Minister mag gegevens van agrariërs openbaar maken

Utrecht|
De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) mag de informatie uit de zogenoemde gecombineerde opgaven van agrariërs in Nederland openbaar maken. Dat is de beslissing van de rechtbank Midden-Nederland. Milieustichting Mobilisation for the Environment (MOB) had om openbaarmaking gevraagd en de minister wees het verzoek toe. Maar vier belangenorganisaties zijn het niet eens met die beslissing en startten een procedure bij de rechtbank.

Gecombineerde opgaven

Ieder agrarisch bedrijf in Nederland moet allerlei informatie over het bedrijf opgeven bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Onder deze gecombineerde opgaven vallen onder andere aantallen dieren, huisvestingsgegevens van dieren, stalgegevens en de locatie daarvan. Ook het gebruik van landbouwgrond en de gewassen die daarop worden geteeld moet worden opgegeven. MOB diende in 2023 een verzoek in bij de minister om deze gegevens openbaar te maken. Het verzoek zag op de gegevens over een langere periode. Op 17 februari van dit jaar besliste de minister dat de gegevens van alle agrarische bedrijven, vanaf 1989, openbaar gemaakt worden.

Negatieve gevolgen

De vier belangenorganisaties vragen in deze procedure om het besluit van de minister te schorsen en willen zo voorkomen dat de gegevens nu al openbaar worden gemaakt. Ze vrezen dat openbaarmaking negatieve gevolgen heeft voor de agrarische bedrijven. Zo zouden de gegevens gebruikt kunnen worden voor handhavingsverzoeken als blijkt dat bijvoorbeeld sprake is van teveel uitstoot. Ook de privacy van de agrariërs speelt volgens hen een rol. In veel gevallen zijn de adresgegevens van de bedrijven namelijk óók hun privéadressen. Tot slot wordt aangevoerd dat openbaarmaking de concurrentiepositie van de bedrijven zou kunnen aantasten.    

Beslissing

Gegevens over aantallen van dieren en hun huisvesting, zijn zogenaamde emissiegegevens. Die kunnen het publiek informatie geven over uitstoot in het milieu. Dit soort gegevens moet altijd openbaar worden gemaakt. Dat staat in de wet en daarin heeft de minister dus ook geen andere keuze kunnen maken. Over de landbouwtellinggegevens zegt de minister dat het milieugegevens zijn die niet over uitstoot gaan. Bij dat type gegevens heeft de minister een belangenafweging moeten maken. De voorzieningenrechter van de Rechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. oordeelt dat de minister dat op een juiste manier heeft gedaan en dus heeft mogen beslissen dat de gegevens openbaar gemaakt worden. Het belang van openbaarheid weegt zwaarder dan de punten die de belangenorganisaties in deze procedure hebben aangevoerd. De rechtbank oordeelt dat zij onvoldoende hebben onderbouwd dat de agrariërs ernstig worden benadeeld als de gegevens openbaar worden gemaakt.