Afdeling Rechtspraak die zich bezighoudt met geschillen over besluiten van een bestuursorgaan. De geschillen kunnen zich zowel tussen particulieren, organisaties en bestuursorganen als tussen bestuursorganen onderling afspelen. Bestuursrecht is de moderne benaming voor wat vroeger administratief recht heette. van de Hoogste adviescollege van de staat dat adviseert over alle wetsontwerpen en algemene maatregelen van bestuur; de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State beslist in hoogste instantie in geschillen over besluiten van overheidsorganen. (Afdeling) onverbindend verklaard. Hierdoor zijn de meldingen van deze veehouderijen hun geldigheid verloren en is een natuurvergunning verplicht.
Waarom wilde GS niet handhaven?
GS weigerde handhavend op te treden tegen de acht PAS-melders. Bij drie van hen vond GS geen Licht strafrechtelijk vergrijp. De strafwetgeving onderscheidt overtredingen en misdrijven. Overtredingen worden in de regel berecht door de sector kanton van de rechtbank, misdrijven door de strafsector van de rechtbank., omdat controles lieten zien dat de stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden niet was toegenomen ten opzichte van eerder verleende vergunningen (de referentiesituatie). Bij de andere vijf melders constateerde GS wel een toename van stikstofdepositie ten opzichte van de referentiesituatie, maar niet ten opzichte van de oorspronkelijke PAS-meldingen. GS vond handhaving in die gevallen onevenredig.
Wat besloot de Rechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt.?
De rechtbank keek naar de acht veehouderijen in twee delen: eerst naar de drie waar GS geen overtreding zag, en daarna naar de vijf waar GS handhaving te zwaar vond. Na de zitting heeft MOB zich teruggetrokken uit de procedure en is Vereniging Leefmilieu overgebleven; de rechtbank heeft dan ook alleen uitspraak gedaan op de beroepen die Vereniging Leefmilieu heeft ingesteld.
Uitspraak over de drie veehouderijen
De rechtbank oordeelt dat er bij deze drie veehouderijen wel sprake is van een overtreding, op basis van een recente uitspraak van de Afdeling (de Rendac-uitspraak van 18 december 2024). Ook al is de stikstofdepositie lager dan in de referentiesituatie, voor de bedrijfswijzigingen was een vergunning nodig. Daarom vernietigt de rechtbank de weigering van GS om te handhaven. Tegelijk laat de rechtbank de gevolgen van de weigering in stand omdat handhaving volgens de rechtbank onevenredig is: alleen beëindiging van de bedrijfsactiviteiten zou de overtreding kunnen opheffen, maar is een te zware Een maatregel kan worden opgelegd na het begaan van een strafbaar feit. Er kunnen maatregelen worden opgelegd in plaats van een straf of naast een straf. Voorbeelden zijn: terbeschikkingstelling (tbs), plaatsing in een psychiatrisch ziekenhuis, ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel, onttrekking van voorwerpen aan het verkeer.. GS mocht dat zo beoordelen.
Uitspraak over de vijf veehouderijen
De rechtbank stelt dat GS onvoldoende heeft meegewogen wat de gevolgen zijn voor de natuur bij het besluit om niet te handhaven. Daarom vernietigt de rechtbank de weigeringen van GS. Toch blijven deze weigeringen in stand, omdat GS tijdens de procedure alsnog heeft gemotiveerd dat er een redelijk evenwicht bestaat tussen de belangen van de PAS-melders en het natuurbelang. GS mag daarom in deze gevallen afzien van handhaving.