Op de rol: ‘Wie denk je wel dat je bent?’
Verslag van een rechtszitting
Vlucht CD5334 is nog niet opgestegen of Berend (34) maakt al amok. Hij bedreigt een medepassagier en krijgt tijdens het boarden een waarschuwing van de purser. Nog een keer en hij mag de 737 van Corendon verlaten. En dan moet de 5,5 uur durende vliegreis van de Egyptische kustplaats Hurghada naar Schiphol op 15 april van dit jaar nog beginnen. De purser vertelt de piloot over de lastpak. Berend heeft zijn kleine kinderen mee, en die zorgen in zijn omgeving voor nogal wat ergernis. (U kent dat wel, schoppen tegen stoelen, eraan trekken.) De bemanning probeert te bemiddelen, maar ‘dat ging niet zo lekker’, vertelt politierechter Van der Lelie die voorleest uit het dossier. Berend is er namelijk niet bij in de Cruquiuszaal van de Haarlemse rechtbank. Hij heeft wel een dagvaarding ontvangen en dus wordt zijn zaak bij verstek behandeld.
Spanning
Berend komt niet tot bedaren in de 737. Hij maakt zich groot in z’n stoel en bijt de purser halverwege de vlucht toe: ‘Wie denk je wel dat je bent? Ik sla je tanden uit je bek.’ Ook zijn buren krijgen ervan langs. Rechter Van der Lelie: ‘Ik zal u de woorden besparen, maar echt netjes waren ze niet.’ Vijf minuten voor de landing op Schiphol is het weer mis. De passagiers moeten hun stoelriemen vastmaken, maar daar heeft Berend geen boodschap aan. Hij wil ook niet gaan zitten. Het voltallige cabinepersoneel is alleen maar in de weer om Berend in toom te houden. ‘De gezagvoerder hoort aan de stem van de purser dat ze gestrest is’, leest de rechter weer voor uit het dossier. Hij vraagt of de marechaussee zich vast wil posteren bij de gate. Maar ook de eerste piloot blijkt niet ongevoelig voor de spanning in de cabine en maakt een fout, die door de copiloot wordt opgemerkt. Hij geeft de bemanning te laat door dat de landing wordt ingezet.
Getuigen
De marechaussee staat zoals afgesproken bij de gate en neemt Berend mee voor verhoor. De rechter: ‘Daar zegt hij in het kort dat het cabinepersoneel hem onheus bejegende, waarop hij inderdaad had gezegd: “Wie denk je wel dat je bent?” Maar dat met die tanden uit haar bek herinnerde hij zich niet. De instructies van de bemanning had hij allemaal opgevolgd.’ Niets van waar, aldus officier van justitie Halsema. ‘Op basis van de verklaringen kan worden vastgesteld dat de verdachte al in Hurghada de aanwijzing had gekregen om zich te gedragen, om niet te bedreigen en om zich rustig te houden. Die aanwijzingen heeft hij duidelijk genegeerd. De purser heeft zich echt bedreigd gevoeld, en die bedreigingen zijn ook gehoord door twee getuigen.’ Omdat Berend in België woont, ziet de officier er geen heil in om een taakstraf te eisen, en dus vraagt hij om een boete van 1.250 euro en een voorwaardelijke gevangenisstraf van een week. De politierechter maakt er 750 euro van, maar vindt die week voorwaardelijk wel een goed idee. ‘Om ervoor te zorgen dat meneer zich de volgende keer wel gedraagt in het vliegtuig.’
Klem
Florin (40)* is op 2 mei van dit jaar op weg van Dublin naar Cluj in Roemenië. Hij maakt het zo bont dat de Ryanairpiloot zich gedwongen voelt om het vliegtuig in Eindhoven aan de grond te zetten. De herrie begint al snel op rij 3 D-E-F. Florin is straalbezopen en gaat tegen zijn buurvrouw liggen. Haar dochtertje op 3F schrikt wakker. ‘Laat me met rust, ik moet haar in slaap brengen’, zegt de mevrouw. ‘Ze draait haar rug naar de verdachte, die vervolgens begint te slaan’, leest de rechter voor uit de aangifte, want ook Florin is niet van de partij. ‘Ik heb geen idee waarom hij dat deed. Ik heb de bemanning gezegd dat ik was geslagen en toen hebben ze hem bij me weggehaald’, vertelde ze. Een medepassagier hoort wat er gebeurt op rij 3 en ontfermt zich over de dronken en agressieve Florin. ‘Ik heb hem in een klem gezet, zodat hij geen kant meer op kon.’
Whisky
De piloot wordt gebeld door de purser. Hij vertelt Air Traffic Control dat het mis is aan boord en bekijkt of een tussenlanding op Eindhoven gemaakt kan worden. Hij wordt weer gebeld. Politierechter Van der Lelie leest voor uit diens verklaring: ‘De purser vertelde dat de passagier nog steeds agressief was en erg onder de invloed was van alcohol. Hij weigerde ook zijn boardingkaart te laten zien. Toen besloot ik om het vliegtuig om te laten leiden naar Eindhoven voordat de situatie nog verder uit de hand zou lopen.’ Florin wordt door de marechaussee uit het vliegtuig geplukt, waarna de 737 zijn weg vervolgt naar Roemenië. Florin wordt een dag later verhoord. ‘De verdachte geeft aan dat hij niks meer weet’, leest de politierechter voor. ‘Hij verklaart: “Ik weet alleen dat ik whisky ben gaan drinken op de luchthaven in Dublin en dat ik naar de gate ben gegaan. Vanwege het verdriet van mijn moeder ben ik gaan drinken. Ze heeft anderhalf jaar geleden te horen gekregen dat ze kanker heeft.’ Florin kan niet geloven dat hij zijn buurvrouw heeft geslagen. ‘Ik ken haar niet eens. Ik ben geen agressieve man. Het spijt me heel erg.’
Veiligheid
Florin wordt verweten dat hij het vliegtuig in gevaar heeft gebracht door geweld te gebruiken tegen zijn buurvrouw en dat hij de aanwijzingen van de bemanning niet heeft opgevolgd. Passagiers op de rijen 2 en 3 hebben de mishandeling van de mevrouw op 3E gehoord en gezien, dus daar twijfelt officier van justitie Halsema niet aan. Maar was de 737 van Ryanair ook in gevaar? ‘De gezagvoerder verklaart dat de verdachte agressief bleef en dat hij daarom heeft besloten om het vliegtuig te laten landen op Eindhoven. Hij deed dat uit voorzorg. Daar volgt wat mij betreft onvoldoende uit dat de veiligheid van het vliegtuig in het geding was.’ Als dat wel zo was geweest, dan had hij om een onvoorwaardelijke gevangenisstraf gevraagd. ‘Maar voor de mishandeling kan geen andere straf worden geëist dan een forse geldboete en een voorwaardelijke gevangenisstraf.’ 1.500 euro en één week voorwaardelijk. Ook de politierechter vindt dat onvoldoende blijkt dat het vliegtuig in gevaar was. Hij geeft Florin bij verstek een boete van duizend euro. Een week voorwaardelijk vindt hij te veel van het goede.
Vapen
José (39)* is vanuit Portugal naar Nederland gevlogen om in de Haarlemse Cruquiuszaal zijn zaak te bepleiten. Op weg van Faro naar Eindhoven heeft hij vorig jaar zomer in een 737 van Ryanair zitten vapen, en dat mag niet. Hij heeft daarvoor een strafbeschikking van het OM ontvangen. Die heeft hij niet betaald en daarom is hij door de officier op het matje geroepen. ‘Heeft u die strafbeschikking ontvangen?’, vraagt rechter Van der Lelie. Nee, dat heeft hij niet, vertelt José aan een tolk. Nadat hem drie keer door de bemanning was verteld op te houden met vapen, werd het apparaat van hem afgepakt. ‘Ik wist dat echt roken niet mocht, maar dacht dat vapen wel mocht.’ Je kunt geen vliegtuig binnenstappen of je krijgt te horen dat je niet mag roken, ook niet met een e-sigaret, memoreert officier van justitie Halsema. José heeft een overtreding begaan, waarvoor hij vorig jaar terecht een boete van 160 euro kreeg, maar dat was toen. De officier: ‘Het is netjes dat meneer hier vandaag is. Ik vind dat de verdachte eigenlijk wel voldoende is getroffen door zijn aanhouding en de reis die hij heeft moeten maken naar deze rechtbank. Meneer neemt zijn verantwoordelijkheid. Daarom vraag ik u de strafbeschikking te vernietigen en een voorwaardelijke geldboete van 160 euro op te leggen.’ En dat doet de Haarlemse rechter. ‘Als u het hiermee niet eens bent, kunt u nog naar een hogere rechter.’ José steekt zijn duim omhoog.
Raadsman
Er staat nog één zaak op de rol. De uitgezette asielzoeker Amir (36)* zit al bijna een maand vast in Justitieel Complex Schiphol omdat hij er op weg naar Algiers zo’n bende van maakte dat de piloot gedwongen was om in Lyon een tussenlanding te maken. Amir wordt door twee politieagenten de rechtszaal binnengeleid. Alleen, zijn advocaat is er niet. Hij is net door de bode gebeld; de zitting stond niet in zijn agenda. ‘Ik heb op 12 juni om 9.13 uur een e-mail gestuurd naar het kantoor van de raadsman’, aldus de vertoornde officier van justitie. ‘Deze zaak is bewust vandaag op deze luchtvaartzitting gepland.’ De volgende luchtvaartzitting is pas over twee maanden. ‘En nu staan we hier, zonder advocaat. Ik zou graag zien dat de zaak vandaag wordt afgedaan, maar de verdachte heeft uiteraard het recht op verdediging. Hij mag niet benadeeld worden omdat de raadsman er niet is. Daarom kan ik niet anders dan u vragen de zaak aan te houden.’ En dat doet politierechter Van der Lelie, want ook hij vindt ‘het niet juist dat uw zaak zonder bijstand van een advocaat wordt behandeld.’ De bode belt met de advocaat, terwijl de officier en de rechter een datum zoeken, en vinden: 18 augustus, in het Justitieel Complex Schiphol. Met dezelfde rechter en dezelfde officier. Wordt dus vervolgd.
* Dit zijn niet hun echte namen.
Lees hier meer 'Op de rol'-verhalen.