Vrijspraak moeder van dood door schuld van dochter

Roermond|
De rechtbank in Roermond heeft een 50-jarige vrouw vrijgesproken van dood door schuld van haar dochter. Het 15-jarige meisje overleed op 27 maart 2021 aan de gevolgen van een dubbele longontsteking.

 

De moeder werd ervan verdacht dat zij niet op tijd medische hulp had ingeschakeld, met het overlijden van haar dochter als tragisch gevolg. De verdachteIemand over wie aanwijzingen bestaan dat hij mogelijk een strafbaar feit heeft gepleegd. De wet spreekt over "een redelijk vermoeden van schuld". Een verdachte wordt pas dader genoemd nadat hij is veroordeeld. geeft zelf toe dat zij destijds een verkeerde inschatting heeft gemaakt, door de longontsteking aan te zien voor griep. Niet elke fout is echter voldoende voor een veroordeling voor dood door schuld. Daarvoor moet in het strafrecht sprake zijn van ‘aanmerkelijk onvoorzichtigheid of nalatig handelen’. De rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. acht de inschattingsfout van de verdachte niet zo groot, dat daarvan kan worden gesproken.  

De omstandigheden

De dochter die bij haar moeder thuis woonde, was gehandicapt en leed aan epilepsie. Zij had zeer geregeld afwezigheden en aanvallen die wisselden in hevigheid en met medicatie niet goed onder controle waren te krijgen. De verdachte had voor de intensieve zorg voor haar dochter een goedlopend netwerk georganiseerd met onder meer PGB’ers, een ergotherapeut, kinderfysiotherapeut en logopedie. Zij stimuleerde haar dochter in haar ontwikkeling en wilde haar een zo zelfstandig mogelijk leven geven. Zo was zij bezig haar woning voor haar dochter toekomstbestendig te maken.

Wat is er gebeurd?

Op zaterdagmorgen 27 maart 2021 belt verdachte 112 om met spoed medische hulp te krijgen voor haar dochter. Reanimatiepogingen van ambulancepersoneel kunnen het overlijden van het meisje niet voorkomen. De forensisch arts die ter plaatse komt, meet twee uur na overlijden een lichaamstemperatuur van 42,2 graden Celsius. De patholoog concludeert dat de oorzaak van overlijden een ernstige dubbelzijdige longontsteking is. 

Politieonderzoek

Er volgt een politieonderzoek naar het handelen van de moeder. Vanaf het allereerste begin geeft zij volledige openheid van zaken. Zij erkent dat haar dochter in de dagen voor haar overlijden verhoging had. Die daalde na het geven van paracetamol. Dit wordt ook bevestigd door een getuige. In de nacht van vrijdag 26 maart 2021 op zaterdag 27 maart 2021 slaapt de verdachte naast haar dochter. Zij controleert haar temperatuur door aan haar te voelen en die voelt hetzelfde als haar eigen temperatuur. Op zaterdagochtend vindt de verdachte het verantwoord om beneden ontbijt te maken. Als zij na ongeveer een half uur weer naar haar dochter gaat, ziet zij dat het ernstig mis is en slaat direct alarm. 

De dagen voorafgaand aan het overlijden

Van 22 maart 2021 tot en met 26 maart 2021 zijn de ergotherapeut, twee PGB’ers, de oma en haar partner, en een vriendin van de verdachte bij verdachte en haar dochter thuis geweest. Zij hebben allemaal verklaringen afgelegd en met uitzondering van één getuige die er op dinsdag en donderdag was en het meisje met haar telefoon heeft gefilmd, spreekt niemand van een zorgwekkende situatie die medisch ingrijpen vereiste. De getuige die de vrijdag voor overlijden een paar uur heeft opgepast, verklaarde dat het meisje warm aanvoelde, maar niet abnormaal of alarmerend. 

Deskundigen

De filmpjes die de getuige heeft gemaakt, zijn bekeken door leerkrachten van school. Zij geven aan dat het meisje dit beeld wel vaker liet zien. Een deskundige neuroloog en een oud-huisarts rapporteren dat het beeld dat op de korte filmpjes te zien is, vergelijkbaar is met epileptische aanvallen en de toestand daarna. De huisarts ziet op de beelden niets anders dan wat je bij een kind met epilepsie zou kunnen verklaren. De neuroloog ziet verschillende epileptische aanvallen en een verlaagd bewustzijn, waarschijnlijk op basis van de aanvalsactiviteit, maar een verlaagd bewustzijn op basis van algemeen ziek zijn sluit hij ook niet uit. De rechtbank komt tot de conclusie dat datgene wat op de filmpjes is te zien een gebruikelijk beeld van het meisje laat zien dat hoorde bij haar problematiek. Daarbij komt dat symptomen van een ernstige longontsteking bij een epilepsiepatiënt moeilijker herkenbaar kunnen zijn, juist omdat de symptomen van een longontsteking zo lijken op een status na een epilepsie-aanval. 

Schuld? 

De rechtbank komt op basis van alle informatie in het dossier niet tot het oordeel dat het voor de verdachte op een eerder moment duidelijk moet zijn geweest dat haar dochter doodziek was en in acuut levensgevaar verkeerde.  Zij had haar naar eigen zeggen in ergere toestanden meegemaakt. Achteraf - met de kennis van nu over de aanwezigheid van een longontsteking - spreekt het voor zich dat zij eerder medische hulp had moeten inschakelen. Zoals ook tijdens de rechtbankzitting is gebleken, verwijt zij dit zichzelf in hoge mate. 


Vragen en antwoorden

 

Hoe kan het dat het meisje 2 uur na overlijden een lichaamstemperatuur heeft van 42,2 graden celsius?

Het blijft onverklaarbaar dat de schouwarts ongeveer twee uur na overlijden een lichaamstemperatuur van 42,2 graden Celsius constateerde, terwijl de verdachte toen zij ’s ochtends naar beneden ging geen hoge temperatuur is opgevallen. De vraag naar een verklaring hiervoor is voorgelegd aan deskundigen. De patholoog merkt op dat bij het aanvoelen van lichaamstemperatuur koorts zowel kan worden gemist als overschat. Het is daarom geen betrouwbare maat voor de werkelijke kerntemperatuur. Hij kan op basis van de beschikbare informatie niet vaststellen of bij het meisje sprake is geweest van een extreem snelle temperatuurstijging. De fysioloog noemt in het algemeen als voorbeeld van symptomen van koorts gloeiende wangen of een warm voorhoofd, maar acht het niet uitgesloten dat geen van de symptomen bij het meisje zichtbaar was. 

 

Welke rol speelt het staken of afbouwen van epilepsiemedicatie?
Medio februari 2021 besloot de verdachte te stoppen met de epilepsiemedicatie van haar dochter. Dat leverde geen duidelijk verschil in epileptische aanvallen op in de periode voor en na het stoppen. De officier van justitie, de advocaat en rechtbank zijn allen van oordeel dat er geen bewijs is dat het stoppen van de epilepsiemedicatie tot het overlijden van het meisje eind maart 2021 heeft geleid. 

 

Er was toch sprake van een anonieme melding van een getuige over levensgevaar? 
In het dossier zit een verslag van het contact dat deze getuige had met de bereikbaarheidsdienst van Veilig Thuis op vrijdag 26 maart 2021. Hieruit blijkt dat anoniem melding wordt gemaakt van een meisje van 15 jaar met epilepsie van wie de moeder zomaar is gestopt met de medicatie en het meisje heftige aanvallen heeft. De melder geeft aan dat zij vindt dat de moeder aangesproken dient te worden op haar gedrag. De rechtbank constateert dat in de melding niet wordt gesproken over hoge koorts of een verontrustend ziektebeeld. Uit de melding blijkt geen hoge urgentie om een arts in te schakelen. 

 

Wat was de rol van de holistische levenscoach?
In de telefoon van de verdachte heeft de politie een ingesproken bericht aangetroffen van vrijdag 26 maart 2021 rond 19.00 uur, afkomstig van een holistische levenscoach. Het bericht gaat onder andere over de energetische druk van de aarde en het moeite hebben met ademhalen vanwege hyperventilatie. De verdachte heeft twee uur later een tekstbericht terug gestuurd dat het zo griezelig is en dat ze alleen maar kan hopen dat het goed komt. Volgens de officier van justitie is hieruit af te leiden dat de verdachte zich bewust was van de ernst van het ziektebeeld van haar dochter en desondanks geen dokter heeft geraadpleegd. De rechtbank overweegt hierover dat het dossier geen informatie bevat dat de verdachte deze levenscoach actief heeft geraadpleegd. Zij heeft ter terechtzitting verklaard dat zij nooit eerder contact met haar had gehad, maar dat een vriendin haar telefoonnummer aan de levenscoach had gegeven met de vraag om haar licht te laten schijnen over de situatie van de dochter van de verdachte. Deze verklaring van de verdachte vindt steun in het politiedossier dat geen enkele aanwijzing bevat dat de verdachte wel al eerder contact heeft gehad of dat haar dochter last had van hyperventilatie. De opmerkingen van de levenscoach passen dan ook beter bij het scenario dat dit haar eigen interpretatie van de situatie was, dan bij het scenario dat zij zich baseert op informatie verstrekt door de verdachte. De verklaring van de verdachte dat de griezelige situatie waarover zij appt, te maken had met de gebruikelijke verergering van de klachten van haar dochter bij volle maan, wordt bevestigd in het logboekje dat over haar dochter werd bijgehouden waarin vaker staat dat er een toename van aanvallen was rond volle maan.