Taakstraf en voorwaardelijke celstraf voor blokkeren snelweg bij XR-demonstratie

Snelwegblokkade

Op 25 april 2026 vond een demonstratie van Extinction Rebellion plaats op de snelweg A12 in Utrecht. De verdachten hebben hun auto’s op de A12 en de A2 bij Utrecht opzettelijk tot stilstand gebracht en zo de snelweg geblokkeerd, zodat zodat andere demonstranten de weg op konden komen en ook het verkeer konden versperren, met als gevolg dat het verkeer achter hen er gedurende een aantal uren niet meer langs kon. De A12 in Utrecht is een drukke snelweg en behoort tot het hoofdwegennet van Nederland. Het was dus te verwachten dat een blokkade zou leiden tot chaotische en daarmee ook gevaarlijke verkeerssituaties. Dat is ook gebleken, omdat als gevolg van de blokkade daadwerkelijk een verkeersinfarct is ontstaan.

Demonstratierecht

De politierechterAlleensprekende rechter van de rechtbank in strafzaken die niet zo ingewikkeld zijn en waarin niet meer dan één jaar gevangenisstraf wordt geëist. stelt voorop dat het in deze strafzaak niet gaat over het doel van de actie van Extinction Rebellion. Het is niet aan de rechter om een oordeel te hebben over de inhoud van de demonstratie. Het recht om te demonstreren is een essentieel grondrecht binnen een democratische samenleving. De verdachten hebben bij het uitoefenen van hun demonstratierecht naar het oordeel van de politierechter echter een grens overschreden, door de doelen die zij nastreven  boven de rechten, belangen en veiligheid van anderen te plaatsen. De politierechter rekent dit de verdachten aan. Het opzettelijk blokkeren van de snelweg is ontoelaatbaar, ook als dit plaatsvindt in het kader van een demonstratie, en ongeacht het doel van de demonstratie.

Strafmaat

De politierechter legt de zes verdachten een taakstrafWerkstraf van 120 uur op en voorwaardelijke gevangenisstraf van 2 weken, met een proeftijdDe rechter kan iemand tot een voorwaardelijke straf veroordelen. De straf wordt dan niet uitgevoerd, mits de verdachte zich gedurende een bepaalde periode, de proeftijd, aan een aantal afspraken houdt en niet opnieuw in de fout gaat. Deze voorwaarden zijn door de rechter in zijn vonnis opgelegd. van 2 jaar.  De officier van justitieEen officier van justitie is een vertegenwoordiger van het Openbaar Ministerie in de rechtszaal. De officier van justitie is verantwoordelijk voor het opsporen en vervolgen van strafbare feiten. De officier beslist of iemand voor de rechter moet komen en eist een straf als de verdachte schuldig is. vroeg ook om een ontzegging van de rijbevoegdheid, maar op basis van de wet kan de politierechter voor dit strafbare feit de rijbevoegdheid niet ontzeggen.